Z bogatymi tak to ju\u017c jest, \u017ce ich nie lubimy p\u00f3ki sami si\u0119 nimi nie staniemy. W spo\u0142ecze\u0144stwie do\u015b\u0107 powszechnie jest przyj\u0119te, \u017ce tzw. bogaci powinni by\u0107 bardziej obci\u0105\u017ceni daninami ni\u017c reszta spo\u0142ecze\u0144stwa. I t\u0105 popularn\u0105 teori\u0119 chc\u0105 wykorzysta\u0107 politycy PiS, szukaj\u0105c pieni\u0119dzy na wype\u0142nienie obietnic z\u0142o\u017conych w trakcie parlamentarnych i prezydenckich wybor\u00f3w.<\/p>\n
Jednym z wielu rozwa\u017canych pomys\u0142\u00f3w na zmiany w systemie emerytalnym jest zwi\u0119kszenie sk\u0142adek od tzw. bogatych. Obecnie obowi\u0105zuje zasada, \u017ce pob\u00f3r sk\u0142adek jest wstrzymywany w momencie przekroczenia 30-krotno\u015bci \u015bredniego wynagrodzenia. W 2015 by\u0142a to warto\u015b\u0107 prawie 119 tys. pln, co daje ok. 10 tys. pln miesi\u0119cznie. To wyra\u017anie ponad dwie \u015brednie krajowe miesi\u0119cznie. Os\u00f3b ubezpieczonych w ZUS, kt\u00f3re maj\u0105 wynagrodzenia powy\u017cej wskazanego progu jest w Polsce prawie 332 tys. Gdyby ci ubezpieczeni p\u0142acili sk\u0142adki od ca\u0142o\u015bci wynagrodzenia (a nie tylko do wysoko\u015bci progu), to szacunki m\u00f3wi\u0105 nawet o 6,2 mld pln dodatkowych rocznych wp\u0142yw\u00f3w do ZUS. Bior\u0105c pod uwag\u0119, ze FUS (g\u0142\u00f3wnie z powodu emerytur) odnotuje w najbli\u017cszych latach deficyt w przedziale 50-60 mld pln, to ju\u017c mamy wyja\u015bnienie sk\u0105d to zainteresowanie sk\u0142adkami tzw. bogatych. <\/p>\n
Sk\u0142adki i emerytury tzw. bogatych to tylko jeden z element\u00f3w szerszej dyskusji w partii rz\u0105dz\u0105cej na temat docelowego systemu emerytalnego. Politycy i ministrowie PiS coraz \u015bmielej m\u00f3wi\u0105 o powa\u017cnej modyfikacji obecnego systemu emerytalnego. Brany jest pod uwag\u0119 nawet powr\u00f3t do systemu poprzedniego (sprzed 1998) lub stworzenie jakiej\u015b formu\u0142y mieszanej. Pozostawi\u0119 na razie polityk\u00f3w PiS w spokoju, bo ich obecne teorie i pomys\u0142y w zakresie systemu emerytalnego s\u0105 silnie podporz\u0105dkowane przypodobaniu si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu i szukaniu za wszelk\u0105 cen\u0119 \u015brodk\u00f3w na finansowanie wyborczych obietnic. Wspomniane 6,2 mld pln, pozwoli\u0142oby „odblokowa\u0107” analogiczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 deficytu finans\u00f3w publicznych na inne cele.<\/p>\n
Ale wracajmy do sk\u0142adek tzw. bogatych. Rozwa\u017cane s\u0105 dwa warianty. Pierwszy: w oparciu o obecne rozwi\u0105zania, pobrane sk\u0142adki by\u0142yby zwracane w postaci emerytury po przej\u015bciu na ni\u0105. Drugi: tzw. bogaci otrzymywaliby emerytur\u0119 mniejsz\u0105 ni\u017c wynika\u0142oby to ze sk\u0142adek, lub system emerytalny jako ca\u0142o\u015b\u0107 powr\u00f3ci\u0142by do rozwi\u0105za\u0144 znanych z czas\u00f3w systemu \u015bwiadczenia zdefiniowanego. To ostatnie rozwi\u0105zanie to nic innego jak powr\u00f3t do rozwi\u0105zani sprzed 1999 r. czyli \u017ce nasze emerytura by\u0142aby pochodn\u0105 pewnego algorytmu a nie bezpo\u015brednio uzbieranego kapita\u0142u.<\/p>\n
W przypadku tzw. bogatych pojawia si\u0119 te\u017c zarzut, \u017ce obecnie obci\u0105\u017cenia emerytalne s\u0105 degresywne, co przyczynia si\u0119 do degresywno\u015bci tzw. klina podatkowego w szerokim tego okre\u015blenia znaczeniu. W mediach bywa to przedstawiane jak jaki\u015b ukryty przywilej dla dobrze zarabiaj\u0105cych.<\/p>\n
Spr\u00f3bujmy rozprawi\u0107 si\u0119 z pewnymi mitami zanim kto\u015b co\u015b popsuje i narobi g\u0142upstw. Sympatie i antypatie wobec tzw. bogatych od\u0142\u00f3\u017cmy na bok.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c warunek 30-krotno\u015bci nie jest \u017cadnym przywilejem. W obecnym systemie emerytalnym ka\u017cdy dostaje tak\u0105 emerytur\u0119 na jak\u0105 sobie uzbiera. Tzw. bogaci dostan\u0105 emerytur\u0119 opart\u0105 na kapitale jaki sobie uzbierali. I nic wi\u0119cej ZUS im nie da. Przyj\u0119ta zasada 30-krotnosci jest co ciekawe m.in. wynikiem do\u015bwiadcze\u0144 poprzedniego systemu emerytalnego oraz efektem prostej kalkulacji. Po prostu przy obecnych rozwi\u0105zaniach nie op\u0142aca si\u0119 znoszenie progu, bo osoby o wysokich dochodach na og\u00f3\u0142 d\u0142u\u017cej te\u017c \u017cyj\u0105. D\u0142u\u017cszy od \u015bredniego czas \u017cycia powoduje, \u017ce ZUS b\u0119dzie musia\u0142 wi\u0119cej na te osoby wyda\u0107 ni\u017c uzbiera\u0142. ZUS by\u0142by wi\u0119c ostatecznie, za przeproszeniem, na minusie. Je\u017celi wi\u0119c politycy PiS znios\u0105 lub podwy\u017csz\u0105 wspomniany pr\u00f3g, to pod\u0142o\u017c\u0105 pod ZUS malutk\u0105 bomb\u0119 z bardzo op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, to nie tzw. bogaci s\u0105 przyczyn\u0105 deficytu FUS.<\/p>\n
Drugi z wymienionych wy\u017cej wariant\u00f3w jest cz\u0119sto \u0142\u0105czony z teoriami i\u017c bogaci powinny relatywnie bardziej wspiera\u0107 system finans\u00f3w publicznych oraz ich klin podatkowy nie powinien by\u0107 degresywny. St\u0105d ju\u017c krok do wniosku, \u017ce bogaci nie powinny by\u0107 obj\u0119ci systemem sk\u0142adki definiowanej, czyli \u017ce ich emerytura nie b\u0119dzie pochodn\u0105 uzbieranych sk\u0142adek a efektem algorytmu. W tym przypadku sk\u0142adka ZUS, jak podatki, staje si\u0119 elementem redystrybucji dochodu narodowego na grupy o mniejszych dochodach. <\/p>\n
Moim zdaniem ogromn\u0105 zalet\u0105 systemu sk\u0142adki zdefiniowanej jest jego czytelno\u015b\u0107. Nie stoi on te\u017c w \u017cadnej sprzeczno\u015bci z redystrybucj\u0105 dochodu w spo\u0142ecze\u0144stwie, bo nie taka jest jego rola. System jest w g\u0142\u00f3wnej idei uczciwy i warty obrony. Konieczno\u015b\u0107 uzbierania kapita\u0142u jest jednym z wielu bod\u017ac\u00f3w by\u015bmy odpowiedzialnie podchodzili do naszego \u017cycia zawodowego, poszukiwania pracy i dokonywanych wybor\u00f3w. Emerytura jest pochodn\u0105 naszych dochod\u00f3w, co likwiduje cz\u0119\u015b\u0107 zarzut\u00f3w pod adresem poprzedniego systemu. Obecny system jak na d\u0142oni pokazuje, gdzie jest problem oraz kto, dlaczego i jakiego wsparcia pa\u0144stwa (podatnik\u00f3w) wymaga. I chyba dlatego cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w nie go darzy sympati\u0105.<\/p>\n
Obecny system emerytalny nie stoi na przeszkodzie jego dotowaniu, bo te\u017c jego celem nie by\u0142a likwidacja deficytu ZUS a powstrzymanie jego narastaniu w relacji do PKB. Wsparciu powinny podlega\u0107 osoby kt\u00f3re mimo wysi\u0142k\u00f3w nie potrafi\u0142y wypracowa\u0107 odpowiedniej emerytury i to ta grupa powinna by\u0107 przedmiotem naszej najwi\u0119kszej troski w kolejnych latach.<\/p>\n
Do redystrybucji dochodu nie jest system emerytalny, a system podatkowy. Nie ma wi\u0119c sensu upodabnia\u0107 ich do siebie. Je\u017celi te\u017c komu\u015b nie odpowiada degresywno\u015b\u0107 obci\u0105\u017ce\u0144 tzw. bogatych, to niech jako narz\u0119dzie progresji klina podatkowego wykorzystuje skal\u0119 podatkow\u0105, ulgi podatkowe itd.<\/p>\n
Temat modyfikacji systemu emerytalnego zapewne nied\u0142ugo wr\u00f3ci, b\u0119dzie wi\u0119c mo\u017cna wr\u00f3ci\u0107 do oceny wad i zalet system\u00f3w, nie tylko w kontek\u015bcie grupy lepiej uposa\u017conych Polak\u00f3w. Niemniej na pewno deficyt systemu emerytalnego nie wynika z rzekomo preferencyjnego potraktowania tzw. bogatych. Szukanie pieni\u0119dzy w oparciu o budowanie antagonizm\u00f3w spo\u0142ecznych, jest kiepskim pomys\u0142em.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytaj dalej