Jak tylko w ubieg\u0142ym roku media obieg\u0142 materia\u0142 PwC o luce podatkowej, wiedzia\u0142em \u017ce w nadchodz\u0105cych wyborach w 2015 r. kt\u00f3ra\u015b z partii wykorzysta ten materia\u0142. Nie trudno by\u0142o przewidzie\u0107, \u017ce nie b\u0119dzie to \u017cadna z partii wchodz\u0105cych w sk\u0142ad koalicji rz\u0105dz\u0105cej. No bo w ko\u0144cu im szacowana luka podatkowa wi\u0119ksza, tym formalnie wi\u0119kszy wstyd dla rz\u0105dz\u0105cych. Formalnie, bo w rzeczywisto\u015bci zach\u0119ca\u0142bym do ostro\u017cno\u015bci w wystawianiu prostych ocen.<\/p>\n
Ju\u017c w kampanii prezydenckiej, kandydat PiS bi\u0142 rekordy obietnic finansowych dla wyborc\u00f3w. Obiecanki wybranego ostatecznie prezydenta by\u0142y tak du\u017ce, \u017ce w mediach coraz cz\u0119\u015bciej pytano o \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania wyborczych obietnic. W kolejnej kampanii wyborczej, PiS nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na taki rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 obietnic a mo\u017cliwymi do pozyskania \u017ar\u00f3d\u0142ami finansowania. Mo\u017cliwo\u015bci by\u0142y dwie: ograniczy\u0107 wyborcze obietnice lub wskaza\u0107 niewykorzystane do tej pory przez nikogo \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania. PiS postawi\u0142 na drugi wariant. W mijaj\u0105cy weekend przysz\u0142a premier B.Szyd\u0142o zarysowa\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania wyborczych propozycji. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania wyborczych obietnic ma by\u0107 …uszczelnienie systemu podatkowego, co ma da\u0107 kwot\u0119 52 mld z\u0142 rocznie. (!). Tu\u017c obok le\u017ca\u0142a taka kasa do wzi\u0119cia i rz\u0105d PO-PSL si\u0119 po ni\u0105 nie pochyli\u0142? Ca\u0142o\u015b\u0107 luki podatkowej politycy PiS potrafi\u0105 szacowa\u0107 nawet na 70 mld z\u0142.<\/p>\n
Luka podatkowa to r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy teoretycznie mo\u017cliwymi wp\u0142ywami podatkowymi a faktycznymi. Wp\u0142ywy teoretycznie mo\u017cliwe opieraj\u0105 si\u0119 na szacunkach i por\u00f3wnaniach. Faktycznie dane z wiarygodnych instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 analiz\u0105 podatk\u00f3w, szacunki oraz por\u00f3wnania z innymi krajami wskazuj\u0105, \u017ce teoretycznie luka podatkowa mo\u017ce wynosi\u0107 kilkadziesi\u0105t mld z\u0142. W tej kwocie dominuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi luka w VAT szacowana obecnie na nieco ponad 40 mld z\u0142. Luka ta ros\u0142a w ostatnich latach, ale w ko\u0144cu jeste\u015bmy \u015bwiadkami odwracania procesu. Wg PwC, luk\u0119 podatkow\u0105 mo\u017cna w VAT mo\u017cna by ograniczy\u0107 nawet o 30 mld z\u0142, co wydaje mi si\u0119 rachunkiem zbyt optymistycznym. Ale politykom PiS ta kwota wyda\u0142a si\u0119 kusz\u0105ca.<\/p>\n
Luka podatkowa to zjawisko powi\u0105zane z szar\u0105 stref\u0105. Na szar\u0105 stref\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie tylko przest\u0119pcy dzia\u0142aj\u0105cy na wielk\u0105 skal\u0119, ale ..i my sami. Tolerujemy lub sami proponujemy – szczeg\u00f3lnie w us\u0142ugach i budownictwie – p\u0142atno\u015bci bez VAT. Nie reagujemy gdy przedsi\u0119biorca zobowi\u0105zany do wydania rachunku (i z kas\u0105 fiskaln\u0105 na ladzie) przyjmuje p\u0142atno\u015b\u0107 bez nabijania jej na kas\u0119.<\/p>\n
Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wykazywana luka cz\u0119\u015bciowo jest iluzoryczna w rozumieniu podatk\u00f3w mo\u017cliwych do pozyskania. Wielu podatnik\u00f3w podejmuje si\u0119 naruszenia prawa podatkowego dlatego, \u017ce tylko w ten spos\u00f3b jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 mar\u017ce jaka ich zadowala. Po prostu dzia\u0142alno\u015b\u0107 zgodna z prawem (i poprawnie opodatkowana) kompletnie ich nie interesuje.<\/p>\n
Mylne moim zdaniem jest, cz\u0119sto spotykane w mediach i powtarzane przez polityk\u00f3w PiS, bezrefleksyjne odnoszenie obecnej luki podatkowej do okresu 2005-2008. Mam tu na my\u015bli metod\u0119 opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 na prostym odniesieniu podatk\u00f3w do PKB. W tamtym czasie odnotowywali\u015bmy wyj\u0105tkowo korzystn\u0105 koniunktur\u0119 gospodarcz\u0105.<\/p>\n
Skala luki podatkowej jest w pewnym stopniu powi\u0105zana ze skuteczno\u015bci\u0105 aparatu skarbowego i sk\u0142onno\u015bci obywateli do p\u0142acenia podatk\u00f3w. Nie wiem jak PiS chce zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 poboru podatk\u00f3w by zmniejszy\u0107 luk\u0119 o 2\/3 . Na razie \u017caden z nich nie ujawni\u0142 pomys\u0142\u00f3w jak to zrobi\u0107. Musia\u0142oby za tym i\u015b\u0107 nasilenie kontroli i zaostrzenie przepis\u00f3w. Nie wykluczam wzrostu liczby pracownik\u00f3w aparatu skarbowego. W Polsce wykreowana medialnie niech\u0119\u0107 do aparatu skarbowego jest tak silna, \u017ce ju\u017c wyobra\u017cam sobie medialn\u0105 awantur\u0119 i spadek popularno\u015bci PiS po zapowiedzenia wzrostu aktywno\u015bci aparatu skarbowego.<\/p>\n
Ten\u017ce sam PiS wmawia ludziom, \u017ce p\u0142acimy zbyt du\u017ce podatki. Tak radykalne zmniejszenie luki podatkowej (wg zapowiedzi PiS) b\u0119dzie wymaga\u0142o m.in. ostrego wkroczenia w drobne us\u0142ugi by ograniczy\u0107 skal\u0119 zjawiska „bez VATu”. Wielu z nas odczuje w takim razie wzrost cen us\u0142ug. Ciekawy jestem jak politycy PiS wyt\u0142umacz\u0105 to Polakom.<\/p>\n
Z luk\u0105 podatkow\u0105 zwi\u0105zana jest m.in. wydajno\u015b\u0107 podatkowa. Ta, w przypadku VAT faktycznie nieco si\u0119 pogorszy\u0142a i generalnie nie jest zbyt imponuj\u0105ca w Polsce. Wprawdzie politycy PiS co i rusz wspominaj\u0105 o podniesieniu podstawowej stawki VAT przez obecn\u0105 koalicj\u0119 rz\u0105dow\u0105 do 23%, ale nie wspominaj\u0105, \u017ce stawka efektywna VAT jest kilka pkt. proc. ni\u017csza. To jeden z wielu powod\u00f3w, ocenianej jako s\u0142aba, wydajno\u015bci podatku VAT.<\/p>\n
Nie ma si\u0119 co przesadnie rozwodzi\u0107 nad pomys\u0142em PiS na tak radyklane zwi\u0119kszenie wp\u0142yw\u00f3w podatkowych, a dok\u0142adniej m\u00f3wi\u0105c: na zmniejszeniu luki podatkowej. To kompletnie nierealne liczby przytoczone przez PiS tylko dlatego \u017ce trudno weryfikowalne przez przeci\u0119tnego Polaka.<\/p>\n
Je\u017celi w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych lat uda si\u0119 zmniejszy\u0107 luk\u0119 podatkow\u0105 o 1\/3, to b\u0119dzie mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 to za sukces. Teoretycznie jest to mo\u017cliwe. Niestety nawet taka poprawa \u015bci\u0105galno\u015bci podatk\u00f3w nijak si\u0119 ma do zapowiedzi PiS.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytaj dalej