![\"\"](\"resources\/2015_01_12_ceny_wegla.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
K\u0142opoty finansowe Kompanii W\u0119glowej (KW) sprawi\u0142y, \u017ce znowu w mediach wracamy do problematyki g\u00f3rnictwa w\u0119glowego. Dla tych, kt\u00f3rzy si\u0119gaj\u0105 po finansow\u0105 pras\u0119 czy zerkaj\u0105 w takie czy inne zestawienia, tragiczna sytuacja KW nie jest zaskoczeniem. Przynajmniej od roku w prasie finansowej pojawia\u0142y si\u0119 informacje o pogarszaj\u0105cej si\u0119 kondycji sektora wydobywczego i konieczno\u015bci podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 uzdrawiaj\u0105cych czy wr\u0119cz zapobiegaj\u0105cych przej\u015bciu KW przez procedur\u0119 likwidacyjn\u0105.<\/p>\n<\/font><\/p>\n Internet jest pe\u0142ny naprawd\u0119 dobrych i ciekawych opracowa\u0144 dotycz\u0105cych g\u00f3rnictwa w\u0119gla kamiennego. Oceny, analizy geologiczne, statystyki. Analizy historyczne i prognozy. Jak kto\u015b ma czas i ochot\u0119, mo\u017cna sobie zada\u0107 ciekaw\u0105 lektur\u0119 i wyrobi\u0107 zdanie. Nie jest moim celem precyzyjne opracowanie o g\u00f3rnictwie w\u0119gla kamiennego, bo to zaj\u0119\u0142oby mi przynajmniej kilka wpis\u00f3w na blogu. Ogranicz\u0119 si\u0119 wi\u0119c jedynie do – na og\u00f3\u0142 – og\u00f3lnych stwierdze\u0144, co do kt\u00f3rych wyst\u0119puje niemal pe\u0142na zgodno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d wiarygodnych komentator\u00f3w. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Popyt na w\u0119giel.<\/b> Ubieg\u0142\u0105 dekad\u0119 zaczynali\u015bmy z wydobyciem ponad. 100 mln ton w\u0119gla z czego 20 mln ton sz\u0142o na eksport. Mniej wi\u0119cej po\u0142owa wydobycia w ostatnich latach przypada\u0142a na KW. niestety zar\u00f3wno popyt krajowy jak i zagraniczny w ci\u0105gu kilkunastu lat powoli spada\u0142y. Obecnie (2014) wydobycie najprawdopodobniej nie przekroczy\u0142o 74 mln ton. Z tego (by\u0107 mo\u017ce) na eksport posz\u0142o do 10 mln ton, a 8 mln ton le\u017ca\u0142o na koniec roku na zwa\u0142ach. By\u0107 mo\u017ce polskiej kopalnie s\u0105 w stanie sprzeda\u0107 (w tym cz\u0119\u015bciowo poni\u017cej koszt\u00f3w) jakie\u015b 65 max70 mln ton w\u0119gla. Na tym te\u017c poziomie mo\u017cna obecnie szacowa\u0107\u00a0 <\/span>popyt na rynku krajowym. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, ze stabilizacja zapotrzebowania krajowego nie ma wiele wsp\u00f3lnego z dobr\u0105 i stabiln\u0105 sytuacj\u0105 finansow\u0105 sektora. Efektywno\u015b\u0107 i op\u0142acalno\u015b\u0107 wydobycia to cz\u0119sto inna sprawa. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Prognozy.<\/b> Raczej ma\u0142o kt\u00f3ra\u00a0 <\/span>(o ile w og\u00f3le) prognoza z ostatnich lat wskazuje by g\u00f3rnictwo czeka\u0142 wzrost popytu na w\u0119giel. Prognozy mieszcz\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy wariantami: stabilizacja lub powolnego spadek zapotrzebowania na w\u0119giel w d\u0142ugim okresie. Wszystko zale\u017cy od przyj\u0119tych parametr\u00f3w, jak na przyk\u0142ad: ceny surowc\u00f3w energetycznych (w tym w\u0119gla), tempa wzrostu PKB w kraju i na \u015bwiecie, plan\u00f3w dotycz\u0105cych inwestycji w elektroenergetyce, pojawienie si\u0119 energetyki atomowej, zmiany w przepisach (w tym bod\u017ace do rozwoju tzw. zielonej energii itd.) i szeregu innych. Niekt\u00f3re z prognoza wskazuj\u0105 na wzrost popytu w przypadku silnego wzrostu gospodarczego w kraju i zagranic\u0105 w dalekiej perspektywie. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Kto wie czy nie najwi\u0119kszym wrogiem g\u00f3rnik\u00f3w jest poprawa efektywno\u015bci energetycznej od gospodarstw domowych po podmioty gospodarcze. Po mojej stronie (gosp. domowe) to szczelniejsze nowe okna i styropian na \u015bcianach bloku. Przedsi\u0119biorstwa za\u015b zmniejsza\u0142y i robi\u0105 to dalej, zapotrzebowanie na energi\u0119 w przeliczeniu na jednostkowy produkt. G\u00f3rnicy tego trendu nie zmieni\u0105. Niemniej pozytywny dla g\u00f3rnictwa jest fakt i\u017c do czasu pojawienie si\u0119 elektrowni atomowych w Polsce (po\u0142owa nast\u0119pnej dekady) popyt na w\u0119giel mo\u017ce by\u0107 do\u015b\u0107 stabilny lubi niewiele ni\u017cszy od obecnego. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Import i export.<\/b> Jeszcze na pocz\u0105tku ubieg\u0142ej dekady nasz bilans handlowy by\u0142 dodatni na poziomie kilkunastu mln ton w\u0119gla. Import by\u0142 w gruncie rzeczy \u015bladowy. To pozwala\u0142o na lokowanie poza krajem wydobycia na kt\u00f3re nie by\u0142o zbytu w Polsce (praca dla kilku kopal\u0144). Niestety w rywalizacji na cen\u0119 przegrywamy (s\u0142aba konkurencyjno\u015b\u0107 kosztowa) i od kilku lat eksport zmniejszy\u0142 si\u0119 o du\u017ce kilka mln ton, a do 10-15 mln ton wzr\u00f3s\u0142 import. Importujemy w ponad 60% z Rosji i to na og\u00f3\u0142 niez\u0142y w\u0119giel po korzystniejszej cenie od naszego. Na dodatek typ w\u0119gla i jego odbiorcy niekoniecznie s\u0105 targetem dla polskich firm wydobywczych. Ju\u017c pierwsze prace nad specjalnym aktem prawnym dot. walki z nieuczciw\u0105 konkurencj\u0105 pokaza\u0142y, \u017ce na og\u00f3\u0142 nie dotyczy on w\u0119gla rosyjskiego. Podsumowuj\u0105c, importujemy g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na korzystn\u0105 cen\u0119 i jako\u015b\u0107. Skala szarej strefy jest mocno przeceniana. P\u00f3j\u015bcie na wojn\u0119 handlow\u0105 z Rosj\u0105 raz \u017ce nie ma sensu, a dwa – niewiele zmieni, bo importujemy z Ukrainy (ten kierunek tracimy), Kazachstanu, Czech czy nawet z USA. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Blokowanie importu nie ma sensu bo to oznacza naruszenie um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Ponadto sami staramy si\u0119 upycha\u0107 w\u0119giel za granic\u0119, nieraz poni\u017cej koszt\u00f3w. Bior\u0105c to pod uwag\u0119 oraz publiczne wsparcie, mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce te\u017c nie jeste\u015bmy czy\u015bci w grze o rynek.<\/p>\n<\/font><\/p>\n Op\u0142acalno\u015b\u0107 wydobycia.<\/b> Nie ma co ukrywa\u0107 \u017ce g\u00f3rnictwo jest sektorem w jakim\u015b stopniu wyj\u0105tkowym. Przyczynia si\u0119 do niezale\u017cno\u015bci energetycznej i jest sektorem o relatywnie wysokich kosztach sta\u0142ych. Na dodatek po w\u0119giel trzeba si\u0119ga\u0107 coraz g\u0142\u0119biej, co podnosi koszty wydobycia. Sektor nie mo\u017ce by\u0107 jednak zwolniony z rynkowych regu\u0142 dzia\u0142ania, bo po raz kolejny widzimy tego skutki. Zaledwie w ci\u0105gu trzech lat, sektor z 3 mld zysku przeskoczy\u0142 w ponad miliardow\u0105 strat\u0119. Owszem, w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat cena zbytu w\u0119gla spad\u0142a o kilkana\u015bcie procent, ale to nie jest t\u0142umaczenie. Jak tylko skoczy\u0142y ceny w\u0119gla w po\u0142owie poprzedniej dekady to niemal natychmiast spowolniono tempo poprawy wydajno\u015bci mierzonej m.in. zatrudnieniem. \u015aredni wzrost koszt\u00f3w w przeliczeniu na ton\u0119 r\u00f3s\u0142 \u015brednio rocznie o ponad 7% w ci\u0105gu minionych 10 lat, przy wzro\u015bcie przychod\u00f3w na 1 ton\u0119 5%. Na te 10 lat, a\u017c w 6 r\u00f3\u017cnica dynamik by\u0142a ujemna (tzn. koszty ros\u0142y szybciej). Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce ceny w\u0119gla sprzed kilku lat by\u0142y wyj\u0105tkowo wysokie i traktowanie ich jako punktu odniesienia do mierzenia op\u0142acalno\u015bci jest b\u0142\u0119dem. M.in. to jest powodem, \u017ce topiono pieni\u0105dze w kopalniach, kt\u00f3re mog\u0105 osi\u0105ga\u0107 op\u0142acalno\u015b\u0107 wydobycia w wyst\u0105pienia naraz szeregu korzystnych czynnik\u00f3w rynkowych. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Nie jestem wstanie oceni\u0107 czy inwestowano we w\u0142a\u015bciwe technologie. Nie mam powod\u00f3w by w\u0105tpi\u0107. To raczej rozk\u0142ad tych nak\u0142ad\u00f3w na poszczeg\u00f3lne zak\u0142ady by\u0142 nieracjonalny. Nie chc\u0119 si\u0119 ju\u017c nadmiernie wywn\u0119trza\u0107 na temat wynagrodze\u0144 g\u00f3rnik\u00f3w. Koszty wynagrodze\u0144 s\u0105 jednak\u00a0 <\/span>za du\u017ce i zachowania protestuj\u0105cych g\u00f3rnik\u00f3w po prostu nie rozumiem. Przyda\u0142oby im si\u0119 wi\u0119cej odpowiedzialno\u015bci za przysz\u0142o\u015b\u0107 g\u00f3rnictwa i za miejsca pracy dla koleg\u00f3w. A\u017c si\u0119 prosi by zmieni\u0107 zasady wynagrodze\u0144, by okresach trudnych p\u0142ace ograniczy\u0107 przej\u015bciowo o kilka czy kilkana\u015bcie procent. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Z g\u00f3rnictwem jest ten problem, \u017ce nikt si\u0119 nie czuje do ko\u0144ca za nie odpowiedzialny. Politycy si\u0119 go boj\u0105 i reaguj\u0105 w chwilach najwi\u0119kszego zagro\u017cenia. G\u00f3rnikom wci\u0105\u017c si\u0119 wydaje \u017ce ich zak\u0142ady to nie ich problem i traktuj\u0105 je jak dojn\u0105 krow\u0119. Inna rzecz, ze znaj\u0105 swoj\u0105 si\u0142\u0119 polityczn\u0105. Po \u015brodku s\u0105 zarz\u0105dy, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 pomi\u0119dzy l\u0119kiem o zwarcie z g\u00f3rnikami i wiar\u0105 \u017ce rz\u0105d w ostateczno\u015bci cos zrobi. Niestety efekty decyzji pozostawiaj\u0105 wiele do \u017cyczenia. W prywatnej firmie takie podej\u015bcie by nie przesz\u0142o.<\/p>\n<\/font><\/p>\n I ju\u017c na koniec rzekomo nadmierny fiskalizm<\/b> jakim ma by\u0107 obci\u0105\u017cone g\u00f3rnictwo.\u00a0 <\/span>W internecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 pe\u0142no zestawie\u0144 na ten temat. Generalnie nie widz\u0119 powod\u00f3w dla kt\u00f3rych g\u00f3rnictwo mia\u0142oby by\u0107 traktowane istotnie l\u017cej ni\u017c inne podmioty gospodarcze. Daniny publiczno-prawne wg niekt\u00f3rych wylicze\u0144 stanowi\u0105 1\/3 wp\u0142yw\u00f3w (wszystkie podatki, op\u0142aty i obci\u0105\u017cenia). Tyle, \u017ce to mniej wi\u0119cej tyle samo co w innych podmiotach. ¾ z tego to niemal po r\u00f3wno VAT i obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zane w wynagrodzeniami (PIT, ZUS, sk\u0142adka zdrowotna). Mo\u017ce nale\u017cy obni\u017cy\u0107 VAT? Tylko – o ile to mo\u017cliwe – obni\u017cka VAT niewiele zmienia je\u015bli chodzi o op\u0142acalno\u015b\u0107 i przyczyny problem\u00f3w. Inna rzecz, \u017ce efekt obni\u017cki zosta\u0142by w wi\u0119kszo\u015bci przejedzony przez zarz\u0105dy i za\u0142ogi kopal\u0144. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Tak naprawd\u0119 g\u00f3rnictwo od lat korzysta ze zwolnie\u0144 z op\u0142at w ramach wszelakiego typu pomocy, program\u00f3w restrukturyzacji itp. Tak wi\u0119c zwolennikom wyj\u0105tkowego traktowania g\u00f3rnictwa w\u0119glowego proponuje zapozna\u0107 si\u0119 z kwotami jakie pa\u0144stwo przeznacza (lun umarza) na g\u00f3rnictwo. Przy czym nie obejmuj\u0105 one dop\u0142at do emerytur g\u00f3rniczych.<\/p>\n<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej