Trybuna\u0142 Konstytucyjny nakaza\u0142, rz\u0105d przela\u0142 to na papier, pos\u0142owie poparli, a prezydent ekspresowo zaakceptowa\u0142 zmiany w PIT. Tak o to dokona\u0142 si\u0119 kolejny krok w polityce spo\u0142ecznej i redystrybucji. Nie jest to krok du\u017cy, bo nad kwot\u0105 woln\u0105 w PIT by\u0107 mo\u017ce ci\u0105\u017cy ju\u017c jakie\u015b fatum w Polsce.<\/p>\n
Kwota wolna od podatku w PIT jest od lat 90-tych niezwykle ma\u0142a. Ma\u0142a nominalnie i ma\u0142a w por\u00f3wnaniu z rol\u0105 jak\u0105 kwot\u0105 wolna pe\u0142ni w innych krajach. W zasadzie w Polsce kwota wolna nie pe\u0142ni istotnej roli w polityce spo\u0142ecznej, zarz\u0105dzaniu klinem podatkowym itd. Najnowsze decyzje, co zaraz wyka\u017c\u0119, nie dokonuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c powa\u017cniejszych zmian na tym polu.<\/p>\n
Kwota wolna sta\u0142a si\u0119 ofiar\u0105 ogromnych spo\u0142ecznych oczekiwa\u0144 i pr\u00f3bom ich sprostania na przestrzeni lat. Nie bez znaczenia by\u0142y zmiany w naszej sytuacji gospodarczej. Sta\u0142e naciski na r\u00f3\u017cne formy pomocy spo\u0142ecze\u0144stwu i gospodarce, powodowa\u0142y op\u00f3r kolejnych rz\u0105d\u00f3w w zwi\u0119kszaniu kwoty wolnej by ratowa\u0107 finanse publiczne. Ma\u0142a kwota wolna sta\u0142a si\u0119 z biegiem lat wr\u0119cz nasz\u0105 tradycj\u0105 i specyfik\u0105. Warto przypomnie\u0107, \u017ce i poprzedni rz\u0105d z PiS, r\u00f3wnie\u017c nie dokona\u0142 zmian na tym polu.<\/p>\n
Przyst\u0119puj\u0105c do oceny kwoty wolnej i polityki w tym zakresie na przestrzeni lat, nie wolno tego robi\u0107 bez osadzenia jej w naszych realiach. Kwota wolna jest tylko jednym z element\u00f3w szerokiego wachlarza \u015brodk\u00f3w wsparcia i bod\u017ac\u00f3w w zakresie polityki spo\u0142ecznej i gospodarczej. Krytycy niskiej kwoty wolnej cz\u0119sto o tym zapominaj\u0105. Tymczasem, co ma\u0142o kto zauwa\u017ca, PiS kontynuuje dotychczasowe tradycje. Oczywi\u015bcie, \u017ceby by\u0142o jasne, nie jestem przeciwnikiem zwi\u0119kszania kwoty wolnej.<\/p>\n
Do zwi\u0119kszenia kwoty wolnej zmusi\u0142o nas orzeczenie TK (na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich) i wyborcze obietnice polityk\u00f3w PiS z 2015 r. TK wskaza\u0142 jako punkt odniesienia kwot\u0119 minimum egzystencji i granicy wsparcia w ramach pomocy spo\u0142ecznej. St\u0105d pojawi\u0142a si\u0119 kwota wolna od podatku w wysoko\u015bci 6,6 tys. z\u0142. Politycy dostali od TK rok na podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie. TK nie narzuca\u0142 by taka kwota wolna musia\u0142a obejmowa\u0107 wszystkich podatnik\u00f3w. Jeszcze przed orzeczeniem TK, w trakcie kampanii wyborczych, politycy PiS \u015bmia\u0142o obiecywali kwot\u0119 woln\u0105 dla wszystkich w wysoko\u015bci 8 tys. z\u0142. Przebili w ten spos\u00f3b obietnice innych partii w tym zakresie.<\/p>\n
Obietnica kwoty wolnej w wysoko\u015bci 8 tys. by\u0142a nierealna, a rozdawane szerokim gestem w ramach 500+ pieni\u0105dze spowodowa\u0142y, \u017ce rz\u0105d i prezydent podnie\u015bli obecnie kwot\u0119 woln\u0105 g\u0142\u00f3wnie pod wype\u0142nienie orzeczenia TK i by dokona\u0107 tego jak najni\u017cszym kosztem<\/strong>. Dodatkowe elementy zmian i podawane w mediach przez niekt\u00f3rych polityk\u00f3w PiS uzasadnienia, to ju\u017c tylko pr\u00f3ba przekucia wykonania orzeczenia TK w wielk\u0105 zmian\u0119 w polityce spo\u0142ecznej.<\/p>\n Do tej pory kwota wolna wynosi\u0142a 3,1 tys. z\u0142 dla wszystkich. Od 2017 r. podatnicy z dochodem 6,6 tys. z\u0142 b\u0119d\u0105 obj\u0119ci analogiczn\u0105 kwot\u0105 woln\u0105, czyli nie zap\u0142ac\u0105 podatku PIT. Od dochod\u00f3w 6,6 tys. z\u0142 do 11 tys z\u0142. kwota wolna spada do obecnej. Od 11 tys. z\u0142 do 85 tys. z\u0142, kwota wolna jest taka jak dotychczas. Ten przedzia\u0142 obejmuje podatnik\u00f3w z wynagrodzeniami miesi\u0119cznymi brutto od 1 tys. z\u0142 do ok. 8 tys. z\u0142. To oznacza, \u017ce niemal 90% podatnik\u00f3w PIT nie odczuje zmian w por\u00f3wnaniu ze stanem obecnym<\/strong>. W przedziale 85 tys. 127 tys. z\u0142 kwota wolna obni\u017ca si\u0119 stopniowo do zera. Powy\u017cej 127 tys. z\u0142 (mowa o wynagrodzeniach rocznych), kwota wolna b\u0119dzie zniesiona. Grupa kilkuset tysi\u0119cy najbogatszych podatnik\u00f3w b\u0119dzie stratna przez to o kilkaset z\u0142otych rocznie, czyli w do\u015b\u0107 symboliczny spos\u00f3b. Pa\u0144stwo wiele na tym nie zarobi (ok. 0,3 mld z\u0142).<\/p>\n Na zmianie zyskaj\u0105 podatnicy z wynagrodzeniami brutto ok. 950 z\u0142. miesi\u0119cznie i ni\u017cszymi. M\u00f3wimy wi\u0119c o ma\u0142ej grupie emeryt\u00f3w, cz\u0119\u015bci rencist\u00f3w, osobach, kt\u00f3re w ramach PIT osi\u0105gaj\u0105 dochody ni\u017csze od wskazanych itp. Od 700 z\u0142 miesi\u0119cznie w d\u00f3\u0142 zmiana kwoty wolnej mo\u017ce przynie\u015b\u0107 rocznie nawet 500-600 z\u0142 w por\u00f3wnaniu ze stanem obecnym. A to ju\u017c koszt przyzwoitych but\u00f3w i kurtki na zim\u0119.<\/p>\n Rz\u0105d chwali si\u0119 i\u017c na zmianach zyska nawet 3 mln podatnik\u00f3w. Brak mi dok\u0142adnych danych by podan\u0105 wielko\u015b\u0107 zweryfikowa\u0107. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych os\u00f3b odczuje zmian\u0119 do\u015b\u0107 symbolicznie. Wg wylicze\u0144 rz\u0105dowych zmiana w kwocie wolnej spowoduje utrat\u0119 maks. 1 mld z\u0142 wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n Jak wida\u0107, zakres zmian z konieczno\u015bci jest do\u015b\u0107 skromny i podporz\u0105dkowany obecnym progom podatkowym i wymaganej kwocie wolnej dla najgorzej uposazonych. Zmian nie odczuj\u0105 np. osoby z tzw. wynagrodzeniem minimalnym.<\/p>\n Najnowsza zmiana w kwocie wolnej potwierdzi\u0142a nasz\u0105 wieloletni\u0105 (by\u0107 mo\u017ce niechlubn\u0105) tradycj\u0119 spychania kwoty wolnej na plan dalszy. Tym razem kwota wolna przegra\u0142a z programem 500+. Nie wiadomo jak trwa\u0142e b\u0119dzie obecne rozwi\u0105zanie. Jestem jednak przekonany, \u017ce osoby o najni\u017cszych dochodach nie maj\u0105 si\u0119 czego obawia\u0107 (np. powrotu do mniejszej kwoty wolnej).<\/p>\n Poni\u017cej link na przedzia\u0142y dochodowe i przyk\u0142adowe wyliczenia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 si\u0119 zorientowa\u0107 w skali zmian i na ile one dotycz\u0105 ka\u017cdego z nas (wyliczenia jak najbardziej poprawne, sprawdza\u0142em).<\/p>\n