Przebrn\u0105\u0142em przez program Program
\nBudowy Kapita\u0142u min. Morawieckiego. Uff, trudna i zawi\u0142a lektura. Minister
\nMorawiecki w\u0142o\u017cy\u0142 ca\u0142ego siebie w ten dokument. Je\u017celi kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce obecny
\nsystem i mo\u017cliwo\u015bci oszcz\u0119dzania dobrowolnego i przymusowego s\u0105 skomplikowane,
\nto \u00a0chcia\u0142bym zobaczy\u0107 jego min\u0119 po
\nlekturze Programu. I to jest m\u00f3j pierwszy zarzut pod adresem programu: wielo\u015b\u0107
\ni skomplikowanie pomys\u0142\u00f3w nie ma wiele wsp\u00f3lnego z ich skuteczno\u015bci\u0105. W
\npierwszym odruchu czytelnik wpada w podziw i eufori\u0119 nad umys\u0142em kt\u00f3ry stworzy\u0142
\nProgram. Proponuj\u0119 czyta\u0107 wi\u0119c powoli, wtedy emocje opadaj\u0105.
Dokument wzbudzi\u0142 zaciekawienie,
\nbo od soboty wiemy, \u017ce PiS ma pomys\u0142 na zagospodarowanie oszcz\u0119dno\u015bci z OFE. Ponadto
\nrealizacja hojnych obietnic wyborczych b\u0142yskawicznie „konsumuje” \u015brodki
\npubliczne, niewiele zostawiaj\u0105c na inwestycje. Program pokazuje jedn\u0105 w z wielu
\nsprzeczno\u015b\u0107 jak\u0105 rz\u0105d PiS nam zaserwowa\u0142. Cze\u015b\u0107 rz\u0105du i prezydent lekk\u0105 r\u0119k\u0105
\nwydaj\u0105 pieni\u0105dze na 500 plus, obni\u017canie wieku emerytalnego itd., a kilku innych
\nministr\u00f3w szuka ich (pieni\u0119dzy na finansowanie inwestycji) w innym miejscu.
Na pocz\u0105tek kilka uwag. Co do\u00a0 zasady oszcz\u0119dno\u015bci mamy ile mamy i nie da
\nsi\u0119 ich sztucznie pomno\u017cy\u0107. Mo\u017cna nas zach\u0119ci\u0107 do dodatkowego oszcz\u0119dzania (nie
\nb\u0119d\u0119 si\u0119 tu bawi\u0142 w podzia\u0142 oszcz\u0119dno\u015bci a inwestycje), przenie\u015b\u0107 \u015brodki z
\njednego miejsca w inne lub wymusi\u0107 dodatkowe oszcz\u0119dzanie. Poziom oszcz\u0119dno\u015bci jest
\ng\u0142\u00f3wnie determinowany rozwojem gospodarczym i tzw. bogactwem, st\u0105d zach\u0119ty i
\nprzymus daj\u0105 efekty, ale z natury rzeczy ograniczone. Zwracam na to uwag\u0119, bo
\nnagle w programie pojawiaj\u0105 si\u0119 kwoty id\u0105ce z dziesi\u0105tki i setki mld pln.
\nCzytelnik po lekturze programu odnosi wra\u017cenie, ze o to mamy kolejnego ministra
\nrz\u0105du PiS, kt\u00f3ry tak po prostu wynajduje pieni\u0105dze znik\u0105d.
Nie polecam uleganiu iluzji
\nnowatorstwa pomys\u0142\u00f3w zawartych w Programie. Bez wzgl\u0119du na nazwy i konstrukcje,
\nwi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142a w Polsce przedmiotem dyskusji i spor\u00f3w, a cze\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144
\nwprowadzano z biegiem lat w \u017cycie i mamy w tym zakresie niema\u0142e ju\u017c
\ndo\u015bwiadczenia i wiedz\u0119.
Przede wszystkim informowanie o
\nOFE i Programie uwa\u017cam za skandaliczne. W sobot\u0119 prezes PiS informuje \u017ce jest
\njaki\u015b pomys\u0142, a min. Morawiecki dopiero w poniedzia\u0142ek rano przed rozpocz\u0119ciem
\nsesji gie\u0142dowej rzuca gar\u015b\u0107 niekonkretnych informacji o przysz\u0142o\u015bci OFE. Poza tym,
\n\u017ce 75% \u015brodk\u00f3w ma trafi\u0107 na konta IKE, IKZE lub podobne, w\u0105tpliwo\u015bci budzi
\npozosta\u0142e 25% skierowane do Funduszu Rezerwy Demograficznej (!). Formalnie nie
\nma mowy o nacjonalizacji, ale zabrak\u0142o mi zapewnienia, \u017ce warto\u015b\u0107 naszych kont
\nemerytalnych na tym nie ucierpi.
Jest faktem, \u017ce po ostatnich zmianach
\nza rz\u0105d\u00f3w PO-PSL, OFE sta\u0142y si\u0119 funduszami o du\u017cym ryzyku i niepewnej
\nprzysz\u0142o\u015bci (np. wi\u0119kszy przelewy do ZUS z biegiem lat ni\u017c otrzymywane ze sk\u0142adek).
\nNie zmienia to faktu, \u017ce po lekturze Programu pojawia si\u0119 pytanie dlaczego
\nszereg pomys\u0142\u00f3w z Programu nie b\u0119dzie rozwijanych w oparciu o OFE. Pytanie jest
\njak najbardziej zasadne, \u00a0bo ….. Program
\nprzewiduje powstanie innych instytucji (w tym prywatnych) w III filarze,
\nopartych o przymusowe sk\u0142adki\u00a0 i
\nmodyfikowan\u0105 gam\u0119 inwestycji. W miejsce jednych OFE z biegiem czasu po prostu wyrosn\u0105
\ninne, inaczej si\u0119 nazywaj\u0105ce.
W opisie OFE i uzasadnieniu
\nrezygnacji z tego rozwi\u0105zania, min. Morawiecki kilka razy wprowadzi\u0142 s\u0142uchaczy
\nw b\u0142\u0105d i niejednokrotnie mija\u0142 si\u0119 z prawd\u0105. Wzorem J.Kaczy\u0144skiego kpi\u0142 z niskiej
\nskuteczno\u015bci OFE, nie chc\u0105c przyzna\u0107, \u017ce fatalna koniunktura na GPW to m.in.
\nefekt dzia\u0142a\u0144 i wypowiedzi polityk\u00f3w PiS z ostatnich kilkunastu miesi\u0119cy.
Do\u015b\u0107 zabawnie brzmi uzasadnienie
\nProgramu w jego cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej emerytur. Ot\u00f3\u017c gam\u0119 rozwi\u0105za\u0144 wprowadza si\u0119 by
\n… poprawi\u0107 sytuacj\u0119 przysz\u0142ych emeryt\u00f3w m.in. z powodu pogarszaj\u0105cej si\u0119
\nstruktury demograficznej. Z jednej wi\u0119c strony mamy prezydenta kt\u00f3rzy powi\u0119ksza
\nproblemy (obni\u017cenie wieku emerytalnego) przy akceptacji premier Szyd\u0142o, a z
\ndrugiej – ministra kt\u00f3ry chce walczy\u0107 ze skutkami realizacji wyborczej
\nobietnicy. To idiotyczne.
Program \u00a0w zakresie struktury zach\u0119t, program\u00f3w, zasad
\noszcz\u0119dzania i zaanga\u017cowanych w to instytucji jest bardzo przekombinowany. Zamiast
\nskupi\u0107 si\u0119 na modyfikacji obecnych rozwi\u0105za\u0144 i ich uzupe\u0142nieniu, min.
\nMorawiecki ma najwyra\u017aniej ambicj\u0119 budowania czego\u015b zupe\u0142nie od nowa i
\notaczania tego aur\u0105 prze\u0142omu. Na to nak\u0142ada si\u0119 wiara w niezwyk\u0142\u0105 skuteczno\u015b\u0107 jego
\npomys\u0142\u00f3w. Szkoda tylko, \u017ce s\u0142abo opisano przedmiot i polityk\u0119 inwestycyjn\u0105
\nnowych instytucji i ‘wygaszanych’ OFE. To jeden z istotnych mankament\u00f3w
\nProgramu.
Program wprowadza przymusowe
\noszcz\u0119dzanie. B\u0119dziemy mogli dysponowa\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adki do ZUS (jak przy OFE)oraz
\npracodawca b\u0119dzie op\u0142aca\u0142 dodatkow\u0105 sk\u0142adk\u0119, co w mniejszej lub wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci
\nb\u0119dzie mu rekompensowane na kilka sposob\u00f3w. \u00a0W niekt\u00f3rych przypadkach b\u0119dziemy mieli prawo
\nrezygnacji z dodatkowej sk\u0142adki (m\u00f3wi\u0142y o tym przekazy medialne), przy czym b\u0119dzie
\nto wymaga\u0142o deklaracji z naszej strony.
Program ma kilka ciekawych
\npunkt\u00f3w, co nie znaczy \u017ce do tej pory nie znanych. Jest pomys\u0142 zach\u0119t do
\nd\u0142ugoterminowego oszcz\u0119dzania (powy\u017cej roku) czy korzystanie ze zgromadzonych
\n\u015brodk\u00f3w przed osi\u0105gni\u0119ciem wieku emerytalnego, gdy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w \u00a0mo\u017cemy mie\u0107 problemy z prac\u0105 i \u015brodkami do
\n\u017cycia. Moim zdaniem to powinien by\u0107 jeden z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w zmian, szkoda
\ntylko \u017ce Program jest w tym zakresie do\u015b\u0107 skromny. Przypomn\u0119 \u017ce ju\u017c obecnie
\nniekt\u00f3re rozwi\u0105zania dost\u0119pne na rynku na to pozwalaj\u0105. Na pewno trzeba
\npochwali\u0107 program za nacisk na oszcz\u0119dzanie na okres po zako\u0144czeniu aktywno\u015bci zawodowej
\ni zmuszanie do tego jak najwi\u0119kszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.
Podsumowanie.
Pogram nie jest jakim\u015b prze\u0142omem,
\nbo nie mo\u017ce by\u0107. Niepotrzebnie b\u0119dziemy traci\u0107 czas i energi\u0119 na przebudow\u0119 systemu
\nemerytalnego i oszcz\u0119dzania d\u0142ugoterminowego, g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w ambicjonalnych.
\nWystarczy\u0142o m\u0105drze modyfikowa\u0107 obecne rozwi\u0105zania i wype\u0142nia\u0107 zdiagnozowane luki
\n(oszcz\u0119dzanie d\u0142ugoterminowe). Pozosta\u0142o du\u017co niepewno\u015bci co do los\u00f3w OFE i
\nzgromadzonych w nich pieni\u0119dzy. Nie jest jasne co to znaczy inwestowanie w
\ngospodark\u0119 i jej rozw\u00f3j oraz na jakich zasadach b\u0119dzie to dokonywane. Czy to
\ntylko chwyt pod publik\u0119 czy ukryty pomys\u0142 na zwi\u0119kszenie udzia\u0142u decydent\u00f3w z
\nsektora publicznego (czyli nadania politycznego), kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wskazywa\u0107 w co
\ninwestowa\u0107. Niestety sobotnie s\u0142owa J.Kaczy\u0144kiego i dzisiejsze M.Morawieckiego
\nnie uspokoj\u0105 rynku finansowego. Przeciwnie, do czasu podania szczeg\u00f3\u0142owych
\nrozwi\u0105za\u0144 ws OFE, rynek dosta\u0142 kolejny bodziec by tkwi\u0107 w marazmie i
\nniepewno\u015bci przynajmniej kolejne kilka miesi\u0119cy do czasy gdy mamy pozna\u0107 szczeg\u00f3\u0142y.
\nKto jak kto, ale min. Morawiecki powinien wiedzie\u0107 \u017ce niepewno\u015b\u0107 zniech\u0119ca do
\ninwestowania.
Czytaj dalej