{"id":1289,"date":"2024-01-06T21:46:15","date_gmt":"2024-01-06T20:46:15","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/?p=1289"},"modified":"2024-01-07T12:46:17","modified_gmt":"2024-01-07T11:46:17","slug":"placa-minimalna-polska-na-tle-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2024\/01\/06\/placa-minimalna-polska-na-tle-ue\/","title":{"rendered":"P\u0142aca minimalna. Polska na tle UE."},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n

Warto wr\u00f3ci\u0107 do tego tematu, bo jest wielce prawdopodobne, \u017ce w tym roku wynagrodzenie minimalne w relacji do wynagrodzenia \u015bredniego przekroczy 50% i to wyra\u017anie. Jak b\u0119dzie, to si\u0119 oczywi\u015bcie oka\u017ce. By\u0142a szansa na przekroczenie progu 50% w ostatnich latach, ale inflacja i pogo\u0144 wynagrodze\u0144 za ni\u0105 to uniemo\u017cliwia\u0142a.<\/p>\n

Wpierw szybkie spojrzenie na dane z kraj\u00f3w UE. I tu ju\u017c pierwsze przeszkody. Eurostat podaje dane w dw\u00f3ch zestawach. Za okres 1999-2009 w oparciu o dane (klasyfikacja dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej) NACE rev. 1.1. i za okres 2008 do obecnie (dane s\u0105 na 2022 r) wg NACE rev. 2. Zmiana NACE ma niewielki wp\u0142yw na dane, co wida\u0107 po latach nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 (2008, 2009). Kolejny mankament, to niewielka liczba pa\u0144stw wykazywanych na pocz\u0105tku tabeli za 1999-2008. Przyk\u0142adowo, w latach 2000 i 2001 wykazywanych jest raptem 11 pa\u0144stw z grona \u00f3wczesnych i p\u00f3\u017aniejszych cz\u0142onk\u00f3w UE. Polska wykazywana jest od 2002 r. W drugim z wymienionych zestawie\u0144 podaje si\u0119 dane dla ok. 19 kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich rocznie. Niepe\u0142na baza por\u00f3wnawcza, to m.in. problem tego jak definiujemy p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105. Co\u015b co jest p\u0142ac\u0105 minimaln\u0105 lub ma jej cechy, wyst\u0119puje niemal we wszystkich krajach cz\u0142onkowskich. Niestety nie w ka\u017cdym przypadku da si\u0119 to sprowadzi\u0107 do wsp\u00f3lnego mianownika. No wi\u0119c, podsumowuj\u0105c, jest jak jest, ale i tak da si\u0119 z tych liczb stworzy\u0107 pewien obraz i osadzi\u0107 w nim Polsk\u0119.<\/p>\n

\u015arednia relacja p\u0142acy minimalnej do wynagrodzenia \u015bredniego nie ulega\u0142a w minionych 20 latach jakim\u015b gwa\u0142townym zmianom w UE. 20 lat temu by\u0142o to ok. 41% i w zasadzie przez kolejne 10 lat wska\u017anik (\u015brednia dla kraj\u00f3w UE) wzr\u00f3s\u0142 jedynie do 42%. Przez kolejne 10 lat, \u015brednia relacja w UE wzros\u0142a do 45,5%. Dane Eurostatu ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na 2022 r. Tak wi\u0119c przez 20 lat UE \u015brednia relacja p\u0142acy minimalnej do \u015bredniej wzros\u0142a z 41% do 45,5%. Niewiele i nie rozstrzygam czy to dobrze czy \u017ale, bo wbrew pozorom ocena nie jest taka prosta.<\/p>\n

W uzupe\u0142nieniu do podanych wy\u017cej danych nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce miedzy krajami UE jest spore zr\u00f3\u017cnicowanie. \u017beby unikn\u0105\u0107 zanudzania statystyk\u0105 podam tylko, \u017ce trzeci i pierwszy kwartyl odchylaj\u0105 si\u0119 od \u015bredniej o ok. 3,5 pp. w ostatnich 10 latach.\u00a0<\/p>\n

A jak by\u0142o w Polsce?<\/p>\n

Opisuj\u0105c Polsk\u0119, przejd\u0119 na nasze dane, czyli wynagrodzenie minimalne dziel\u0119 przez \u015brednie wynagrodzenie w gospodarce. Wska\u017anik jest niemal identyczny jak podawany przez Eurostat, a dzi\u0119ki temu zyskujemy wyliczenia za 2023 r. i lata 90-te.<\/p>\n

Polska wykona\u0142a w minionych 20 latach ogromny skok. W latach 2000-2007 \u015brednia to 36%. Z dzisiejsze perspektywy mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 to wynik s\u0142aby, niemniej por\u00f3wnywalny z krajami naszego regionu. Prawdziwy skok zacz\u0105\u0142 si\u0119 po 2007 r. Nie wnikaj\u0105c w detale, w 2023 r. si\u0119gn\u0119li\u015bmy niemal 50%. Podobny wynik by\u0142 ju\u017c w latach 2020 i 2021. W drugiej po\u0142owie rz\u0105d\u00f3w PiS zapewne przebili\u015bmy 50%, ale kryzysy (covid), inflacja itd. to uniemo\u017cliwi\u0142y.<\/p>\n

Ju\u017c tylko spojrzenie na wykres plus dane innych kraj\u00f3w sugeruj\u0105 jak bardzo zmieni\u0142o si\u0119 w Polsce podej\u015bcie do wynagrodzenia \u015bredniego. Wykres prezentuje dane z okresu 30 lat. To by\u0142y r\u00f3\u017cne okresy naszej gospodarki i podej\u015bcie do p\u0142acy minimalnej ulega\u0142o zmianie. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zaledwie przez kilka lat nasz wska\u017anik mo\u017cemy postrzega\u0107 jako relatywnie niski. Po 2006 r. dokonali\u015bmy w Polsce radykalnej zmiany, by w obecnej dekadzie zajmowa\u0107 5 lub 4 miejsce pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci wska\u017anika. A jest bardzo prawdopodobne, \u017ce w tym roku wyra\u017anie te 50% przebijemy (nie wykluczam, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 otrze\u0107 o 55%).<\/p>\n

Zaprezentowane dane, to g\u0142\u00f3wnie analiza statystyczna. Analiza makro i mikroekonomiczna oraz spo\u0142eczna zmian wysoko\u015bci p\u0142acy minimalnej, to du\u017cy obszar do dyskusji i spor\u00f3w. Ma\u0142o kto ju\u017c pami\u0119ta, \u017ce te gor\u0105ce spory mia\u0142y i u nas miejsce i zapewne jeszcze nie raz b\u0119dziemy ich \u015bwiadkami. Jedno z kluczowych pyta\u0144, to jak wysoka powinna by\u0107 p\u0142aca minimalna i w jakim tempie powinna by\u0107 zmieniana. Nie jest przypadkiem, \u017ce \u015brednia unijna zmieni\u0142a si\u0119 z minionych latach ledwo o 4,5 pp zaliczaj\u0105c przy tym d\u0142ugie okresy stagnacji i \u017ce jest gdzie jest. My w tym czasie zrobili\u015bmy skok o blisko 12 pp. Nie chodzi o to, \u017ce jeste\u015bmy na poziomie \u2018okr\u0105g\u0142ej\u2019 warto\u015bci 50%, czy te\u017c \u017ce od lat wszyscy powtarzaj\u0105, \u017ce 50% to max i wy\u017cej si\u0119 nie powinno. Tak wysoka p\u0142aca minimalna ma swoje dobre i z\u0142e strony i dobrze, \u017ceby\u015bmy mieli tego \u015bwiadomo\u015b\u0107. Tym bardziej, \u017ce niekt\u00f3re \u015brodowiska i organizacje (nie tylko polskie) sugeruj\u0105, \u017ce docelowym poziomem p\u0142acy minimalnej powinien by\u0107 poziom 60% wynagrodzenia \u015bredniego w gospodarce. To temat doprawdy szeroki i ciekawy. Zainteresowanym polecam przegl\u0105d wiedzy o p\u0142acy minimalnej. \u015amia\u0142o mo\u017cna zacz\u0105\u0107 chocia\u017cby od Wikipedii i podobnych \u017ar\u00f3de\u0142. Jak kogo\u015b to wci\u0105gnie, to w internecie dost\u0119pnych jest sporo zestawie\u0144, opracowa\u0144 i analiz.<\/p>\n

\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warto wr\u00f3ci\u0107 do tego tematu, bo jest wielce prawdopodobne, \u017ce w tym roku wynagrodzenie minimalne w relacji do wynagrodzenia \u015bredniego przekroczy 50% i to wyra\u017anie. Jak b\u0119dzie, to si\u0119 oczywi\u015bcie oka\u017ce. By\u0142a szansa na przekroczenie progu 50% w ostatnich latach, … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1289"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1293,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions\/1293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}