Kilka dni temu Podkarpacki Bank Sp\u00f3\u0142dzielczy (PBS) zosta\u0142 poddany przymusowej restrukturyzacji ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie upad\u0142o\u015bci\u0105. W zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tej metody i roku rankingu, PBS to najwi\u0119kszy lub drugi w kolejno\u015bci bank sp\u00f3\u0142dzielczy w Polsce. Mniejsza o kwoty strat, warto\u015bci naruszonych wska\u017anik\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i techniczno-finansowe terminy zwi\u0105zane z restrukturyzacj\u0105 PBS. Chcia\u0142em zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na typ zastosowanej operacji ratunkowej i niezrozumienie w opinii publicznej jakie towarzyszy tej operacji.<\/p>\n
W du\u017cym uproszczeniu, Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) zastosowa\u0142 po raz pierwszy w Polsce operacj\u0119 ratunkow\u0105 popularnie zwan\u0105 bail-in. Po kryzysie sprzed ponad dziesi\u0119ciu lat, w Europie na r\u00f3\u017cne sposoby ratowano banki komercyjne by zapobiec pog\u0142\u0119bieniu si\u0119 kryzysu i rozlaniu na inne sektory gospodarki. Opinia publiczna w niemal ka\u017cdym kraju, w kt\u00f3rym podejmowano pr\u00f3by ratowania bank\u00f3w, krytycznie podchodzi\u0142a do tego typu inicjatyw. C\u00f3\u017c, bankierzy z r\u00f3\u017cnych (niekoniecznie uzasadnionych) powod\u00f3w, nie s\u0105 specjalnie lubiani. Ludziom niestety trudno wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce katastrofa w sektorze bankowym niemal nigdy nie ko\u0144czy si\u0119 na nim samym. Warto te\u017c nadmieni\u0107, \u017ce pa\u0144stwa wspieraj\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby szereg innych sektor\u00f3w i grup zawodowych czy spo\u0142ecznych, r\u00f3wnie\u017c niekoniecznie s\u0142usznie. To jednak nie wzbudza takiego oburzenia jak wsparcie sektora bankowego.<\/p>\n
Akcje ratunkowe sprzed lat wymusi\u0142y postawienie pytania, czy aby zasady ratowania bank\u00f3w nie s\u0105 zbyt \u0142agodne dla m.in. najwi\u0119kszych deponent\u00f3w. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem by\u0142 kryzys sektora bankowego Malty sprzed kilku lat. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce banki prze\u017cywaj\u0105ce k\u0142opoty s\u0142u\u017c\u0105 m.in. jako miejsce na przechowywanie ogromnych sum przez rosyjskich oligarch\u00f3w. Efekt by\u0142 taki, \u017ce banki prze\u0142adowane kas\u0119, traci\u0142y na r\u00f3\u017cnych inwestycjach i lokatach, a rzesze obywateli Malty lub UE musia\u0142y si\u0119 zrzuca\u0107 na ratowanie m.in. malta\u0144skich bank\u00f3w. K\u0142opoty Malty i innych kraj\u00f3w sk\u0142oni\u0142y w\u0142adze UE, by wprowadzi\u0107 regulacje zmierzaj\u0105ce do obci\u0105\u017cenia odpowiedzialno\u015bci\u0105 nie tylko akcjonariuszy, ale i najwi\u0119kszych deponent\u00f3w. Duzi deponenci, w odr\u00f3\u017cnieniu od drobnych ciu\u0142aczy, maj\u0105 wiedz\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskania informacji o kondycji danego banku i sytuacji gospodarczej kraju siedziby banku. Wobec tego powinni ponosi\u0107 przynajmniej ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci za swoje decyzje. I kr\u00f3tkie okre\u015blenie bail-in, zawiera w sobie tak\u0105 m.in. ide\u0119.<\/p>\n
W chwili wprowadzenia bail-in do polskiego prawodawstwa spekulacjom i podejrzeniom nie by\u0142o ko\u0144ca w\u015br\u00f3d obywateli. Nie wiedzie\u0107 czemu, na forach s\u0105dzono, \u017ce to cichaczem wprowadzana zmiana na korzy\u015b\u0107 bankier\u00f3w. Nic z tych rzeczy i wr\u0119cz przeciwnie. Chodzi o to, by obci\u0105\u017ca\u0107 w mniejszym stopniu obywateli (czy raczej innych instytucji finansowych i ewentualnie finans\u00f3w pa\u0144stwa) kosztem ratowania deponent\u00f3w upadaj\u0105cego banku. Skromni deponenci (do warto\u015bci 100 tys. eur) maj\u0105 \u015brodki gwarantowane, a pozostali (duzi!) cz\u0119\u015bciowo zostaj\u0105 obci\u0105\u017ceni kosztami restrukturyzacji. To chyba s\u0142uszna idea, prawda?<\/p>\n
W ramach bail-in, BFG przej\u0105\u0142 niemal ca\u0142y PBS i przej\u015bciowo utworzy\u0142 nowy bank pod patronatem (\u015bwiadomie unikam finansowej nomenklatury) BFG. Docelowo, najdalej po dw\u00f3ch latach, nowy bank powinien znale\u017a\u0107 nabywc\u0119-instytucj\u0119, kt\u00f3ra przejmie dawny PBS i doko\u0144czy uzdrawianie jego finans\u00f3w. Operacje przej\u0119cia (ta, nietypowa bo przy po\u015brednictwie BFG) i ratowania upadaj\u0105cych bank\u00f3w s\u0105 ta\u0144sze ni\u017c odpuszczenie do upad\u0142o\u015bci i wyp\u0142aty \u015brodk\u00f3w gwarantowanych z BFG itd.<\/p>\n
Pech i przewrotne zrz\u0105dzenie losu spowodowa\u0142y, \u017ce pierwszym \u2018pacjentem\u2019 w ramach bail-in jest nie bank komercyjny, a bank sp\u00f3\u0142dzielczy gdzie jednymi z najwi\u0119kszych depozytariuszy by\u0142y m.in. jednostki samorz\u0105dowe. Te, wg doniesie\u0144 medialnych, straci\u0142y ponad 40% zdeponowanych \u015brodk\u00f3w. To tylko powi\u0119kszy\u0142o skal\u0119 niezrozumienia w\u015br\u00f3d obywateli. Niestety, to ju\u017c konsekwencja si\u0142y teorii spiskowych jakie s\u0105 wyznawane w\u015br\u00f3d obywateli.<\/p>\n
A dlaczego zapewne niezbyt bogate gminy maj\u0105 p\u0142aci\u0107 za b\u0142\u0119dy lokalnych bankier\u00f3w? To odpowiem kontr-pytaniem: a dlaczego nie? Dlaczego mieliby p\u0142aci\u0107 inni obywatele lub instytucje? Nie widz\u0119 powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych idea cz\u0119\u015bciowego obci\u0105\u017cania finansow\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 mia\u0142aby \u00a0dotyczy\u0107 tylko podmioty sektora niepublicznego. Dlaczego mieliby\u015bmy zdejmowa\u0107 z jednostek samorz\u0105dowych odpowiedzialno\u015b\u0107 za podejmowane decyzje? By\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie przychylne patrzenie samorz\u0105dowc\u00f3w na lokalne sp\u00f3\u0142dzielcze banki u\u015bpi\u0142o ich czujno\u015b\u0107 w czasie gdy lokalnie bankierzy naruszali zasady zarz\u0105dzania ryzykiem? A mo\u017ce samorz\u0105dowcy po\u0142aszczyli si\u0119 na niskie koszty obs\u0142ugi bankowej? Tylko czy, je\u017celi taki by\u0142 pow\u00f3d, zastanawiali si\u0119 dlaczego lokalny bank kusi ich wy\u017cszymi odsetkami i\/lub ni\u017cszymi prowizjami?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kilka dni temu Podkarpacki Bank Sp\u00f3\u0142dzielczy (PBS) zosta\u0142 poddany przymusowej restrukturyzacji ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie upad\u0142o\u015bci\u0105. W zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tej metody i roku rankingu, PBS to najwi\u0119kszy lub drugi w kolejno\u015bci bank sp\u00f3\u0142dzielczy w Polsce. Mniejsza o kwoty strat, warto\u015bci … Czytaj dalej