Przemkn\u0119\u0142a mi w mediach ocena \u00a0programu 500+ pod kontem poprawy dzietno\u015bci. Od czasu do czasu i ja zerkam w dane demograficzne. Niestety, na chwil\u0119 obecn\u0105 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w kontek\u015bcie dzietno\u015bci program okaza\u0142 si\u0119 pora\u017ck\u0105. A w najlepszym wypadku mia\u0142 neutralny wp\u0142yw na nasz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do powo\u0142ywania na \u015bwiat dzieci.<\/p>\n
Nie zamierzam w tym wpisie dokonywa\u0107 powa\u017cniejszej oceny programu 500+. Pod kontem dzietno\u015bci, przeprowadza\u0142em tak\u0105 analiz\u0119 jaki\u015b czas temu. LINK<\/a>. Tym razem pozwol\u0119 sobie na gar\u015b\u0107 krytycznych refleksji, bo trudno mi zrozumie\u0107, dlaczego nad programem 500+ zapanowa\u0142a atmosfera zakazu krytyki. Zapanowa\u0142 jaki\u015b komentatorski parali\u017c. Nie mam najmniejszej ochoty mu si\u0119 podporz\u0105dkowywa\u0107<\/strong>.<\/p>\n Czym mia\u0142 i ma by\u0107 program 500+? Jaki by\u0142 jego cel?<\/strong> Tego to ju\u017c chyba nikt nie potrafi teraz powiedzie\u0107. A ju\u017c na pewno nie jego pomys\u0142odawcy, czyli politycy PiS. Oni sami wraz z up\u0142ywem czasu r\u00f3\u017cnie rozk\u0142adali akcenty.<\/p>\n Dzietno\u015b\u0107<\/strong>. To pocz\u0105tkowo jeden z czo\u0142owych argument\u00f3w. Niestety, dzietno\u015b\u0107 poprawi\u0142a si\u0119 przez bardzo kr\u00f3tki okres, a i tak nie by\u0142a wi\u0119ksza ni\u017c w latach naszego poprzedniego boomu gospodarczego sprzed ponad 10 lat, kiedy o 500+ nikomu si\u0119 nie \u015bni\u0142o. Demografowie zwracali uwag\u0119, \u017ce nie tak prosto trwale poprawi\u0107 dzietno\u015b\u0107. Naukowcy i eksperci z innych dziedzin przypominali, \u017ce szasn\u0105 na popraw\u0119 dzietno\u015bci jest g\u0142ownie rozwini\u0119cie szeregu us\u0142ug i \u00a0instrument\u00f3w wsparcia daj\u0105cych bezpiecze\u0144stwo, wsparcie i opiek\u0119 rodzinie powo\u0142uj\u0105cej na \u015bwiat dziecko. Politycy prawicowi postanowili jednak banalnie rozda\u0107 pieni\u0105dze. Gdy ju\u017c po ok dw\u00f3ch latach od startu programu wiadomym by\u0142o, \u017ce 500+ nie jest programem demograficznym, politycy prawicowi szybko porzucili ten argument.<\/p>\n Walka z bied\u0105<\/strong>. Tu program odnotowa\u0142 najwi\u0119kszy sukces<\/strong>. Pytanie jednak, czy w ramach walki z ub\u00f3stwem warto rozdawa\u0107 pieni\u0105dze wszystkim, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzieci? Z tego punktu widzenia program nale\u017ca\u0142o oprze\u0107 na kryterium dochodowym. Patrz\u0105c na zjawisko biedy i jej rozk\u0142ad w spo\u0142ecze\u0144stwie, to program 500+ uczyni\u0142 tu wiele dobrego raczej przy okazji, bo co do zasady podstawowym kryterium jest liczba dzieci, a nie poziom dochod\u00f3w<\/strong>. Szybko te\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bieda nadal istnieje w tych gospodarstwach domowych, kt\u00f3re dzieci nie maj\u0105 w og\u00f3le lub s\u0105 one ju\u017c doros\u0142e<\/strong>.<\/p>\n Podzia\u0142 dochodu, bogactwa<\/strong>. W biegiem czasu na popularno\u015bci zyska\u0142 argument, \u017ce 500+ to forma podzia\u0142u wypracowanego w czasach rz\u0105d\u00f3w PiS dochodu narodowego. To argument dyskusyjny. Jak w przypadku walki z ub\u00f3stwem, podzia\u0142 dochodu jest nier\u00f3wny. Cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w nie dosta\u0142a nic, bo nie s\u0105 beneficjentami programu. Bior\u0105c za\u015b pod uwag\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania programu, to argument o podziale dochodu staje si\u0119 zgrabnym politycznym oszustwem.<\/p>\n 500+ jako odpowiednik Bezwarunkowego Dochodu Podstawowego (BDP)<\/strong>. BDP to g\u0142\u00f3wnie konik lewicy. No i tu te\u017c klops, bo 500+ nie jest powszechne. Po drugie sama w sobie teoria BDP jest niepowa\u017cna, ale jej sympatycy nie przyjmuj\u0105 tego do wiadomo\u015bci. Sympatycy BDP podkre\u015blaj\u0105, \u017ce 500+ udowadnia, \u017ce pa\u0144stwo jest w stanie unie\u015b\u0107 programy typu BDP. To nonsens, bo 500+ jest powa\u017cnym obci\u0105\u017ceniem dla finans\u00f3w pa\u0144stwa, na co niejednokrotnie zwraca\u0142em uwag\u0119 w moich wpisach. Zwraca na to uwag\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w, ale oni s\u0105 teraz niemodni. Niestety.<\/p>\n 500+ jako forma nakr\u0119cania wzrostu gospodarczego poprzez popyt<\/strong>. 500+ w popycie generowanym przez gospodarstwa domowe w rachunku PKB stanowi marginaln\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107. Ponadto tempo PKB zacz\u0119\u0142o zwalnia\u0107 ju\u017c w ubieg\u0142ym roku, mimo dosypywania pieni\u0119dzy w postaci rozszerzania 500+ oraz dodatkowych emerytur. Mi\u0142o\u015bnicy zabaw danymi makroekonomicznymi bez wysi\u0142ku zauwa\u017c\u0105, \u017ce wp\u0142yw 500+ na popyt i na wzrost gospodarczy jest mocno przesadzony. Ponadto nie nakr\u0119ca si\u0119 popytu w chwili wzrostu gospodarki bo to nie ma sensu. Pojawiaj\u0105 si\u0119 napi\u0119cia cenowe (wzrost inflacji!) i destabilizuje si\u0119 poda\u017c poprzez nakr\u0119cany popyt.<\/p>\n Kolejna element tarczy antykryzysowej<\/strong>. To jedna z najnowszych teorii, modna w ko\u0142ach rz\u0105dowych. Po prostu, bior\u0105c pod uwag\u0119 up\u00f3r rz\u0105du w utrzymaniu 500+, jak\u0105\u015b teori\u0105 trzeba do programu dopasowa\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w oczekiwa\u0142a, \u017ce w czasie gdy szukamy pieni\u0119dzy na ratowanie si\u0119 przed skutkami kryzysu, 500+ zostanie ograniczony, by zmniejszy\u0107 deficyt finans\u00f3w publicznych oraz by odblokowane \u015brodki przekaza\u0107 na wsparcie utraconych wynagrodze\u0144, wsparcia dla tych co strac\u0105 prac\u0119 itd. Niestety, politycy koalicji rz\u0105dowej s\u0105 uparci. 500+ jest i b\u0119dzie, bo tak obiecano. A, \u017ce spowoduje to podkr\u0119cenie deficytu finans\u00f3w publicznych i zad\u0142u\u017cenia, to polityk\u00f3w ju\u017c nie interesuje.<\/p>\n \u00a0Zarzut lewicy o wspieranie prywatyzacji us\u0142ug wskutek wprowadzenia 500+ i wycofywanie si\u0119 pa\u0144stwa z naszego \u017cycia<\/strong>. Co\u015b w tym jest i wida\u0107 to od kilku miesi\u0119cy m.in. w sk\u0142adnikach inflacji. Rz\u0105d zamiast dofinansowa\u0107 us\u0142ugi zdrowotne, edukacyjne, komunikacyjne itd. rozda\u0142 ludziom pieni\u0105dze. Efekt? To czego nam brakuje w \u017cyciu codziennym, nabywamy na zasadach rynkowych. Skoro, przyk\u0142adowo, rozczarowani jeste\u015bmy wynikami dziecka w nauce, to kupujemy us\u0142ugi w postaci tzw. \u2018kork\u00f3w\u2019. Itd.<\/p>\n Na co przeznaczamy 500+<\/strong>. Sonda\u017ce (tzn. ich wyniki) dot. wydatk\u00f3w 500+ wzbudzaj\u0105 nieco kontrowersji. Nie brn\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y opr\u0119 si\u0119 na temacie, kt\u00f3ry na forach internetowych wywo\u0142a\u0142 nieco zamieszania. Ot\u00f3\u017c konieczno\u015b\u0107 zdalnej edukacji ujawni\u0142a, \u017ce niema\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 dzieciak\u00f3w nie ma dost\u0119pu do komputera. To wywo\u0142a\u0142o na forach (politycy bali si\u0119 tkn\u0105\u0107 temat) pytania o to, na co posz\u0142y pieni\u0105dze z 500+? Moim zdaniem, to bardzo dobre pytanie. Jeszcze w okresie wakacyjnym premier M.Morawiecki chwali\u0142 si\u0119, \u017ce 500+ pozwoli\u0142 wielu rodzinom na sp\u0119dzenie wakacji nad morzem. W niekt\u00f3rych przypadkach po raz pierwszy. Owszem, argument chwytaj\u0105cy za serce i st\u0119piaj\u0105cy ostrze krytyki. Niemniej pytanie o to jak beneficjenci 500+ wydaj\u0105 pieni\u0105dze, skoro zabrak\u0142o na taniego laptopa dla dziecka, jest moim zdaniem jak najbardziej zasadne. Nie widz\u0119 powod\u00f3w i przeciwskaza\u0144, by nie podda\u0107 badaniom wydatkowanie \u015brodk\u00f3w z 500+, bo wygl\u0105da na to (potwierdzaj\u0105 to cz\u0119\u015bciowo badania), \u017ce \u015brodki z 500+ niekoniecznie s\u0105 wydawane rozs\u0105dnie. To kieruje nas w stron\u0119 pytania o sens i cel program\u00f3w takich jak 500+.<\/p>\n Program 500+ budzi pot\u0119\u017cnie spory i sprzeczne opinie. Ja tradycyjnie proponuj\u0119 ka\u017cdemu dok\u0142adnie zapozna\u0107 si\u0119 z finansami publicznymi, stron\u0105 wp\u0142yw\u00f3w, wydatk\u00f3w i ich struktur\u0105. Zapewniam, \u017ce to b\u0142yskawicznie sprowadza cz\u0142owieka na ziemi\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przemkn\u0119\u0142a mi w mediach ocena \u00a0programu 500+ pod kontem poprawy dzietno\u015bci. Od czasu do czasu i ja zerkam w dane demograficzne. Niestety, na chwil\u0119 obecn\u0105 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w kontek\u015bcie dzietno\u015bci program okaza\u0142 si\u0119 pora\u017ck\u0105. A w najlepszym wypadku mia\u0142 … Czytaj dalej