![\"\"](\"resources\/2016_03_18_oblig_dla_gosp_domowych.png\")
<\/p>\n <\/p>\n
W marcu w mediach zacz\u0119\u0142a kr\u0105\u017cy\u0107 informacja o zaproponowaniu beneficjentom programu 500 plus dedykowanych dla nich obligacji. W minionym tygodniu przedstawiciele Ministerstwa Finans\u00f3w potwierdzili t\u0105 informacj\u0119. Na razie pomys\u0142 jest w fazie koncepcyjnej i niewiele o nim wiadomo. Mo\u017cna sobie co nieco wyobrazi\u0107 w oparciu o to co wiemy o programie 500 plus, jego finansowaniu oraz rynku obligacji detalicznych. Pomys\u0142 proponowania obligacji zamiast got\u00f3wki (lub przelewu) wzbudza sporo pyta\u0144 i kontrowersji. Tym bardziej, \u017ce obawiam si\u0119 i\u017c idea obligacji 500 plus ma przykry\u0107 mankamenty tego programu i jego konsekwencji dla bud\u017cetu pa\u0144stwa. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, propozycja jest nieco dziwna. Jak rozumiem beneficjenci programu maj\u0105 dosta\u0107 alternatyw\u0119: kasa lub obligacje. Oczywi\u015bcie b\u0119dzie zapewne mo\u017cna wybra\u0107 proporcje w jakich beneficjenci b\u0119d\u0105 chcieli otrzyma\u0107 \u015bwiadczenie.<\/p>\n
Pierwotnie program 500 plus mia\u0142 by\u0107 przeznaczony na wsparcie rodzin, m.in. w kontek\u015bcie demograficznym. Krytycy programu zwracali uwag\u0119, \u017ce zasady przyznawania \u015bwiadcze\u0144 spowoduj\u0105 i\u017c pieni\u0105dze pop\u0142yn\u0105 r\u00f3wnie\u017c do rodzin w dobrej i bardzo dobrej kondycji ekonomicznej. Bior\u0105c pod uwag\u0119 ograniczenia programu (m.in. na drugie dziecko i do 18 roku \u017cycia), rozdawnictwo pieni\u0119dzy rodzinom w lepszej kondycji ekonomicznej wydawa\u0142o si\u0119 nieracjonalne. Pomys\u0142 z obligacjami to ni mnie ni wi\u0119cej jak przyznanie, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 rodzin dosta\u0142a pieni\u0105dze niepotrzebnie. Obligacje nie s\u0105 te\u017c odpowiedzi\u0105 na zarzut o niskie kryterium wiekowe (18 lat), kiedy dziecko przestaje by\u0107 „liczone” do programu. Mo\u017ce lepiej by\u0142oby podnie\u015b\u0107 kryterium wiekowe zamiast da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przenoszenia wyp\u0142aty o kilka lat.<\/p>\n
Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce za pomys\u0142em z obligacjami kryje si\u0119 polityka i sytuacja finans\u00f3w publicznych. Dla bud\u017cetu emisja obligacji oznacza przesuni\u0119cie wyp\u0142aty \u015bwiadczenia na kolejne lata. W tym roku program 500 plus poch\u0142onie 17 mld i 22 mld w kolejnym. Program nie ma zapewnionego finansowania st\u0105d w interesie rz\u0105du jest przesuni\u0119cie wyp\u0142at w jak najwi\u0119kszym stopniu na kolejne lata, bo to zmniejszy bie\u017c\u0105ce obci\u0105\u017cenie bud\u017cetu. Tylko czy w kolejnych latach b\u0119dzie lepiej? W\u0105tpi\u0119, bo rz\u0105d zamierza funkcjonowa\u0107 w \u015brednim terminie przy deficycie finans\u00f3w publicznych 3% (do PKB).<\/p>\n
W obronie pomys\u0142u emisji obligacji 500 plus pada argument: wspieranie oszcz\u0119dzania<\/strong>. Dla mnie to niezrozumia\u0142e, bo wszelkie \u015bwiadczenia pa\u0144stwowe powinny by\u0107 obliczane na obs\u0142ug\u0119 bie\u017c\u0105cych potrzeb dla jakich dedykowany jest dany program. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna podnie\u015b\u0107 2-3 krotnie \u015bwiadczenia z zakresu pomocy spo\u0142ecznej i od razu pr\u00f3bowa\u0107 \u015bci\u0105ga\u0107 je z rynku kusz\u0105c korzystnym oprocentowaniem. Nie s\u0105dz\u0119, by celem pa\u0144stwa by\u0142o wpieranie oszcz\u0119dzania u os\u00f3b zamo\u017cniejszych poprzez uprzednie rozdawnictwo pieni\u0119dzy i emisj\u0119 obligacji na korzystnych warunkach. By\u0142oby to niebywa\u0142e kuriozum.<\/p>\n Pomys\u0142 na obligacje dla beneficjent\u00f3w programu 500 plus przewiduje emisj\u0119 specjalnych obligacji dla beneficjent\u00f3w programu. Szczeg\u00f3\u0142y na razie nie s\u0105 znane. Jak rozumiem, musia\u0142oby to by\u0107 warunki lepsze od obecnie dost\u0119pnych dla przeci\u0119tnego obywatela (dane w tabeli). Obecnie dost\u0119pne obligacje detaliczne mo\u017ce nie porywaj\u0105 oprocentowaniem, ale oferta jest lepsza od wi\u0119kszo\u015bci lokat bankowych. Korzystniejsze oprocentowanie to nic innego jak podniesienie koszt\u00f3w programu 500 plus, co stawia pytanie o sens takiej inicjatywy i rzeczywiste intencje pomys\u0142odawc\u00f3w. Obligacje detaliczne, jak ka\u017cde inne, b\u0119d\u0105 musia\u0142y pozosta\u0107 zbywalne na rynku wt\u00f3rnym. Zbywanie obligacji 500 plus na rynku wt\u00f3rnym, przy ich pierwotnie korzystnym oprocentowaniu, b\u0119dzie pozwala\u0142o na uzyskiwanie wyj\u0105tkowo korzystnej stopy zwrotu.<\/p>\n Trudno powiedzie\u0107 jaka cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 mo\u017ce by\u0107 przyj\u0119ta w obligacjach. W uj\u0119ciu ca\u0142orocznym, koszt programu mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 22 mld z\u0142. Mo\u017ce MF \u015bci\u0105gnie z tego kilkaset mln z\u0142 w obligacjach, a mo\u017ce 1,5 mld. Trudno mi sobie wyobrazi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 kwot\u0119. Wiele zale\u017cy od konstrukcji obligacji. Paradoks polega na tym, \u017ce im wi\u0119ksza kwot\u0119 obligacji beneficjenci przyjm\u0105, tym wi\u0119ksz\u0105 pora\u017ck\u0119 programu 500 plus b\u0119dzie to oznacza\u0142o. Bo wtedy dowiemy si\u0119 jaka cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a rozdawana niepotrzebnie i\/lub nietrafnie. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 program ma zbyt du\u017cy rozmach, ale nadwy\u017cki Polacy w wi\u0119kszo\u015bci przetrzymaj\u0105 w lokatach bankowych. Jak na razie wci\u0105\u017c preferujemy kr\u00f3tkoterminowe formy oszcz\u0119dzania.<\/p>\n Moim zdaniem idea z obligacjami, tylko potwierdza \u017ce rz\u0105d ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 skutk\u00f3w programu 500 plus dla finans\u00f3w publicznych i niema\u0142e obawy z tym zwi\u0105zane. Publicznie, ze wzgl\u0119d\u00f3w wizerunkowych, nikt tego nie chce przyzna\u0107. Pomys\u0142 z obligacjami mo\u017ce da\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142e wytchnienie. Co do zasady obligacje powi\u0119ksz\u0105 koszt programu, a korzystniejsza ich konstrukcja (w tym oprocentowanie) tylko powi\u0119kszy jego niesprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n Uderza desperacja z jak\u0105 rz\u0105d chcia\u0142by przesun\u0105\u0107 w czasie wyp\u0142at\u0119 bud\u017cetowych pieni\u0119dzy. Formalnie przecie\u017c, Polacy maj\u0105 szereg mo\u017cliwo\u015bci lokowanie nadwy\u017cek finansowych. W tym obligacje. Zastanawia wi\u0119c pomys\u0142 konstruowania dedykowanych obligacji, dla beneficjent\u00f3w programu 500 plus. A \u0142atwo nie b\u0119dzie, bo ju\u017c wiele instytucji finansowych poprawia, lub zapowiada \u017ce poprawi, ofert\u0119 pod fal\u0119 pieni\u0119dzy jaka zacznie pojawia\u0107 si\u0119 na rynku.<\/p>\n Zalet programu widz\u0119 niewiele. Gdyby przyj\u0105\u0107 rz\u0105dowy punkt widzenia, im wi\u0119cej rodzin wybierze obligacje tym mniejszy b\u0119dzie bie\u017c\u0105cy deficyt bud\u017cetowy. Dla obecnego rz\u0105du, ka\u017cdy mld z\u0142 wydatk\u00f3w przeniesiony na koleje lata to sukces. Formalnie obligacje, w zale\u017cno\u015bci od ich ostatecznej konstrukcji, mog\u0105 pozwoli\u0107 rodzicom przesun\u0105\u0107 wyp\u0142at\u0119 cz\u0119\u015bci \u015bwiadcze\u0144 z okresu sprzed uko\u0144czenia 18 lat przez dziecko na lata kolejne gdy dziecko nadal b\u0119dzie wymaga\u0142o nak\u0142ad\u00f3w. Z tym \u017ce ten efekt mo\u017cna by\u0142o rozwi\u0105za\u0107 poprzez modyfikacj\u0119 programu. Swego rodzaju „zalet\u0105” jest te\u017c to, i\u017c sama fakt powstania idei dedykowanych obligacji potwierdza \u017ce gdzie\u015b tam kto\u015b jednak ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 napi\u0119\u0107 jakie wywo\u0142uj\u0105 pr\u00f3by realizacji wyborczych obietnic.<\/p>\n W\u0105tpi\u0119 by dedykowane specjalne obligacje odnios\u0142y jaki\u015b spektakularny sukces. Zdecydowanie lepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142aby modyfikacja programu 500 plus i jego ograniczenie.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czytaj dalej