<\/p>\n\n\n
Temat dochodu gwarantowanego powoli coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w medialnych przekazach.\u00a0 Kryzys z 2008 r. i obecny wywo\u0142any pandemi\u0105, zach\u0119caj\u0105 ludzi do szukania ekonomicznych alternatyw dla gospodarki wolnorynkowej lub sposob\u00f3w na czynienie jej spo\u0142ecznie bardziej przyjazn\u0105. Jednym z lekarstw na ekonomiczne bol\u0105czki wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata ma by\u0107 doch\u00f3d gwarantowany (DG), czasami zwany bezwarunkowym dochodem gwarantowanym, dochodem podstawowym itp. Idea DG w\u00a0 \u015bwiecie funkcjonuje od dawna, ale w Polsce zdaje si\u0119 cz\u0119\u015bciej pojawia\u0107 w mediach dopiero od kilku lat.<\/p>\n
Nie jest moim celem w tym wpisie pe\u0142na analiza DG od strony idei czy za\u0142o\u017ce\u0144, ani do\u015bwiadcze\u0144 jakie poczyniono w tym zakresie na \u015bwiecie. Intryguje mnie przekaz stosowany do prezentacji DG, kt\u00f3ry niestety sporo m\u00f3wi o tym pomy\u015ble. Pchn\u0119\u0142a mnie do spisania kilku refleksji lektura kolejnego doniesienia o DG zamieszczona w bankier.pl. Tym razem pomys\u0142 DG ma by\u0107 testowany w Kanadzie. Tytu\u0142 artyku\u0142u jest tu bez znaczenia, bo zawiera on wi\u0119kszo\u015b\u0107 mankament\u00f3w medialnych informacji o DG. W mediach, obok lepszej lub gorszej jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w, mo\u017cna te\u017c trafi\u0107 na bezpo\u015bredni przekaz zwolennik\u00f3w i sympatyk\u00f3w GD (np. audycje radiowe). \u00a0<\/p>\n
To co uderza w przekazie medialnym dotycz\u0105cym DG to skupianie si\u0119 na ideologii. Dla mnie, w odbiorze, jest to troch\u0119 m\u0119cz\u0105ce i tr\u0105ci manipulacj\u0105 odbiorc\u00f3w tre\u015bci. Zwolennicy DG podkre\u015blaj\u0105, i\u017c jego g\u0142\u00f3wnym celem jest odej\u015bcie od stanu nier\u00f3wnowagi pracodawca \u2013 pracobiorca. DG ma by\u0107 przyznany ka\u017cdemu niezale\u017cnie od tego czy ma prac\u0119 czy nie. Dzi\u0119ki temu, obywatel ma \u015brodki na prze\u017cycie na bezpiecznym poziomie bez upokarzaj\u0105cego ubiegania si\u0119 o prac\u0119. Tymczasem z g\u00f3ry wiemy, \u017ce gospodarka\/pa\u0144stwo, \u017ceby funkcjonowa\u0107 musi zape\u0142ni\u0107 miejsca pracy w policji, bankach, zak\u0142adach pogrzebowych, opiece spo\u0142ecznej, na ta\u015bmach produkcyjnych itd. W\u015br\u00f3d wymienionych miejsc s\u0105 i te, kt\u00f3re musi zape\u0142ni\u0107 poprzez \u2013 przykro mi i przepraszam \u2013 przymus ekonomiczny, poniewa\u017c nie ciesz\u0105 si\u0119 zainteresowaniem. \u015arednio trafia do mnie argument, \u017ce DG wymusi wy\u017csze wynagrodzenia na prywatnych przedsi\u0119biorcach. Podobny efekt mo\u017cna uzyska\u0107 wynagrodzeniem minimalnym. Ponadto, pa\u0144stwo w niekt\u00f3rych obszarach te\u017c kiepsko p\u0142aci, wi\u0119c rywalizowa\u0142by tu samo ze sob\u0105. Nie ukrywajmy te\u017c, \u017ce to w\u0142a\u015bnie spo\u0142ecze\u0144stwo w du\u017cym stopniu przyczynia si\u0119 do okre\u015blenia poziomu wynagrodze\u0144 w gospodarce (w\u0142asne mikroekonomiczne decyzje, wybory polityczne, przekonania gospodarcze itd.).<\/p>\n
Nie trafia do mnie argument, \u017ce DG pozwoli na po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 temu co lubimy. W jednej z audycji radiowych, puszczano rozmow\u0119 z mieszka\u0144cem jednego z pa\u0144stw skandynawskich, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce dzi\u0119ki DG cz\u0119\u015bciowo po\u015bwi\u0119ci si\u0119 pracy dziennikarskiej, bo nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 godziwie p\u0142atnej pracy w tym fachu. No i \u017ce on to lubi i tyle. S\u0105dz\u0119, \u017ce skoro nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 w tym fachu zatrudnienia, to chyba musi si\u0119 z tym pogodzi\u0107 i szuka\u0107 pracy (kwalifikacji), kt\u00f3ra zapewni\u0105 mu byt. Pisanie za\u015b tekst\u00f3w mo\u017ce potraktowa\u0107 jako hobby.<\/p>\n
Cz\u0119sto zwolennicy DG argumentuj\u0105, \u017ce przeciwnikami DG i krytykami pomys\u0142\u00f3w z t\u0119go kr\u0119gu s\u0105 zwolennicy gospodarki wolnorynkowej zamkni\u0119ci w swoich schematach i ludzie charakteryzuj\u0105cy si\u0119 ma\u0142\u0105 otwarto\u015bci\u0105 na zmiany i nowe idee. Ja w takim razie m\u00f3g\u0142bym odwr\u00f3ci\u0107 zarzut i stwierdzi\u0107, \u017ce sympatycy DG charakteryzuj\u0105 si\u0119 lekcewa\u017ceniem ekonomicznych reali\u00f3w i fantazjowaniem opartym na przemilczeniach i manipulacjach. Osobi\u015bcie jestem sobie w stanie wyobrazi\u0107, \u017ce ludzie za dziesi\u0105tki lub setki lat b\u0119d\u0105 \u017cyli w sza\u0142asach i odrzuc\u0105 dorobek medycy, oddaj\u0105c si\u0119 w r\u0119ce wyrok\u00f3w matki natury. A mo\u017ce b\u0119dziemy \u017cy\u0107 w komunach, odrzucaj\u0105c zbytek i bogactwo. Formalnie tego nie wykluczam, ale jako\u015b nie widz\u0119 by do tego zmierza\u0142o.<\/p>\n
Jednym z najs\u0142abszych element\u00f3w teoretyk\u00f3w DG jest finansowanie. No niemal konia z rz\u0119dem temu, kto w przekazach medialnych znajdzie w miar\u0119 dok\u0142adne okre\u015blenie zasad i \u2013 przede wszystkim \u2013 \u017ar\u00f3de\u0142 finansowanie DG dla wszystkich obywateli. To kluczowy problem, kt\u00f3ry \u2026.jest na og\u00f3\u0142 zbywany milczeniem lub og\u00f3lnikami. Tak jakby sympatycy DG zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce pomys\u0142 jest nierealny.<\/p>\n
Trzeba z du\u017c\u0105 doz\u0105 ostro\u017cno\u015bci i krytycyzmu podchodzi\u0107 do realizowanych pomys\u0142\u00f3w, czy raczej testowania DG. Sympatycy DG og\u0142aszaj\u0105 co jaki\u015b czas realizacj\u0119 projekt\u00f3w w takiej czy innej cz\u0119\u015bci \u015bwiata, ale gdy projekt si\u0119 zako\u0144czy i nie ma kontynuacji (a tak jest za ka\u017cdym razem w pa\u0144stwach rozwini\u0119tych), zapada milczenie. Ale bywa i tak, \u017ce zwolennicy DG twierdz\u0105, \u017ce projekt zako\u0144czy\u0142 si\u0119 sukcesem, ale pozbawienie wizji decydenci go zamkn\u0119li, zako\u0144czyli zamiast poprawi\u0107 b\u0142\u0119dy i testowa\u0107 po raz kolejny. Troch\u0119 przypomina to opinie sprzed lat w stylu: socjalizm by\u0142 dobry, tylko ludzie go nie rozumieli.<\/p>\n
Polecam samodzielnie analizowa\u0107 kwoty DG przyznawane w poszczeg\u00f3lnych projektach i przeprowadza\u0107 analiz\u0119 danych. Szybko si\u0119 okazuje, \u017ce w dominuj\u0105cej cz\u0119\u015bci projekt\u00f3w przyznawane kwoty s\u0105 zbli\u017cone do prog\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej itp. I w rzeczywisto\u015bci szumnie og\u0142aszane eksperymenty z DG s\u0105 tak naprawd\u0119 testowaniem systemu pomocy spo\u0142ecznej (zapewnieniem minimum niezb\u0119dnego do przetrwania) bez armii urz\u0119dnik\u00f3w i decydent\u00f3w. Tylko, \u017ce w takim przypadku testuje co\u015b zupe\u0142nie innego i wobec tego nazywajmy rzeczy po imieniu.<\/p>\n
W przekazie sympatyk\u00f3w DG jest mn\u00f3stwo niedopowiedze\u0144, ideologii i wi\u0119cej ni\u017c szczypta manipulacji. Rozumiem, \u017ce wolny rynek z jego alokacj\u0105 zasob\u00f3w i presj\u0105 na cz\u0142owieka, by dostosowywa\u0142 si\u0119 do zmian nas uwiera i nie chcemy si\u0119 z tym pogodzi\u0107. W\u0105tpi\u0119 jednak, by DG by\u0142 tu ratunkiem.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Temat dochodu gwarantowanego powoli coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w medialnych przekazach.\u00a0 Kryzys z 2008 r. i obecny wywo\u0142any pandemi\u0105, zach\u0119caj\u0105 ludzi do szukania ekonomicznych alternatyw dla gospodarki wolnorynkowej lub sposob\u00f3w na czynienie jej spo\u0142ecznie bardziej przyjazn\u0105. Jednym z lekarstw na … Czytaj dalej