Zapowied\u017a zmian w systemie oszcz\u0119dzania na emerytur\u0119 przez obecny rz\u0105d jest dobr\u0105 okazj\u0105 do rozpocz\u0119cia cyklu przypominaj\u0105cego sposoby oszcz\u0119dzania na emerytur\u0119 lub generalnie oszcz\u0119dzania d\u0142ugoterminowego. Oczywi\u015bcie wystarczy konsekwentnie odk\u0142ada\u0107 ‘na lokat\u0119’ w banku, co wbrew pozorom wcale nie jest takie lekkomy\u015blne.<\/p>\n
Dlaczego IKE? Bo to produkt (formu\u0142a) z d\u0142ug\u0105 ju\u017c histori\u0105, chyba nieco w ostatnich latach niedoceniany. IKE na pewno nie zas\u0142uguje na zapomnienie, bo formu\u0142a IKE zawiera wiele cennych cech i a czasy \u015bwietno\u015bci IKE mog\u0105 wkr\u00f3tce powr\u00f3ci\u0107 za spraw\u0105 pomys\u0142\u00f3w nowego rz\u0105du.<\/p>\n
IKE to wehiku\u0142 podatkowy dla os\u00f3b fizycznych<\/strong>. Wbrew pozorom, nie tylko przedsi\u0119biorcy mog\u0105 z r\u00f3\u017cnych wehiku\u0142\u00f3w podatkowych korzysta\u0107. W Polsce dost\u0119pnych jest kilka korzystnych podatkowo rozwi\u0105za\u0144, zach\u0119caj\u0105cych do oszcz\u0119dzania, z naciskiem na oszcz\u0119dzanie d\u0142ugoterminowe (w tym emerytalne).<\/p>\n Historia IKE si\u0119ga 2004 r. i zwi\u0105zana jest z tworzeniem III filaru emerytalnego i wprowadzonym opodatkowaniem dochod\u00f3w z lokat i inwestycji kapita\u0142owych. Chodzi o tzw. podatek Belki, a kt\u00f3ry jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ustawy reguluj\u0105cej PIT. Skoro w \u017cycie wszed\u0142 podatek, to naturalnym bod\u017acem do oszcz\u0119dzania mia\u0142o by\u0107 zwolnienie z niego \u015brodk\u00f3w lokowanych w ramach IKE. Zapewne gdyby podatek Belki w \u017cycie nie wszed\u0142, to i tak jaki\u015b bodziec podatkowy by wymy\u015blono, jak przy obligacjach w latach 90-tych czy IKZE kilka lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n Przede wszystkim trzeba wiedzie\u0107, ze IKE nie jest instrumentem lokowanie \u015brodk\u00f3w finansowych, a formu\u0142\u0105, kt\u00f3rej celem jest zach\u0119cenie do oszcz\u0119dzania no okres ko\u0144ca naszej aktywno\u015bci zawodowej lub po przej\u015bciu na emerytur\u0119. IKE za\u0142o\u017cy\u0107 mo\u017cna, podpisuj\u0105c umow\u0119 z biurem maklerskim, funduszem inwestycyjnym, zak\u0142adem ubezpiecze\u0144 na \u017cycie lub bankiem, czy funduszem emerytalnym. Ka\u017cda z tych grup firm oferuje mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 palet\u0119 instrument\u00f3w, w kt\u00f3re mo\u017cemy lokowa\u0107 wolne \u015brodki w ramach IKE. Specyficznym rozwi\u0105zanie s\u0105 10-letnie detaliczne obligacje skarbowe (tzw. IKE-obligacje) na potrzeby IKE. Po takie IKE musimy si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do PKO BP lub punktach obs\u0142ugi domu maklerskiego tego banku. Pieni\u0105dze przesy\u0142amy do instytucji, z kt\u00f3r\u0105 podpisali\u015bmy umow\u0119 o prowadzenie IKE, a ta lokuje w palet\u0119 instrument\u00f3w (lub jeden), kt\u00f3rymi wykazali\u015bmy zainteresowanie. IKE mo\u017cna mie\u0107 tylko jedno w danym momencie.<\/p>\n Ponad 65% kont IKE prowadzonych jest przez zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 (na drugim miejscu s\u0105 TFI – ok. 24% kont). I wcale nie nale\u017cy si\u0119 tego obawia\u0107 (wiem, \u017ce ubezpieczenia \u017ale si\u0119 kojarz\u0105). Jeden z najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny korzysta z konta IKE w zak\u0142. ubezpiecze\u0144 i w tym przypadku ‘opakowanie’ ubezpieczeniowe konsumuje marginaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zysk\u00f3w. Oczywi\u015bcie zawsze zach\u0119cam do dok\u0142adnego przeczytania zasad odp\u0142atno\u015bci za prowadzenie IKE, w tym w formie skromnego ubezpieczenia.<\/p>\n W IKE mo\u017cemy lokowa\u0107 rocznie maksymalnie 3-krotno\u015b\u0107 \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce, prognozowanego dla danego roku (do 2008 r. 1,5 krotno\u015b\u0107). Obecnie limit wynosi nieco ponad 12 tys. z\u0142., czyli 1 tys. z\u0142 \u015brednio miesi\u0119cznie. Limit jest ewidentnie niepotrzebnie zawy\u017cony i nie jest wykorzystywany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 posiadaczy IKE. Tak wysoki limit to m.in. pok\u0142osie dyskusji sprzed lat o tym jak zach\u0119ci\u0107 do oszcz\u0119dzania w IKE. Jednym z g\u0142\u00f3wnych pomys\u0142\u00f3w by\u0142o radykalne podniesienie limitu. Niewiele to da\u0142o, bo \u015brednio jest on wykorzystywany w jednej trzeciej. Poza jednym wyj\u0105tkiem, czyli klientami biur maklerskim. Ci potrafi\u0105 wykorzystywa\u0107 ponad 60% limitu rocznie.<\/p>\n By skorzysta\u0107 z ulgi podatkowej przy wyp\u0142acaniu oszcz\u0119dzanych w IKE \u015brodk\u00f3w nale\u017cy spe\u0142ni\u0107 warunki dot. wieku. Wyp\u0142ata musi nast\u0105pi\u0107 dopiero po uko\u0144czeniu 60 lat lub najwcze\u015bniej po 55 roku \u017cycia, je\u017celi przys\u0142uguje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 wcze\u015bniejszego przej\u015bcia na emerytur\u0119. Dochodzi jeszcze konieczno\u015b\u0107 kilkuletniego prowadzenia IKE (dwa szczeg\u00f3\u0142owe warunki). Mo\u017cna wcze\u015bniej wycofa\u0107 pieni\u0105dze w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci, ale wtedy musimy odprowadzi\u0107 19% podatek (oddajemy pa\u0144stwu przyznan\u0105 nam ulg\u0119 podatkow\u0105). Pozosta\u0142e w IKE pieni\u0105dze pracuj\u0105 dla nas dalej na dotychczasowych zasadach.<\/p>\n Powy\u017csze kryterium wieku i mo\u017cliwo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bciowego wycofania \u015brodk\u00f3w, to ogromny atut w por\u00f3wnaniu z korzystniejszym finansowo IKZE, kt\u00f3re pod tym wzgl\u0119dem jest bardziej rygorystyczne (graniczny wiek to 65 lat). IKE pozwala zatem wyp\u0142aci\u0107 \u015brodki z utrzymaniem ulgi w okresie przed ustawowym wiekiem przej\u015bcia na emerytur\u0119. A wi\u0119c wtedy, gdy jeszcze nie mamy prawa do emerytury, a nie mo\u017cemy lub nie chcemy ju\u017c pracowa\u0107. Z tego punktu widzenia, IKE to d\u0142ugoterminowa lokata z ulg\u0105 podatkow\u0105, pod warunkiem utrzymania jej w cz\u0119\u015bci lub ca\u0142o\u015bci, do okresu przedemerytalnego.<\/p>\n W szczytowym okresie popularno\u015bci IKE w 2007, prowadzonych by\u0142o 915 tys. kont i na niemal 40% z nich dokonywano wp\u0142at. Obecnie, po przej\u015bciowym spadku do 792 tys., prowadzonych jest 868 tys. kont IKE. Niestety tylko na ok. 25% dokonano wp\u0142at w tym roku.<\/p>\n Spadek zainteresowania IKE jest wynikiem kilku czynnik\u00f3w. W obliczu niskich st\u00f3p zwrotu i waha\u0144 na gie\u0142dach, ulga w postaci braku poboru podatku jest s\u0142abym bod\u017acem. Brak jest przymusu corocznych wp\u0142at (no chyba, \u017ce wymusza to umowa z instytucj\u0105 prowadz\u0105c\u0105 IKE). Zapa\u0142 do IKE, jak niemal wszystkich form oszcz\u0119dzania, spada wraz z up\u0142ywem czasu. No i ogromna konkurencja siostrzanego produktu IKZE, kt\u00f3ry z finansowego punktu widzenia jest zdecydowanie korzystniejszy.<\/p>\n No wi\u0119c czy IKE warte jest zainteresowania? Tak. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w warto na IKE systematycznie wp\u0142aca\u0107. IKE, nawet je\u015bli w niewielkim stopniu, to jednak mobilizuje do oszcz\u0119dzania bardziej ni\u017c utrzymywanie lokaty odnawialnej w banku.<\/p>\n Przysz\u0142o\u015b\u0107 IKE<\/strong>. Na razie znamy zarys pomys\u0142u, ale czeka nas renesans IKE i modyfikacja formu\u0142y. Wg pomys\u0142\u00f3w min. Morawieckiego, nasze konta w OFE w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci zostan\u0105 przeniesione do IKE. Rozumiem wi\u0119c, \u017ce kto IKE do tej pory nie ma, to zostanie mu utworzone. Takie nowe ‘akcyjne’ IKE b\u0119dzie jak\u0105\u015b kompilacj\u0105 filar\u00f3w II i III. Pytanie jednak: wg jakich rygor\u00f3w b\u0119dziemy mogli korzysta\u0107 z nowego IKE? Obecnie jest pomys\u0142 by \u015brodki z nowego IKE by\u0142y przymusowo kierowane na wykup emerytury okresowej lub do\u017cywotniej, czyli wi\u0119kszo\u015b\u0107 cech filaru II by\u0142aby utrzymana. Jak b\u0119dzie w rzeczywisto\u015bci, to si\u0119 dopiero oka\u017ce.<\/p>\n Przedstawiony opis IKE nie wyczerpuje wszystkich detali. Mam nadziej\u0119, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 przedstawi\u0107 najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z ma\u0142ym komentarzem historycznym i gar\u015bci\u0105 refleksji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czytaj dalej