![\"\"](\"resources\/i2012_10_30_ZUS_tabela_wynagr.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Jedna z gazet przypomnia\u0142a temat rz\u0105dowego pomys\u0142u na podwy\u017ck\u0119 emerytur, kt\u00f3ry wzbudzi\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci\u00a0 <\/span>natury prawnej i moralnej. Chcia\u0142bym chwil\u0119 temu po\u015bwi\u0119ci\u0107, poniewa\u017c ten temat media i komentatorzy w zasadzie zignorowali. Tymczasem pomys\u0142 by\u0142, \u017ce tak powiem, niebanalny. Abstrahuj\u0119 tu od oceny prawnej, z kt\u00f3r\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 musi Trybuna\u0142 Konstytucyjny. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Pomys\u0142 rz\u0105du polega\u0142 na tym, \u017ce pula \u015brodk\u00f3w wyliczona na podwy\u017cki (zgodnie\u00a0 <\/span>zasadami obliczania stopy wzrostu), b\u0119dzie r\u00f3wno podzielona na wszystkich emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, zamiast podwy\u017cki o ten sam procent, wszyscy dostali podwy\u017ck\u0119 o 71 z\u0142 brutto. Pomys\u0142 ten wywo\u0142a\u0142 kontrowersje prawne, wi\u0119c m.in. prezydent zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o ocen\u0119 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o to, \u017ce zasada waloryzacji emeryt\u00f3w o t\u0105 sam\u0105 kwot\u0119 jest niekorzystna dla tych kt\u00f3rzy pobieraj\u0105 \u015bwiadczenia w kwocie powy\u017cej 1480 z\u0142. M\u00f3wimy tu o grupie ponad 4 mln os\u00f3b. Je\u017celi Trybuna\u0142 Konstytucyjny zakwestionuje jednolit\u0105, kwotow\u0105 waloryzacj\u0119, to wg wylicze\u0144 rz\u0105dowych, trzeba b\u0119dzie zwr\u00f3ci\u0107 1,5 do 1,8 mld z\u0142 tym kt\u00f3rzy na waloryzacji kwotowej stracili. Wg moich wylicze\u0144 kwota ta powinna by\u0107 mniejsza i nie przekroczy 1,5 mld z\u0142, pod warunkiem \u017ce m\u00f3wimy tylko o \u015bwiadczeniach emerytalno-rentowych. Dla por\u00f3wnania podam, \u017ce waloryzacja rent i emerytur to rocznie wydatek rz\u0119du 7 mld z\u0142. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Zanim przejd\u0119 do dalszych rozwa\u017ca\u0144 i prezentacji wybranych liczb, kr\u00f3tko o danych do moich wylicze\u0144. Opiera\u0142em si\u0119 na danych z opracowa\u0144 dost\u0119pnych na stronie internetowej ZUS i danych w przedmiotowym zakresie z Biuletynu Statystycznego GUS. Dane dotycz\u0105 9,1 mln emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. \u0141\u0105czn\u0105 kwot\u0119 wyp\u0142at, przedzia\u0142owy rozk\u0142ad \u015bwiadcze\u0144 i przypadaj\u0105cy na poszczeg\u00f3lne przedzia\u0142y odsetek emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w, opar\u0142em na danych dost\u0119pnych za rok ubieg\u0142y. Jako globalny wska\u017anik waloryzacji przyj\u0105\u0142em dla okresu wylicze\u0144, 4,2%. To planowana warto\u015b\u0107 waloryzacji na rok przysz\u0142y. Podobnie waloryzowa\u0142em warto\u015b\u0107 \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce. Zaznaczam, \u017ce chodzi\u0142o o przedstawienie idei a nie osi\u0105gniecie tzw. aptekarskiej dok\u0142adno\u015bci. Miedzy innymi dlatego, \u017ce niekt\u00f3re dane (rozk\u0142ad \u015bwiadcze\u0144) podane s\u0105 przedzia\u0142owo, a inne publikowane ze sporym op\u00f3\u017anieniem, wi\u0119c skorzysta\u0142em z danych za rok 2011 r. Niemniej jednak, jak na statystyczn\u0105 zabaw\u0119, wynik by\u0142 niezwykle zbli\u017cony do rz\u0105dowego i poprawnie oddaje ide\u0119 waloryzacji kwotowej<\/i>. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Formalnie zamierzano kwotowo waloryzowa\u0107 renty i emerytury nawet w okresie 4 lat z rz\u0119du. Dla por\u00f3wnania opiera\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0119 na do\u015b\u0107 skrajnych warto\u015bciach \u015bwiadcze\u0144, czyli 600 z\u0142 i 3500 z\u0142. Metoda nominalna w por\u00f3wnaniu do procentowej by\u0142aby neutralna na poziomie bliskim kwocie 1500 z\u0142 (oczywi\u015bcie brutto). \u015awiadczenia r\u00f3wnie lub ni\u017csze od 1,5 tys z\u0142, pobiera 51% emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. Niemniej te 51% pobiera tylko ok. 33% globalnej kwoty przeznaczanej na \u015bwiadczenia. Waloryzacja procentowa (przy przedstawionych wy\u017cej paramentach) daje 25 z\u0142 m-cznie i 302 z\u0142 rocznie dla osoby ze \u015bwiadczeniem 600 m-cznie. Dla kogo\u015b ze \u015bwiadczeniem 3,5 tys z\u0142, odpowiednio m-cznie 147 i rocznie 1764 zl rocznie. Pozornie uczciwa zasada wzrostu o ten sam „procent” daje ma\u0142o, ma\u0142emu i du\u017co, du\u017cemu. Tymczasem jak mia\u0142 powiedzie\u0107 jeden z emeryt\u00f3w: p\u0119czek rzodkiewki dla ka\u017cdego kosztuje tyle samo. Przej\u015bcie na zasad\u0119 waloryzacji nominalnej o tak\u0105 sam\u0105 kwot\u0119, mia\u0142o poprawi\u0107 powoli sytuacj\u0119 finansow\u0105 os\u00f3b o najni\u017cszych \u015bwiadczeniach kosztem tych o \u015bwiadczeniach. To taka forma spo\u0142ecznej solidarno\u015bci, ograniczona (do wcale niema\u0142ej) grupy emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. Stoi za tym wiele argument\u00f3w. \u015awiadczenia nie wy\u017csze ni\u017c 1,2 tys. z\u0142 pobiera a\u017c 33% emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. W\u0105tpi\u0119 by jaka\u015b istotna cz\u0119\u015b\u0107 z tych 2,8 mln ludzi dodatkowo pracowa\u0142a. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich natomiast korzysta w r\u00f3\u017cnych form pomocy spo\u0142ecznej. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Ta solidarno\u015b\u0107 spo\u0142eczna realizowana w grupie emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w zrekompensowa\u0142aby cz\u0119\u015bciowo nier\u00f3wno\u015b\u0107 naszego systemu emerytalnego i nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne w og\u00f3le. W grupie \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w z zakresu 1,5 tys z\u0142 do 3,5 tys. z\u0142 (i wy\u017cej), znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 osoby z uprzywilejowanych emerytalnie grup zawodowych. Tak wi\u0119c wewn\u0105trzgrupowa solidarno\u015b\u0107 by\u0142a form\u0105 nadrobienia historycznych i bie\u017c\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci przepis\u00f3w (przywilej\u00f3w) emerytalnych. Wla\u0142bym oczywi\u015bcie by takie korekty systemu emerytalno-rentowego mia\u0142y szerok\u0105 akceptacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105, poniewa\u017c naruszaj\u0105 wiar\u0119 w stabilno\u015b\u0107 zasad oraz by\u0142yby bolesne dla os\u00f3b kt\u00f3re na wysokie \u015bwiadczenia emerytalne zarabia\u0142y ci\u0119\u017ck\u0105 wieloletni\u0105 prac\u0105\u00a0 <\/span>a nie przywilejami bran\u017cowymi.<\/p>\n<\/font><\/p>\n Pomys\u0142 rz\u0105du dobrze si\u0119 w wpisywa\u0142 z potrzeby obecnych czas\u00f3w. Mam na my\u015bli poprawianie sytuacji najbiedniejszych kiedy nie ma mo\u017cliwo\u015bci wygenerowania dodatkowych przychod\u00f3w bud\u017cetowych na potrzeby transfer\u00f3w. S\u0105dz\u0119, \u017ce by\u0142o to te\u017c spore wyzwanie intelektualne i moralne dla decydent\u00f3w. Je\u017celi chcemy by\u0107 krajem ograniczaj\u0105cym bied\u0119, a jednocze\u015bnie nie zwi\u0119ksza\u0107 podatk\u00f3w, to jedynym (tzn. g\u0142\u00f3wnym) wyj\u015bciem jest modyfikacja transfer\u00f3w finansowych w spo\u0142ecze\u0144stwie i gospodarce. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Przyj\u0119cie na cztery lata rz\u0105dowego rozwi\u0105zania, da\u0142oby \u015bredni roczny wzrost najni\u017cszych \u015bwiadcze\u0144 o 10%. Czyli realnie kilka procent rocznie. Niestety nasz drugi emeryt ze \u015bwiadczeniem 3,5 tys. musia\u0142by si\u0119 zadowoli\u0107 \u015brednim 2% rocznym wzrostem. W naszych warunkach oznacza\u0142oby to niewielk\u0105 strat\u0119 realn\u0105 warto\u015bci \u015bwiadczenia. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Taka czteroletnia operacja nie by\u0142aby mo\u017ce rewolucj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, ale na pewno poprawi\u0142aby dostrzegalnie \u017cycie 1-2 mln ludzi. Nasz biedniejszy \u015bwiadczeniobiorca z 600 z\u0142 miesi\u0119cznie, po czterech latach waloryzacji procentowej mia\u0142by ok. 710 z\u0142. Za\u015b po waloryzacji kwotowej, 894 z\u0142. To ponad 2 tys. z\u0142 rocznie wi\u0119cej w czwartym roku waloryzacji kwotowej. W relacji do \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce, waloryzacja procentowa w d\u0142u\u017cszym terminie praktycznie nie zmienia istotnie pozycji emeryta czy rencisty. W moim wyliczeniu to 17% \u015bredniego wynagrodzenia. Natomiast przy wariancie z waloryzacja kwotow\u0105, po czterech latach nasz skromniejszy \u015bwiadczeniobiorca mia\u0142by z ZUSu wynagrodzenia stanowi\u0105ce nawet do 22% \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce. Efekt i tak jest nieco zawy\u017cony, m.in. przez za\u0142o\u017cony wska\u017anik waloryzacji procentowej (w zale\u017cno\u015bci od scenariusza makroekonomicznego) i czas trwania operacji. S\u0105dz\u0119, \u017ce rz\u0105d musia\u0142by ze wzgl\u0119du na protesty lepiej zarabiaj\u0105cych emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w zmniejszy\u0107 skal\u0119 redystrybucji lub czas jej trwania. <\/p>\n<\/font><\/p>\n Tabela: opracowanie ZUS „Wa\u017cniejsze informacje z zakresu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych 2011 r.”<\/p>\n<\/font><\/i><\/p>\n \n \u00a0<\/font><\/p>\n<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej