Na chwil\u0119 obecn\u0105 znamy wykonanie bud\u017cetu za jedena\u015bcie miesi\u0119cy 2016 r. Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce rz\u0105d PiS wybi\u0142 nas w monotonii analizy bud\u017cetowej w jak\u0105 by\u0107 mo\u017ce mo\u017cna by\u0142o wpa\u015b\u0107 w ci\u0105gu 2-3 lata poprzedzaj\u0105cych przej\u0119cie w\u0142adzy. S\u0105 w bud\u017cecie i w jego wykonaniu rzeczy godne pochwa\u0142y, ale i rzeczy przez polityk\u00f3w w\u0142adzy przereklamowane lub po prostu przemilczane.<\/p>\n
PiS za\u0142o\u017cy\u0142 deficyt bud\u017cetowy za 2016 w wielko\u015bci 54,7 mld z\u0142 (nieca\u0142e 3% PKB). Wygl\u0105da na to, \u017ce s\u0105 spore szanse by deficyt by\u0142 mniejszy. Deficyt roczny na koniec listopada (czyli liczony z grudniem 2015) wynosi jedynie 34 mld z\u0142. Zapewne po grudniu b\u0119dzie kilka mld z\u0142 wi\u0119kszy, co ma miejsce niemal co roku, gdy\u017c wiele operacji i politycznych decyzji, rozliczanych jest w ostatnim miesi\u0105cu.<\/p>\n
Nowo\u015bci\u0105 w czasach PiS jest podniesienie wydatk\u00f3w i dochod\u00f3w o ok. 1% w relacji do PKB. Z jednej strony to radykalna zmiana b\u0119d\u0105ca wynikiem polityki spo\u0142eczno-gospodarczej rz\u0105du (zwi\u0119kszenie publicznego transferu w relacji do PKB), a z drugiej to tylko powr\u00f3t do warto\u015bci z lat 2013-14. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce wzrost redystrybucji jest relatywnie dynamiczny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego wzrostu, a mo\u017ce i ca\u0142o\u015b\u0107, mamy ju\u017c za sob\u0105.<\/p>\n
Na pewno pozytywne skutki w podatkowych wp\u0142ywach przynosi rozwijana jeszcze od rz\u0105d\u00f3w PO-PSL walka z szar\u0105 stref\u0105 gospodarki. Po 11 miesi\u0105cach tego roku wp\u0142ywy z podatk\u00f3w po\u015brednich s\u0105 wi\u0119ksze o ponad 11 mld z\u0142 od ubieg\u0142orocznych po analogicznym okresie. G\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki VAT. Wzrost dynamiki podatk\u00f3w po\u015brednich o niemal 7% yoy budzi podziw, ale wbrew pozorom nie jest niczym nowym. Takie wzrosty notowano ju\u017c w latach poprzednich w okresach przyzwoitej koniunktury gospodarczej. I to w du\u017cej mierze dzi\u0119ki tej ostatniej obecny rz\u0105d sporo zyska\u0142 z podatk\u00f3w po\u015brednich. Politycy PiS w uporem w mediach opowiadaj\u0105, \u017ce wzrost wp\u0142yw\u00f3w podatkowych to skutek walki z szar\u0105 stref\u0105. Niestety nie ma to wiele wsp\u00f3lnego z prawd\u0105. Przyrost wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w po\u015brednich w wi\u0119kszym stopniu zawdzi\u0119czamy korzystnym trendom w gospodarce. Wp\u0142ywy podatkowe uzupe\u0142ni\u0142 te\u017c podatek bankowy. Dodatkowo prezentem by\u0142y op\u0142aty za LTE.<\/p>\n
Jedna z najwi\u0119kszych ciekawostek jest po stronie wydatk\u00f3w. Tym rz\u0105d si\u0119 ju\u017c nie chwali w kontek\u015bcie bud\u017cetowym. Wyra\u017anie ni\u017csze ni\u017c w roku ubieg\u0142ym, by\u0142y wydatki tzw. maj\u0105tkowe i \u015brodki na wsp\u00f3finansowanie wydatk\u00f3w ze \u015brodk\u00f3w unijnych. Fakt, \u017ce rok 2015 by\u0142 pod wzgl\u0119dem wydatk\u00f3w w tych pozycjach do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowy. Niemniej, opr\u00f3cz niekorzystnego efektu bazy, z konieczno\u015bci (wolno realizowane inwestycje za \u015brodki unijne), powodem s\u0105 \u015bwiadome decyzje o wstrzymaniu lub przeniesienie na kolejne lata niekt\u00f3rych wydatk\u00f3w\/inwestycji. Wida\u0107, \u017ce rz\u0105d mia\u0142 obawy o realizacj\u0119 bud\u017cetu, st\u0105d pewna zachowawczo\u015b\u0107 w wydatkach inwestycyjnych.<\/p>\n
Za ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 brak zachowawczo\u015bci widzimy po stronie wydatk\u00f3w spo\u0142ecznych. Program 500+ w 2016 kosztowa\u0107 nas b\u0119dzie ok. 17 mld z\u0142. To g\u0142\u00f3wna przyczyna wzrostu wydatk\u00f3w bud\u017cetowych w roku ubieg\u0142ym.<\/p>\n
Mo\u017cna rz\u0105d PiS i jego pomys\u0142y akceptowa\u0107 lub nie. Program zosta\u0142 do\u015b\u0107 dobrze przyj\u0119ty przez obywateli. Tym bardziej, \u017ce obywatelom obiecywano wydatki bez podnoszenia podatk\u00f3w i najwyra\u017aniej obywatele w to uwierzyli. Niestety komentarz brzmi: z tymi podatkami to niezupe\u0142nie prawda. Mimo obietnic powrotu stawki VAT do 22%, ju\u017c w czasie kampanii wyborczych w 2015, politycy PiS wiedzieli, \u017ce VATu nie obni\u017c\u0105. Podobnie z podatkiem od kopalin dla KGHMu. W obydwu przypadkach politycy PiS poinformowali niedawno suwerena, \u017ce obni\u017cka mo\u017ce i b\u0119dzie, ale w 2018. Podatek bankowy chyba nie zupe\u0142nie p\u0142ac\u0105 banki, bo po jedenastu miesi\u0105cach wynik netto jest lepszy ni\u017c w 2015 r. w analogicznym okresie. Wygl\u0105da na to, \u017ce jednym z b\u0142\u0119d\u00f3w wprowadzenia podatku by\u0142a jego natychmiastowe i w du\u017cym rozmiarze narzucenie niemal ca\u0142emu sektorowi. W takich sytuacjach \u0142atwiej przerzuci\u0107 danej bran\u017cy znaczny ci\u0119\u017car podatku na klient\u00f3w. C\u00f3\u017c, wprowadza\u0107 podatki te\u017c trzeba umie\u0107. To, \u017ce ka\u017cdy sektor pr\u00f3buje przerzuci\u0107 jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 podatkowych obci\u0105\u017ce\u0144 na klient\u00f3w, nie jest zapewne zaskoczeniem dla polityk\u00f3w PiS. Pocz\u0105tkowo odegrali w mediach scen\u0119 oburzenia i zagrozili analiz\u0105 i napi\u0119tnowaniem, ale nikt p\u00f3\u017aniej do tematu ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n
Kto wie jednak, czy akurat politykom PiS nie uda\u0142o si\u0119 zach\u0119ci\u0107 tzw. suwerena do akceptacji konieczno\u015bci poniesienia obci\u0105\u017ce\u0144 na rzecz hojnego programu spo\u0142ecznego 500+. Po stronie spo\u0142ecznej nie wida\u0107 powa\u017cniejszego oburzenia z tego powodu. By\u0107 mo\u017ce suweren nie w pe\u0142ni u\u015bwiadamia sobie, \u017ce da\u0142 si\u0119 politykom PiS podej\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytaj dalej