{"id":307,"date":"2012-12-24T00:27:15","date_gmt":"2012-12-23T23:27:15","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/12\/24\/eurodylemat\/"},"modified":"2012-12-24T00:27:15","modified_gmt":"2012-12-23T23:27:15","slug":"eurodylemat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/12\/24\/eurodylemat\/","title":{"rendered":"EUROdylemat"},"content":{"rendered":"

W ostatnich dniach powr\u00f3cili\u015bmy w Polsce do pytania: przyj\u0105\u0107 czy nie, euro? Powr\u00f3ci\u0142y natychmiast stare podzia\u0142y i stare argumenty. W dyskusji o euro chyba nie posun\u0119li\u015bmy si\u0119 dalej ni\u017c byli\u015bmy. Polityczne spory, targi i dyskusje w grupie kraj\u00f3w UE, przyczyni\u0142y si\u0119 do pogorszenia wizerunku UE w oczach cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, a szczeg\u00f3lnie eurosceptyk\u00f3w. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Sam jestem ….. no w\u0142a\u015bnie, jako to nazwa\u0107? Nie ukrywam, \u017ce jestem zwolennikiem idei wsp\u00f3lnej Europy i wsp\u00f3lnej waluty. Euroentuzjasta to mo\u017ce s\u0142owo ju\u017c troch\u0119 niemodne, kt\u00f3remu eurosceptycy przylepili negatywny wyd\u017awi\u0119k. To kto\u015b – wg eurosceptyk\u00f3w – kto \u015blepo i bezkrytycznie wierzy w ide\u0119 wsp\u00f3lnej Europy. W takim razie, nazw\u0119 si\u0119 euro realist\u0105 i zwolennikiem idei UE. To samo dotyczy przyj\u0119cia wsp\u00f3lnej waluty. Wola\u0142bym jednak by przyj\u0119cie euro nie by\u0142o wynikiem politycznych trick\u00f3w, ale wynika\u0142o z poparcia wi\u0119kszo\u015bci obywateli. Niestety jak na razie wg sonda\u017cy i politycznych sympatii, wida\u0107 \u017ce pomimo i\u017c taka wi\u0119kszo\u015b\u0107 istnieje, to nie jest ani silna ani trwa\u0142a.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

O przyj\u0119ciu wsp\u00f3lnej waluty rozmawia\u0107 trudno. Euro to nie tylko bilans wad i korzy\u015bci makroekonomicznych, ale to r\u00f3wnie\u017c kwestia spo\u0142eczna i polityczna. Dyskusja jest tym trudniejsza, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 przeciwnik\u00f3w przyj\u0119cia euro i generalnie eurosceptyk\u00f3w, stara si\u0119 raczej straszy\u0107 Uni\u0105 Europejsk\u0105 i wsp\u00f3ln\u0105 walut\u0105 oraz bardzo cz\u0119sto kreuje l\u0119ki oparte na niewiedzy. Problem z przedstawicielami \u015brodowisk eurosceptycznych jest taki, \u017ce na og\u00f3\u0142 unikaj\u0105 oni uczciwej merytorycznej dyskusji o euro oraz \u015bwiadomie manipuluj\u0105 faktami. Oczywi\u015bcie mo\u017cna by\u0107 przeciwko przyj\u0119ciu euro. Mamy demokracj\u0119 i ka\u017cdy ma prawo do w\u0142asnego zdania. Od siebie dodam, \u017ce Polska mo\u017ce by\u0107 w UE i nie przyjmowa\u0107 euro (pomijam tutaj nasze zobowi\u0105zanie przyj\u0119cia wsp\u00f3lnej waluty, bez podania terminu<\/i>). Z makroekonomicznego punktu widzenia nie spos\u00f3b udowodni\u0107, \u017ce kraj z UE kt\u00f3ry nie przyjmie wsp\u00f3lnej waluty skazany jest na pora\u017ck\u0119 ekonomiczn\u0105. Euro jako projekt ekonomiczny oraz polityczny, ma moim zdaniem dodatni bilans ryzyk i korzy\u015bci. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Mo\u017cna teoretycznie przyj\u0105\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo powinno samo powinno dojrze\u0107 do powiedzenia „tak” wsp\u00f3lnej walucie. Mo\u017cna sobie r\u00f3wnie\u017c teoretycznie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, kiedy poziom integracji b\u0119dzie ju\u017c tak silny, a wzniecane l\u0119ki oka\u017c\u0105 si\u0119 nieprawdziwe, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dzie postrzega\u0142o odr\u0119bn\u0105 krajow\u0105 walut\u0119 jako utrudnianie \u017cycia. Cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w ju\u017c dosz\u0142a do tego etapu. Jednak ryzykiem takiego podej\u015bcia jest zorientowanie si\u0119 ju\u017c grubo po fakcie, kiedy grupa innych pa\u0144stw b\u0119dzie w innym miejscu. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Gdy my dyskutujemy kiedy przyj\u0105\u0107 euro, Europa dosz\u0142a do momentu, kiedy zacz\u0119to sobie zadawa\u0107 pytanie co dalej ze stref\u0105 euro? Co dalej z integracj\u0105 ekonomiczn\u0105? Kryzys ekonomiczny i problemy z wypracowaniem kompromisu w sprawie sk\u0142adek na wsp\u00f3lnej kasy i ich dystrybucji pokazuj\u0105, \u017ce ustalanie kompromisu w gronie dwudziestu \u00a0<\/span>kilku pa\u0144stw jest coraz trudniejsze. Tym trudniejsze, \u017ce nadal wi\u0119kszo\u015b\u0107 z pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nale\u017c\u0105cych do UE, ma do\u015b\u0107 – rzek\u0142bym – cwaniackie podej\u015bcie do idei UE. Liczy si\u0119 to ile mo\u017cna z UE wyrwa\u0107 dla siebie w jak najkr\u00f3tszym terminie. Co ma do tego strefa euro? Przyj\u0119cie wsp\u00f3lnej waluty to kolejny etap ekonomicznej integracji i kraje z tego grona sygnalizuj\u0105 kontynuowanie idei integracji w krajach strefy euro, skoro w szerszym gronie coraz trudniej si\u0119 podejmuje decyzje. By\u0142aby to taka unia w unii, kt\u00f3ra z biegiem czasu mog\u0142aby przej\u0105\u0107 ide\u0119 integracji i wtedy nasi politycy stan\u0105 przed powa\u017cnym wyborem co dalej? <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n<\/p>\n

Z makroekonomicznego punktu widzenia mo\u017cna dyskusj\u0119 o euro sprowadzi\u0107 do szermierki na makroekonomiczne teorie o zbie\u017cno\u015bci cykli koniunkturalnych, stopach procentowych, zmianach cen (inflacja), kosztach d\u0142ugu publicznego, inwestycjach zagranicznych czy poziomie przy jakim powinni\u015bmy wymieni\u0107 z\u0142otego na euro. Taka dyskusja o ile jest potrzebna, to ma\u0142o strawna dla przeci\u0119tnego Polaka. Proponuj\u0119 spojrze\u0107 na przyj\u0119cie euro z innej strony. Nasz l\u0119k przed kolejnym krokiem w integracji wynika po cz\u0119\u015bci z tego, i\u017c nie u\u015bwiadamiamy sobie tego co wok\u00f3\u0142 nas zasz\u0142o od 1989 r. a szczeg\u00f3lnie od 2004 r. (wej\u015bcie do UE). Nasza gospodarka pokaza\u0142a wysok\u0105 zdolno\u015b\u0107 adaptacyjn\u0105 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w. Integracja polskiej gospodarki po 1989 i 2004 r\u00f3wnie\u017c by\u0142 obarczona ryzykiem. I to ryzykiem znacznie wi\u0119kszym, ni\u017c ewentualne kr\u00f3tkoterminowe ryzyko wynikaj\u0105ce z dopasowania si\u0119 gospodarki do konsekwencji wynikaj\u0105cych z przyj\u0119cia nowej waluty. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W niekt\u00f3rych opracowaniach dotycz\u0105cych konsekwencji integracji podaje si\u0119 przyk\u0142ad Portugalii, jako przecz\u0105cy korzy\u015bciom z wej\u015bcia do UE i przyj\u0119cia euro. To bardzo nieuczciwy wniosek. Wej\u015bcie do strefy euro to danie komu\u015b szansy. Czy j\u0105 wykorzysta czy nie, to ju\u017c sprawa obywateli i w\u0142adz danego kraju. Warto przy tej okazji podkre\u015bli\u0107, \u017ce wej\u015bcie do UE czy strefy euro nie zdejmuje odpowiedzialno\u015bci za stan gospodarki z danego kraju i jego w\u0142adz. Nadal niemal ca\u0142o\u015b\u0107 decyzji gospodarczych (poza polityk\u0105 pieni\u0119\u017cn\u0105) pozostaje w r\u0119kach ka\u017cdego kraju i wybranych demokratycznie w\u0142adz. <\/p>\n

<\/font><\/i><\/p>\n

Cz\u0119sto wyra\u017canymi obawami s\u0105 na przyk\u0142ad: wzrost cen, przeniesienie konsekwencji kryzys\u00f3w gospodarczych, kontrola wska\u017anik\u00f3w makroekonomicznych czy bud\u017cetu przez jakiego\u015b super nadzorc\u0119 reprezentuj\u0105cego stref\u0119 euro czy UE (np. niedawny protest w czasie obrad jednej z komisji sejmowych). Polska ju\u017c od dawna ponosi konsekwencje zmian cen na rynkach europejskich i \u015bwiatowych. Posiadanie w\u0142asnej waluty czasami cz\u0119\u015bciowo i kr\u00f3tkoterminowo nas przed tym chroni, a czasami stanowi dopalacz cenowy (o czym si\u0119 cz\u0119sto zapomina). Konsekwencje kryzys\u00f3w gospodarczych przenosz\u0105 si\u0119 i b\u0119d\u0105 przenosi\u0107 bez wzgl\u0119du na to czy przyjmiemy euro czy nie. W tych przypadkach posiadanie w\u0142asnej waluty ma tyle samo zalet co i wad. G\u0142\u00f3wnym czynnikiem neutralizuj\u0105cym podatno\u015b\u0107 na kryzysy jest silna i sprawna wolnorynkowa gospodarka z racjonalnym udzia\u0142em czynnika pa\u0144stwowego. A odpowiedzialno\u015bci za nasz\u0105 gospodark\u0119 nikt z nas nigdy nie zdejmie. Politycy z UE niestety te\u017c nie. \u00a0<\/span>Pozostaj\u0105 jeszcze wska\u017aniki makroekonomiczne wymagane przez UE i w przysz\u0142o\u015bci jeszcze silniejsza kontrola pa\u0144stw strefy euro (a raczej konsekwencja, kt\u00f3rej do tej pory brakowa\u0142o). \u00a0<\/span>\u00a0<\/span>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych wska\u017anik\u00f3w to wska\u017aniki o charakterze granicznym (np. maks. deficyt finans\u00f3w publicznych czy zad\u0142u\u017cenie), po \u00a0<\/span>kt\u00f3rych mo\u017cemy ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o gospodarce w kryzysie albo o wysokiej podatno\u015bci na kryzys. I\u00a0 <\/span>w naszym interesie jest nieprzekraczanie tych granic. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zreszt\u0105 jest zapisana w naszych aktach prawnych. Pewn\u0105 nowo\u015bci\u0105 jest pomys\u0142 pa\u0144stw strefy euro by uchwalany bud\u017cet pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego podlega\u0142 akceptacji pozosta\u0142ych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. To m.in. przeciwko temu protestowali m\u0142odzi ludzie z jednej z organizacji tzw. narodowc\u00f3w, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 dosta\u0107 na posiedzenie komisji sejmowej w ubieg\u0142ym tygodniu. Przed kamer\u0105 dziarsko protestowali przeciwko kontroli polskiego bud\u017cetu przez UE czy w\u0119\u017csze grono. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto podobnie wypowiadaj\u0105 si\u0119 politycy nieukrywaj\u0105cy swojej podejrzliwo\u015bci pod adresem UE. To spora manipulacja, bo o ile pomys\u0142y takie na forum UE faktycznie si\u0119 pojawi\u0142y, to nie dotyczy\u0142y wp\u0142ywu na struktur\u0119 dochod\u00f3w i wydatk\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a chodzi\u0142o o zapobieganie post\u0119puj\u0105cych po sobie pot\u0119\u017cnych deficyt\u00f3w bud\u017cetowych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Celem by\u0142o (jest) wypracowanie formy kontroli i wymuszenia poprawy stanu finans\u00f3w publicznych w przypadku gdy dany kraj cz\u0142onkowski sam je lekcewa\u017cy i zaczyna zagra\u017ca\u0107 pozosta\u0142ym cz\u0142onkom UE czy strefy euro. Celem jest odrobienie lekcji jak\u0105 da\u0142a Grecja i kryzys gospodarczy. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Nie wiem czy nie wi\u0119kszym problemem ni\u017c efekty ekonomiczne zmiany waluty na euro jest op\u00f3r natury emocjonalnej. W\u0142asna waluta traktowana jest jako jeden z filar\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa i pewna granica po przekroczeniu kt\u00f3rej nie ma ju\u017c powrotu. Co do zasady dokumenty UE nie zabraniaj\u0105 wyj\u015bcia z UE czy powrotu do narodowej waluty. Nie jest to jednak \u0142atwa i prosta \u015bcie\u017cka, a przede wszystkim nikt do tej pory jej nie praktykowa\u0142. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

O ile wi\u0119c jestem zwolennikiem wej\u015bcia do strefy euro, to nie narzuca\u0142bym obecnie terminu i nie stawia\u0142bym sprawy na zasadzie: im szybciej tym lepiej i za wszelk\u0105 cen\u0119. Stan gospodarki i tak musimy poprawi\u0107. Bez wzgl\u0119du na to czy przyjmiemy euro czy nie. Wola\u0142bym, \u017ceby euro by\u0142o przyjmowane przy wsparciu wi\u0119kszo\u015bci si\u0142 politycznych i akceptacji silnej wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/307"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/307\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}