{"id":305,"date":"2013-01-07T00:50:11","date_gmt":"2013-01-06T23:50:11","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2013\/01\/07\/banki-i-para-banki-luka-w-kredytowaniu-biezacych-potrzeb-gospodarstw-domowych\/"},"modified":"2013-01-07T00:50:11","modified_gmt":"2013-01-06T23:50:11","slug":"banki-i-para-banki-luka-w-kredytowaniu-biezacych-potrzeb-gospodarstw-domowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2013\/01\/07\/banki-i-para-banki-luka-w-kredytowaniu-biezacych-potrzeb-gospodarstw-domowych\/","title":{"rendered":"Banki i para-banki. Luka w kredytowaniu bie\u017c\u0105cych potrzeb gospodarstw domowych."},"content":{"rendered":"

Tzw.\u00a0 <\/span>afera Amber Gold, spowodowa\u0142a powr\u00f3t tematu para-bank\u00f3w i przy okazji finansowania gospodarstw domowych. Upad\u0142o\u015b\u0107 wspomnianej firmy, o\u017cywi\u0142a dyskusj\u0119 r\u00f3wnie\u017c w zakresie kredytowania. By\u0142y to raczej do\u015b\u0107 lu\u017ane i niesp\u00f3jnie rzucane oceny i \u00a0<\/span>zarzuty, skierowane pod adresem pa\u0144stwa jako regulatora i stra\u017cnika klient\u00f3w przed oszustwami instytucji finansowych i para-bankowych. Media posuwa\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 daleko, sugeruj\u0105c \u017ce ludzie bior\u0105 kredyty gdziekolwiek bo musz\u0105 lub po prostu, bo potrzebuj\u0105. Wyd\u017awi\u0119k tych g\u0142os\u00f3w ociera\u0142 si\u0119 ju\u017c o wniosek, \u017ce pa\u0144stwo powinno tak zorganizowa\u0107 us\u0142ugi finansowe, by obywatel czy gospodarstwo domowe zawsze gdzie\u015b mog\u0142o zdoby\u0107 finansowanie swoich potrzeb.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Obecnie g\u0142\u00f3wnym dostarczycielem zasilania finansowego poza dochodem z pracy jest sektor bankowy. Niestety tutaj progiem uzyskania kredytu jest zdolno\u015b\u0107 do sp\u0142aty. \u017bale pod adresem bank\u00f3w i KNF, o ograniczanie finansowania gospodarstw domowych i wpychanie przez to Polak\u00f3w w obj\u0119cia para-bank\u00f3w s\u0105 bezzasadne. Banki s\u0105 instytucjami komercyjnymi, kt\u00f3re nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na budow\u0119 ryzykownego portfela po\u017cyczek dla gospodarstw domowych. Ryzyko nie dotyczy samych bankowc\u00f3w, a przede wszystkim klient\u00f3w bank\u00f3w, kt\u00f3rzy w du\u017cym stopniu ostatecznie poczuj\u0105 konsekwencje z\u0142ego portfela kredytowego. Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce ju\u017c obecnie portfel kredyt\u00f3w konsumpcyjnych daleki jest od idea\u0142u. Wg danych dot. sektora bankowego na stronach KNF, niemal 18% portfela kredyt\u00f3w konsumpcyjnych jest klasyfikowana jako „ze stwierdzon\u0105 utrat\u0105 warto\u015bci”. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: jest problem z ich odzyskaniem (w pierwotnym terminie lub w og\u00f3le). Propozycje „rozmi\u0119kczania” niekt\u00f3rych rekomendacji KNF maj\u0105cych wp\u0142yw na liczb\u0119 udzielanych kredyt\u00f3w konsumpcyjnych, b\u0119d\u0105 mia\u0142y w najlepszym wypadku marginalne znaczenie. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, banki nie maj\u0105 obowi\u0105zku dostarczania kredytu ka\u017cdemu kto si\u0119 po to zg\u0142osi. Bez wzgl\u0119du na to czy kredyt jest potrzebny na niezb\u0119dne wyposa\u017cenie gospodarstwa domowego (np. lod\u00f3wka), uzupe\u0142nienie \u015brodk\u00f3w finansowych z powodu zbyt niskich dochod\u00f3w w gospodarstwie domowym, czy choroby cz\u0142onka rodziny, jedynym kryterium jest zdolno\u015b\u0107 kredytowa. Co ma pocz\u0105\u0107 obywatel w potrzebie? Nie ma czego\u015b takiego jak po\u017cyczka na trudne i wyj\u0105tkowe problemy gospodarstw domowych. Pa\u0144stwo bynajmniej od problemu nie ucieka. Na wypadek problem\u00f3w zdrowotnych ma tylko finansowanie z NFZ,\u00a0 <\/span>a recept\u0105 na brak odpowiednich \u015brodk\u00f3w finansowych w rodzinie (w tym m.in. na leki) jest wsparcie z ramach tzw. pomocy spo\u0142ecznej. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W tym mechanizmie jest pot\u0119\u017cna luka. W przypadkach chor\u00f3b (rehabilitacji) na leczenia kt\u00f3rych oferta NFZ to za ma\u0142o (w tym finansowanie lek\u00f3w) czy sytuacji kiedy rodzina \u017cyje bardzo skromnie, ale jeszcze nie kwalifikuje si\u0119 do wsparcia w ramach pomocy spo\u0142ecznej (mowa m.in. o poziomie tzw. wykluczenia spo\u0142ecznego). Do tego dochodz\u0105 osoby zatrudnione w formach innych ni\u017c sta\u0142e zatrudnienie i niskim wynagrodzeniu. Nie jest prawd\u0105, \u017ce te osoby nie maj\u0105 dost\u0119pu do kredytu, ale faktycznie bywa \u017ce w scoringach wypadaj\u0105 gorzej od pe\u0142noetatowc\u00f3w. Jednak to „gorzej” dotyczy g\u0142\u00f3wnie kredyt\u00f3w na du\u017ce kwoty i d\u0142ugie terminy. To istotna informacja, poniewa\u017c wg \u00a0<\/span>dost\u0119pnych informacji przeci\u0119tny kredyt w para-bankach od lat oscyluje na poziomie 1,5 tys. z\u0142. Pozostaj\u0105 jeszcze przypadki, kiedy gospodarstwa domowe zaci\u0105gaj\u0105 kredyty jedynie w celach zaspokojenia swoich konsumpcyjnych ambicji. Mo\u017ce to by\u0107 przyk\u0142adowo sfinansowanie urlopu czy zakup auta. Te ostatnie to ju\u017c problem gospodarstw domowych i ich umiej\u0119tno\u015bci odm\u00f3wienia sobie niekt\u00f3rych wydatk\u00f3w, do czasu poprawy sytuacji finansowej. Niestety nie znam danych, kt\u00f3re by pozwoli\u0142y okre\u015bli\u0107, jakie potrzeby s\u0105 finansowane za po\u015brednictwem para-bank\u00f3w. Proponowa\u0142bym jednak nie ulega\u0107 panice i twierdzi\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo popada w tarapaty finansowe wskutek nieprawid\u0142owej organizacji rynku finansowego, \u017ale dystrybuowanego wsparcia pa\u0144stwa, czy generalnie ustroju gospodarczego. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Wspomnian\u0105 luk\u0119 w zaspokajaniu dora\u017anych potrzeb finansowych wype\u0142nia sektor popularnie zwanych para-bankowym. Poj\u0119cie para-bank jest do\u015b\u0107 szerokie i zyska\u0142o pejoratywne znaczenie. Warto wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce pomimo i\u017c cz\u0119\u015b\u0107 tych instytucji dzia\u0142a poza systemem bankowym i zasi\u0119giem KNF, wcale nie musi oznacza\u0107 i\u017c to finansowa \u0142obuzerka. Na tym rynku\u00a0 <\/span>w ostatnich latach zacz\u0119\u0142y stawia\u0107 pierwsze kroki znane firmy windykacyjne. Ich atutem jest wypracowanie w oparciu o w\u0142asne do\u015bwiadczenie modeli skoringowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na szacowanie ryzyka przy udzielaniu kredyt\u00f3w osobom, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 problemy z zaci\u0105gni\u0119ciem kredyt\u00f3w w banku. Trudno poda\u0107 dok\u0142adne rozmiary dzia\u0142alno\u015bci kredytowej sektora para-bankowego. Wg Konfederacji Przedsi\u0119biorstw Finansowych (dane oparte na danych z kilku czo\u0142owych firm po\u017cyczkowych), warto\u015b\u0107 ich portfela na koniec 2012 r. prognozowano na 2,2-2,3 mld z\u0142. Liczba klient\u00f3w na koniec 2011 mia\u0142a wynie\u015b\u0107 1 mln (informacje za dziennikiem „Rzeczpospolita”<\/i>). Bior\u0105c pod uwag\u0119 trendy, liczba klient\u00f3w by\u0107 mo\u017ce minimalnie wzros\u0142a w ubieg\u0142ym roku. Od 2007 r. Warto\u015b\u0107 portfela po\u017cyczek ros\u0142a \u015brednio w tempie 12% rocznie. W relacji do bankowych kredyt\u00f3w konsumpcyjnych, udzia\u0142 kredyt\u00f3w para-bankowych powoli ro\u015bnie od 2009 z 1,15% do ok. 1,7% w 2012 r. Je\u017celi przyj\u0105\u0107, \u017ce dane KPF nie obejmuj\u0105 ca\u0142ego rynku, to trzeba przyzna\u0107 \u017ce wyrasta nam nowy quasi bankowy segment rynku, kt\u00f3ry wype\u0142nia opisywan\u0105 wy\u017cej luk\u0119 kredytow\u0105. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

To co charakteryzuje ten sektor to du\u017cy udzia\u0142 kredyt\u00f3w zagro\u017conych (ok. \u00a0<\/span>dwa razy wi\u0119kszy ni\u017c z bankach) i konieczno\u015b\u0107 rekompensowania tego niezwykle wysok\u0105 stop\u0105 procentow\u0105. Wydaje si\u0119 na chwil\u0119 obecn\u0105, \u017ce sektor ten w znacznym stopniu dzia\u0142a nieco na dziko, bo poza zasi\u0119giem prawa bankowego i nadzoru KNF. Jego rozw\u00f3j odbywa si\u0119 na \u017cywym organizmie, a pojawiaj\u0105ce si\u0119 patologie z lepszym lub gorszym skutkiem s\u0105 \u0142atane zmianami w prawie lub interwencjami organ\u00f3w nadzorczych i\/lub powo\u0142anych do obrony praw konsument\u00f3w (w tym r\u00f3wnie\u017c us\u0142ug finansowych). <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119 by by\u0142o konieczne i mo\u017cliwie zawr\u00f3cenie klient\u00f3w para-bank\u00f3w do bank\u00f3w. Warto jednak obj\u0105\u0107 kredytowe instytucje para-bankowe w szerszym stopniu prawem dedykowanym, wymusi\u0107 jawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania i koniecznie podda\u0107 je nadzorowi i ewidencji. To powinno pozwoli\u0107 na przynajmniej cz\u0119\u015bciowo ograniczenie patologii i zmniejszenie rozmiaru szarej strefy w tym sektorze. R\u00f3wnocze\u015bnie nale\u017ca\u0142oby podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do ochrony klient\u00f3w para-bank\u00f3w przed tzw. lichw\u0105 i oszustwami dot. wy\u0142udzania przedmiot\u00f3w zabezpiecze\u0144. Podtrzymuje r\u00f3wnie\u017c postulat, by z\u0142agodzi\u0107 restrykcyjne prawo okre\u015blaj\u0105ce upad\u0142o\u015b\u0107 konsumenck\u0105. No i na zako\u0144czenie BIK. Idea\u0142em by\u0142oby \u00a0<\/span>zach\u0119cenie para-bank\u00f3w do wymiany informacji z BIKiem. Na razie nie b\u0119d\u0119 rozwija\u0142 co mia\u0142oby oznacza\u0107 s\u0142owo „zach\u0119cenie”. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Te dzia\u0142ania powinny si\u0119 przyczyni\u0107 do cz\u0119\u015bciowego ucywilizowania rynku kredytowego para-bank\u00f3w oraz zapobie\u017ceniu ewentualnemu popadni\u0119ciu du\u017cej liczby gospodarstw domowych w finansowe k\u0142opoty. Ca\u0142kowite zinstytucjonalizowanie tego rynku nie jest jednak mo\u017cliwe ani konieczne. Specyfika rynku i tak b\u0119dzie powodowa\u0142a dzia\u0142anie pozabankowego rynku kredytowego na granicy prawa i w szarej strefie. B\u0119dzie to rezultatem dzia\u0142ania zar\u00f3wno os\u00f3b\/instytucji chc\u0105cych udziela\u0107 kredyt\u00f3w poza \u015bcis\u0142a kontrol\u0105 pa\u0144stwa ( w tym aparatu skarbowego), ale i klient\u00f3w kt\u00f3rzy zawsze b\u0119d\u0105 szuka\u0107 mo\u017cliwo\u015bci kredytowania, je\u017celi drzwi bank\u00f3w i para-bank\u00f3w b\u0119d\u0105 ju\u017c dla nich zamkni\u0119te. Poza tym mamy gospodark\u0119 wolnorynkow\u0105. Pozostawmy wi\u0119c otwarta furtk\u0119 na innowacyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 finansow\u0105 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 podejmowania du\u017cego ryzyka, je\u015bli obywatele maj\u0105 na to ochot\u0119.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}