Przyznam, \u017ce rok temu zapewne nie wpad\u0142bym na to, i\u017c gie\u0142da mo\u017ce by\u0107 tak nisko w rozumieniu indeks\u00f3w WIG czy WIG20. Oczywi\u015bcie stan nastroj\u00f3w na naszej gie\u0142dzie to zapewne nie dzie\u0142o si\u0142 nadprzyrodzonych (bo te maj\u0105 inne, jak s\u0105dz\u0119, powa\u017cniejsze zaj\u0119cia), ale jak najbardziej wynik dzia\u0142ania ‘ludzkiej’ r\u0119ki i obaw o najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Przyczyn jak to zwykle bywa jest kilka. Ale za nim do nich przejd\u0119, kr\u00f3tko przedstawi\u0119 wyniki przedsi\u0119biorstw po trzecim kwartale.<\/p>\n
Dynamika kwartalnych przychod\u00f3w yoy jest na poziomie 6% ju\u017c trzeci kwarta\u0142 z rz\u0119du, co jest naprawd\u0119 dobrym wynikiem. A ju\u017c na pewno nie jest \u015bwiadectwem kryzysu, czy pogorszenia koniunktury gospodarczej. W III kw nieco szybciej od przychod\u00f3w wzros\u0142y koszty (dynamika yoy 7,5%) i – co si\u0119 raczej rzadko zdarza – do\u015b\u0107 znaczny by\u0142 ujemny wynik przychod\u00f3w i koszt\u00f3w finansowych. Cykl nale\u017cno\u015bci podni\u00f3s\u0142 si\u0119 do poziomu z 2012 r. W efekcie widoczne jest niewielkie pogorszenie wyniku finansowego przedsi\u0119biorstw. Moim zdaniem g\u0142\u00f3wnie z powodu czynnik\u00f3w jednorazowych, a wi\u0119c nie przenosz\u0105cych si\u0119 na ewentualny trend. Nie zmienia to bynajmniej faktu, i\u017c wynika samego tylko III kw odbiegaj\u0105 od wynik\u00f3w z kwarta\u0142\u00f3w poprzednich (oczywi\u015bcie opieraj\u0105c si\u0119 zawsze na por\u00f3wnaniu z analogicznymi kwarta\u0142ami roku wcze\u015bniejszego). Nawet je\u017celi s\u0142absze wyniki przedsi\u0119biorstw maj\u0105 prze\u0142o\u017cenie na indeksy gie\u0142dowe, to nie a\u017c w takim stopniu jakby wskazywa\u0142y na ro spadki naszych g\u0142\u00f3wnych indeks\u00f3w. Ponadto, wspomniane wy\u017cej pogorszenie wynik\u00f3w finansowych przedsi\u0119biorstw mia\u0142o miejsce w III kw. Tymczasem WIG pikuje w d\u00f3\u0142 od maja, a WIG20 ju\u017c od marca.<\/p>\n
Do\u015b\u0107 cz\u0119sto w ostatnich miesi\u0105cach analitycy zrzucaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za coraz gorsze nastroje gie\u0142dowe na polityk\u00f3w. Jest to w du\u017cym stopniu s\u0142uszny zarzut, niemniej z pewnym ‘ale’. Od pocz\u0105tku by\u0142o wiadome, \u017ce rok z podw\u00f3jnymi wyborami spowoduje emisje w przestrze\u0144 medialn\u0105 ogromnej dawki ekonomicznego populizmu, co wystawia inwestor\u00f3w na powa\u017cn\u0105 pr\u00f3b\u0119. Problemy frankowicz\u00f3w niemal od pocz\u0105tku roku u\u015bwiadomi\u0142y inwestorom, \u017ce najprawdopodobniej powstanie ustawa \u0142agodz\u0105ca skutki wzrostu kursu CHF kredytobiorcom oraz otwarta zostanie \u015bcie\u017cka pozwalaj\u0105ca na przewalutowanie kredytu. Ju\u017c pierwsze pomys\u0142y wskazywa\u0142y jak powa\u017cne mog\u0105 to by\u0107 kwoty. Wraz z rosn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w sonda\u017cach A.Dudy i samej PiS, coraz bardziej realne stawa\u0142y si\u0119 ‘sektorowe’ pomys\u0142y PiS. Chodzi o sp\u00f3\u0142ki energetyczne, banki, sp\u00f3\u0142ki surowcowe, handlowe itd. Nowy rz\u0105d potrzebuje na gwa\u0142t pieni\u0119dzy na realizacj\u0119 wyborczych obietnic. B\u0119d\u0105 wi\u0119c podatki sektorowe, dywidendy, kto\u015b musi ‘wzi\u0105\u0107’ na siebie problemy sp\u00f3\u0142ek w\u0119glowych itd. B\u0119d\u0105 – co oczywiste – masowe zmiany na stanowiskach firm pa\u0144stwowych. Pomys\u0142y na sektorowe daniny i role poszczeg\u00f3lnych sektor\u00f3w w koncepcji gospodarczej PiS by\u0142y albo niedopracowane, albo zbyt cz\u0119sto ulega\u0142y i ulegaj\u0105 modyfikacji.<\/p>\n
Jak wy\u017cej wskaza\u0142em, rok wyborczy – szczeg\u00f3lnie przy zdobywaniu popularno\u015bci przez ugrupowanie populistyczne – jest ryzykowny dla inwestowania, m.in. na gie\u0142dzie. Dzia\u0142ania i pomys\u0142y PiS \u0142\u0105cz\u0105 radykalizm ze znaczn\u0105 niepewno\u015bci\u0105, co naturalnie zniech\u0119ca do inwestowania na gie\u0142dzie do czasu wyja\u015bnienia sytuacji i podj\u0119cia ostatecznych decyzji przez rz\u0105d. Co wi\u0119c robi\u0105 w takiej sytuacji gracze gie\u0142dowi? Dyskontuj\u0105 nap\u0142ywaj\u0105ce informacje i niepewno\u015b\u0107. Po prostu wycofuj\u0105 si\u0119 i czekaj\u0105. Tak wi\u0119c ostro\u017cno\u015b\u0107 inwestor\u00f3w i chwilowa niech\u0119\u0107 do gie\u0142dy s\u0105 zasadne. <\/p>\n
Obawy inwestor\u00f3w podsyca r\u00f3wnie\u017c polityka makroekonomiczna obecnego rz\u0105du, co ma swoje prze\u0142o\u017cenie i na gie\u0142d\u0119. Ma\u0142o kto si\u0119 spodziewa\u0142, \u017ce PiS wraz z prezydentem b\u0119dzie z tak\u0105 determinacj\u0105 wprowadza\u0142 w \u017cycie ekonomiczne obietnice z okresu wybor\u00f3w (wiek emerytalny, 500 z\u0142 na dziecko itd.). Wygl\u0105da na to, \u017ce rz\u0105d PiS nie jest zainteresowany dalszym spadkiem deficytu finans\u00f3w publicznych i musimy liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce w najbli\u017cszych latach b\u0119dziemy \u017cy\u0107 z 3-procentowym deficytem finans\u00f3w publicznych. A co kiedy za 4-5 lat przyjdzie nam si\u0119 zmierzy\u0107 z konsekwencjami obni\u017cenia wieku emerytalnego?<\/p>\n
Jeste\u015bmy \u015bwiadkami do\u015b\u0107 intryguj\u0105cej sytuacji. Mamy przyzwoity, zr\u00f3wnowa\u017cony wzrost gospodarczy. Dobre wyniki przedsi\u0119biorstw (mowa o danych GUS) w ostatnich kwarta\u0142ach i ….spadaj\u0105ce ostro g\u0142\u00f3wne indeksy gie\u0142dowe. Po cz\u0119\u015bci to wp\u0142yw korekty wycen o pomys\u0142y polityk\u00f3w, ale wydaje si\u0119 \u017ce indeksy spad\u0142y nazbyt mocno w obawie o dalsze pomys\u0142y PiS. Politycy maj\u0105 prawo do modyfikacji polityki gospodarczej, ale nie powinni niepotrzebnie straszy\u0107 inwestor\u00f3w. Powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce na gie\u0142dzie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inwestycje tych obywateli, kt\u00f3rzy inwestuj\u0105 \u015brednioterminowo i na emerytur\u0119. Politycy nie powinni wi\u0119c nara\u017ca\u0107 gie\u0142dy na spadki wi\u0119ksze ni\u017c to konieczne.<\/p>\n
Wed\u0142ug moich szacunk\u00f3w WIG odbiega o 15%-20% od w\u0142a\u015bciwej warto\u015bci (tzw. wycena fundamentalna). Indeks zacz\u0105\u0142 spada\u0107 ju\u017c w II kw 2015 r. Obecna wycena jest charakterystyczna dla okres\u00f3w spowolnienia gospodarczego na poziomie 2% tempa wzrostu PKB. Taki poziom PKB utrzymywany przez 2-3 lata, potrafi dzia\u0142a\u0107 w Polsce jak recesja.<\/p>\n
W zasadzie WIG jest na poziomie przy kt\u00f3rym powoli warto zacz\u0105\u0107 inwestowa\u0107. Niestety nadal niejasna jest sytuacja bank\u00f3w (nie jest znana m.in. ostateczna wersja pomocy frankowiczom czy klientom SKOK\u00f3w i bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych). Niewiele lepsza jest sytuacja szeroko rozumianego sektora energetyczno-surowcowego.<\/p>\n
Do tej pory naszym problemem by\u0142o zupe\u0142ne zignorowanie wzrost\u00f3w na czo\u0142owych gie\u0142dach zagranicznych. Nasze g\u0142\u00f3wne indeksy pozostawa\u0142y niemal niewzruszone, co rodzi\u0142o ryzyko, \u017ce w chwili korekty w USA czy w Europie, nasza gie\u0142da r\u00f3wnie\u017c odczuje t\u0105pni\u0119cie. Tymczasem t\u0105pni\u0119cie u nas nast\u0105pi\u0142o w tym roku, ale bez wp\u0142ywu czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Dla przyk\u0142adu: ceny akcji w Niemczech czy w USA utrzymuj\u0105 si\u0119 na relatywnie wysokich poziomach. U nas za\u015b jest w niemal na odwr\u00f3t.<\/p>\n
Co wi\u0119c czyni\u0107? C\u00f3\u017c, wycena fundamentalna rynku akcji rzadko bywa na tak niskim poziomie. Nie wykluczaj\u0105c dalszych spadk\u00f3w wydaje si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy w dobrym punkcie do rozpocz\u0119cia inwestowania. Powoli i spokojnie, bo – nie ukrywam – ryzyko polityczne jest do\u015b\u0107 spore. Wierze jednak, \u017ce je\u017celi obecne poziomy to jeszcze nie dno, to zapewne jest ono niedaleko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytaj dalej