Podejmuj\u0105c si\u0119 komentarza expose premier Beaty Szyd\u0142o, zaczn\u0119 od tradycyjnej uwagi: expose to wydarzenia bardziej ze \u015bwiata polityki ni\u017c ekonomii. To bardziej rytua\u0142 i show dla medi\u00f3w i wyborc\u00f3w ni\u017c prezentacja fakt\u00f3w. Komentatorzy ekonomiczni wy\u0142apuj\u0105 opinie i deklaracje ze swojego obszaru. Expose niemal zawsze s\u0105 do\u015b\u0107 og\u00f3lne i dzisiejsze expose niczym si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem nie r\u00f3\u017cni\u0142o od wcze\u015bniejszych. By\u0107 mo\u017ce nawet zani\u017cy\u0142o \u015bredni\u0105. Szczerze m\u00f3wi\u0105c to politycy PiS (w tym B.Szyd\u0142o) wi\u0119cej ostatnio m\u00f3wili w wywiadach ni\u017c premier Szyd\u0142o w expose.<\/p>\n
Poni\u017cej has\u0142owo odnios\u0119 si\u0119 do informacji, kt\u00f3re zawiera\u0142y jakiekolwiek liczby lub by\u0142y oczekiwane przez komentator\u00f3w, w tym i przeze mnie. Wiele deklaracji ekonomicznych by\u0142o na tak du\u017cym poziomie og\u00f3lno\u015bci i oczywisto\u015bci, ze trudno si\u0119 do nich odnie\u015b\u0107 lub zaprzeczy\u0107. No bo czy\u017c has\u0142o wspierania innowacyjno\u015bci w gospodarce wzbudza czyjkolwiek sprzeciw? No nie. Niestety nic konkretnego w tym zakresie w expose nie znajduj\u0119.<\/p>\n
B.Szyd\u0142o deklaruje, \u017ce musimy si\u0119 wyrwa\u0107 z pu\u0142apki \u015bredniego wzrostu. To niezwykle intryguj\u0105ce stwierdzenie odnosz\u0105ce si\u0119 do najnowszego sporu makroekonomist\u00f3w o to czy Polska mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107 (w rozumieniu tempa PKB) samodzielnie w tempie 5-6% PKB rocznie, tzn. bez „wspomagania” w postaci boomu gospodarczego w makroekonomicznym otoczeniu. Makroekonomisci maj\u0105 niezwykle zr\u00f3\u017cnicowane recepty jak taki wzrost osi\u0105gn\u0105\u0107 (od liberalnych po lewicowe). Niestety pani Szyd\u0142o nie daje odpowiedzi na to pytanie. Expose skupia si\u0119 – w ekonomicznej jego cz\u0119\u015bci – na wznios\u0142ych deklaracjach w zakresie wydatk\u00f3w i nak\u0142ad\u00f3w, a nie wyja\u015bnia w pe\u0142ni zasad ich finansowania. Gdybym mia\u0142 na si\u0142\u0119 premier Szyd\u0142o w jak\u0105\u015b szufladk\u0119 wcisn\u0105\u0107, to jest ona zwolennikiem lewicowej wersji wyrwania si\u0119 z pu\u0142apki \u015bredniego wzrostu, przy silnym odcieniu populistycznym. A m\u00f3wi\u0105c po prostu: nie wiadomo ja si\u0119 z tej pu\u0142apki (o ile jest to w og\u00f3le pu\u0142apka) mamy wyrwa\u0107. Co najwy\u017cej mo\u017cna to uzna\u0107 za nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 nawi\u0105zania do dyskusji makroekonomist\u00f3w.<\/p>\n
Jednym z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w rz\u0105du jest „\u017ceby jak najwi\u0119ksza liczba Polak\u00f3w mog\u0142a korzysta\u0107 z owoc\u00f3w rozwoju”. Mamy to osi\u0105gn\u0105\u0107 przez: 1. 500 na dziecko, 2. Powr\u00f3t do poprzedniego wieku emerytalnego, 3. Podniesienie kwoty wolnej od podatku do 8 tys. z\u0142, 4. Bezp\u0142atne leki po 75-tym roku \u017cycia, 5. Podniesieniu minimalnej stawki godzinowej do 12 z\u0142 za godzin\u0119.<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nowy rz\u0105d chce poprawi\u0107 dystrybucj\u0119 tzw. dochodu w kierunku zwi\u0119kszenia transferu dla rodzin z dzie\u0107mi i ludzi tzw. biednych, to pomys\u0142y PiS nale\u017cy oceni\u0107 jako ma\u0142o efektywne i nie do uniesienia dla finans\u00f3w publicznych. Osoby potrzebuj\u0105ce wsparcia dostan\u0105 je o ile maj\u0105 dzieci na utrzymaniu lub (skromna pomoc) powy\u017cej 75 lat. Mn\u00f3stwo z tych pieni\u0119dzy trafi do os\u00f3b kt\u00f3re wsparcia nie potrzebuj\u0105. A obni\u017cenie wieku emerytalnego z konsumpcj\u0105 owoc\u00f3w wzrostu nie ma nic wsp\u00f3lnego. Gorzej: przej\u015bcie na emerytur\u0105 w wieku 60 (panie) czy 65 lat (panowie) to \u017cycia w wi\u0119kszo\u015bci za minimaln\u0105 emerytur\u0119. Pomys\u0142 z poziomem p\u0142acy minimalnej to w gruncie rzeczy tylko kontynuacja podnoszenia jej wysoko\u015bci w ostatnich kilku latach.<\/p>\n
Istnym kuriozum jest wyliczony bilion na inwestycje. B.Szyd\u0142o zliczy\u0142a co si\u0119 da by kwota by\u0142a szokuj\u0105ca. Mamy tu nak\u0142ady na \u015brodki trwa\u0142e z rachunku PKB, \u015brodki na rachunkach przedsi\u0119biorstw, \u015brodki unijne i potencjalne \u015brodki z operacji LTRO jakie mia\u0142by przeprowadzi\u0107 nasz bank centralny (NBP). Ot\u00f3\u017c rz\u0105d ma marginalny wp\u0142yw na poziom inwestycji przeprowadzanych przez podmioty gospodarcze. \u015arodki na rachunkach przedsi\u0119biorstw s\u0105 ich w\u0142asnymi \u015brodkami utrzymywanymi dla cel\u00f3w p\u0142ynno\u015bci i szeregu innych. Pomys\u0142 z operacjami LTRO jest w\u0105tpliwy co do skuteczno\u015bci i po prostu obecnie niepotrzebny. Zreszt\u0105 Henryk Kowalczyk z PiS ju\u017c po wyborach przyzna\u0142, \u017ce nie ma potrzeby uruchamiania tego typu programu w Polsce (ot, wyborcza \u015bciema). Wysz\u0142a przy tym pewna sprzeczno\u015b\u0107. Jaki ma sens wpierw ograniczenia mo\u017cliwo\u015bci kredytowania przez banki wskutek kilku obci\u0105\u017ce\u0144 (podatek bankowy, ratowanie SKOK\u00f3w i program dla frankowicz\u00f3w), by potem (r\u00f3wnocze\u015bnie?) na si\u0142\u0119 uruchamia\u0107 program LTRO? \u017baden z polityk\u00f3w PiS nie chce na takie pytanie odpowiada\u0107. A wracaj\u0105c do g\u0142\u00f3wnej my\u015bli: rz\u0105d wymienia jak swoje \u015brodki kt\u00f3re tak czy tak s\u0105 stale w u\u017cyciu, w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 poza zasi\u0119giem polityk\u00f3w (na szcz\u0119\u015bcie) lub ich wydatkowanie zosta\u0142o ju\u017c zaplanowane. \u017badna z wymienionych pozycji nie jest niczym nowym i nie jest wykreowana przez nowy rz\u0105d. To takie chwalenie si\u0119 cudzymi pieni\u0119dzmi.<\/p>\n
Z ciekawostek jakie si\u0119 pojawi\u0142y w expose jest zapowied\u017a zmiany zasad finansowania s\u0142u\u017cby zdrowia. Z obecnego wydzielonego funduszu (NFZ) mamy przej\u015b\u0107 na finansowanie bud\u017cetowe. Budzi to spo\u0142eczne nadzieje, no bo jak z bud\u017cetu to – zdawa\u0142oby si\u0119 – bez ogranicze\u0144. Niestety, politycy PiS nie rozwijaj\u0105 tej my\u015bli czy finansowanie bud\u017cetowe oznacza pojawienie si\u0119 deficytu, czyli pokrywania wydatk\u00f3w na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia z innych bud\u017cetowych wp\u0142yw\u00f3w. Pani premier w expose te\u017c ten temat omin\u0119\u0142a.<\/p>\n
Sta\u0142\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 wszelkich expose, a tego wyj\u0105tkowo, jest brak wskazanie finansowania zadeklarowanych wydatk\u00f3w z zakresu polityki spo\u0142ecznej. Pomys\u0142 500 z\u0142 na dziecko i podniesienie kwoty wolnej to ju\u017c kwota rz\u0119du 30 mld z\u0142 rocznie. Dodatkowo dojd\u0105 skutki obni\u017cenia wieku emerytalnego. Ostatecznie pani premier z tytu\u0142u ju\u017c tylko tych decyzji wykreowa\u0142a sobie ok. 2% \/ PKB (o ile nie wi\u0119cej pod koniec kadencji) dodatkowego deficytu finans\u00f3w publicznych. Wiemy jedynie \u017ce maks, 25% z tych wydatk\u00f3w pokryj\u0105 podatki: bankowy i od market\u00f3w. Do tego zwi\u0119kszona dywidenda od pa\u0144stwowych firm i minimalnie zwi\u0119kszony deficyt bud\u017cetowy. Niech strac\u0119, mamy wobec tego 30% pokrycia planowanych wydatk\u00f3w. Reszta to efekt wi\u0119kszej skuteczno\u015bci \u015bci\u0105gania podatk\u00f3w. Czyli kwota opieraj\u0105ca si\u0119 tylko na deklaracjach i wierze. B.Szyd\u0142o wola\u0142a tych kwot nie podawa\u0107 nawet w przybli\u017ceniu. Z deklaracji polityk\u00f3w PiS wiemy, \u017ce nie ma mowy o przekroczeniu dopuszczalnego przez UE deficytu finans\u00f3w publicznych na poziomie 3% (uff, na szcz\u0119\u015bcie, chocia\u017c niedawno pada\u0142y pomys\u0142y na zmian\u0119 tzw. regu\u0142y wydatkowej). A trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w expose jest wi\u0119cej obietnic za kt\u00f3rymi kryj\u0105 si\u0119 wydatki. Ja wymieni\u0142em tylko najwi\u0119ksze. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, pani Szyd\u0142o raczej nie zmniejszy deficytu finans\u00f3w publicznych, co jest nasz\u0105 chorob\u0105 od lat. Zreszt\u0105, z expose pani premier nie wynika\u0142o aby by\u0142 to dla niej priorytet. A szkoda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytaj dalej