![\"\"](\"resources\/2012_09_18_wplywy_pprawiona.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Jednym z w\u0105tk\u00f3w ekonomicznych w politycznych debatach, jest idea debaty ze znanymi z medi\u00f3w ekonomistami nad propozycjami PiS, jakie przedstawiono Polakom w pierwszych dniach wrze\u015bnia. Nie oczekiwa\u0142bym wiele po tej debacie. Debata to bardziej wydarzenie polityczne ni\u017c ekonomiczne. Nie dziwi\u0119 si\u0119 wi\u0119c prof. Balcerowiczowi, \u017ce od razu zadeklarowa\u0142 i\u017c w dyskusji nad tego typu programami udzia\u0142u bra\u0107 nie b\u0119dzie, a szczeg\u00f3lnie je\u017celi debat\u0119 firmuje partia polityczna. Mniejsza jednak o debat\u0119. PiS, jak ka\u017cda partia opozycyjna, stara si\u0119 proponowa\u0107 program kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142bym opisa\u0107 mniej wi\u0119cej tak: mamy wiele do zaproponowania i rozdania, nic wam nie odbieraj\u0105c. No i jak tu nie wesprze\u0107 takiego programu? Taka oferta tym bardziej brzmi kusz\u0105co, je\u017celi przypomnimy sobie \u017ce czasy mamy nie\u0142atwe, przed nami 2013 rok z tempem PKB prawdopodobnie rz\u0119du 2% i do tego deficyt bud\u017cetowy przy wci\u0105\u017c sporym zad\u0142u\u017ceniu w uj\u0119ciu do PKB.<\/font><\/p>\n\n Obiecywa\u0107 by\u0107 mo\u017ce mo\u017cna co kto chce, ale jest jedna i prosta zasada: albo bardziej si\u0119 opodatkowujemy, albo modyfikujemy redystrybucj\u0119 obecnych \u015brodk\u00f3w finansowych jakie zbieramy od firm i obywateli w postaci podatk\u00f3w i innych obci\u0105\u017ce\u0144. Jest jeszcze zad\u0142u\u017canie, ale ju\u017c jeste\u015bmy niedaleko granic wyznaczonych krajowymi aktami prawnymi i regulacjami UE. Przyjmuj\u0119 wi\u0119c, \u017ce skoro mamy obni\u017ca\u0107 relacje zad\u0142u\u017cenia do PKB, to nie ma co dalej rozwa\u017ca\u0107 rozwoju w oparciu o wzrost zad\u0142u\u017cenia. <\/font><\/p>\n\n Wbrew pozorom, wcale nie zamierzam wyst\u0119powa\u0107 tu jako liberalny, zimny ekonomista i komunikowa\u0107, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015bci zmiany polityki pa\u0144stwa. Wr\u0119cz przeciwnie. Jest i to spora, ale to politycy nie chc\u0105 jej wykorzystywa\u0107. Sporo do \u017cyczenia pozostawia stan umys\u0142\u00f3w i oczekiwa\u0144 obywateli. Zaczn\u0119 od wzrostu obci\u0105\u017ce\u0144 finansowych obywateli. W du\u017cym uproszczeniu: podnosimy podatki i przekazujemy zgromadzone \u015brodki innym potrzebuj\u0105cym lub pokrywamy spadek wp\u0142yw\u00f3w spowodowanych ulgami podatkowymi. Je\u017celi za skal\u0119 fiskalizmu przyj\u0105\u0107 dochody szeroko rozumianego sektora finans\u00f3w publicznych (general government) w relacji do PKB, to dla Polski wychodzi warto\u015b\u0107 39%. \u015arednia unijna to 44,5%. To tylko \u015brednia. Bo cz\u0119\u015b\u0107 kraj\u00f3w UE pobiera od obywateli daniny si\u0119gaj\u0105ce od 45% do nawet 55% PKB. Owszem polityka spo\u0142eczna i prorozwojowa jest tam na wysokim poziomie. Mowa o Danii, Francji, Szwecji czy Finlandii. Jak wida\u0107, wbrew obiegowej opinii, skala obci\u0105\u017cenia fiskalnego w Polsce nie jest szokuj\u0105co wysoka. Gdyby\u015bmy chcieli podnie\u015b\u0107 skal\u0119 obci\u0105\u017ce\u0144 do poziomie \u015bredniego w UE (w uj\u0119ciu do PKB), to wp\u0142ywy do pa\u0144stwowej i samorz\u0105dowej kasy powinny by\u0107 wy\u017csze o jakie\u015b 80 mld z\u0142, czyli 15%. Jak rozumiem ten wariant absolutnie odpada, bo politycy obiecuj\u0105cy nam lepsze \u017cycie twierdz\u0105, \u017ce praktycznie nie wymaga to wzrostu podatk\u00f3w. A ju\u017c na pewno nie ma mowy o podnoszeniu podatk\u00f3w powszechnych. <\/font><\/p>\n\n Kwot\u0119 80 mld z\u0142 poda\u0142em dla u\u015bwiadomienia tym z obywateli, kt\u00f3rzy por\u00f3wnuj\u0105 warunki \u017cycia w Polsce z krajami bogatszymi. Nas po prostu nie sta\u0107 na tak du\u017c\u0105 pomoc i redystrybucj\u0119. Ponadto nie s\u0105dz\u0119 by\u015bmy potrafili m\u0105drz\u0119 wydawa\u0107 tak ogromne dodatkowe pieni\u0105dze. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107 o kosztach prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Jednym z naszych atut\u00f3w w rywalizacji o kapita\u0142 zagraniczny jest w\u0142a\u015bnie relatywnie ni\u017cszy koszt prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. I jest w naszym interesie by\u015bmy to jak najd\u0142u\u017cej utrzymali. <\/font><\/i><\/p>\n\n ….a wracaj\u0105c do w\u0105tku g\u0142\u00f3wnego.. Zazwyczaj (tak te\u017c jest i w programie PiS) politycy twierdz\u0105, \u017ce uzbiera si\u0119 troszk\u0119 mld z\u0142 z uszczelnienia systemu podatkowego (to sta\u0142y element politycznych program\u00f3w) i opodatkowania sektor\u00f3w kt\u00f3re s\u0105 uwa\u017cane s\u0105 za „z\u0142e”. Tym razem s\u0105 to: handel wielkopowierzchniowy (hipermarkety) i banki. <\/font><\/p>\n\n Skoro si\u0119 nie zad\u0142u\u017camy i nie podnosimy podatk\u00f3w (a nawet obni\u017camy) to pozosta\u0142o co? Zmiana redystrybucji \u015brodk\u00f3w. Niestety politycy chc\u0105 sporo modyfikowa\u0107, ale nikomu nic nie chc\u0105 zabiera\u0107 (\u017ceby si\u0119 nie narazi\u0107 elektoratowi). Rachunek wi\u0119c nie ma prawa si\u0119 bilansowa\u0107. Zreszt\u0105 ju\u017c si\u0119 nie bilansuje. Trzymaj\u0105c si\u0119\u00a0 <\/span>danych podawanych przez Eurostat, nasz deficyt finans\u00f3w publicznych si\u0119gn\u0105\u0142 w 2011 5,1%, co jest warto\u015bci\u0105 bardzo du\u017c\u0105.<\/font><\/p>\n\n Na pytanie sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pieni\u0105dze na wskazany w programie gospodarczym partii cel, pada odpowied\u017a \u017ce wydatek jest tak oczywisty i\u017c pieni\u0105dze znale\u017a\u0107 si\u0119 musz\u0105. Ponawianie pytania „sk\u0105d”, nie ma sensu, bo polityk jeszcze bardziej si\u0119 oburza. Do\u015b\u0107 podobnie wygl\u0105da\u0142a dyskusja na portalu Krytyki Politycznej, gdzie pozwoli\u0142em sobie zabra\u0107\u00a0 <\/span>g\u0142os na jednym z for\u00f3w. Grono lewicowych rozm\u00f3wc\u00f3w by\u0142o wyra\u017anie zdziwione i oburzone, gdy zasugerowa\u0142em, \u017ce polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i prorozwojow\u0105 mo\u017cna jak najbardziej prowadzi\u0107, ale g\u0142\u00f3wnie przez zastanowienie si\u0119 jak zmieni\u0107 transfer pieni\u0119dzy od podatnika, przez bud\u017cet, do ostatecznego odbiorcy. <\/font><\/p>\n\n By by\u0107 lepiej zrozumianym, wykorzystam dyskusj\u0119 o finansowym wsparciu rodziny i bod\u017acach finansowych w celu zwi\u0119kszenia dzietno\u015bci w Polsce. Co najwy\u017cej na palcach jednej r\u0119ki mo\u017cna policzy\u0107 ekonomist\u00f3w kt\u00f3rzy dogmatycznie nie akceptuj\u0105 \u017cadnych ulg w systemie podatkowym. Nawet zwi\u0105zanych z posiadaniem dzieci. W\u015br\u00f3d polityk\u00f3w, przeciwnik\u00f3w ulg na dzieci czy dofinansowania przedszkoli i \u017c\u0142obk\u00f3w, bodaj nie ma wcale. Problem jest jeden i podstawowy. By stworzy\u0107 system ulg odczuwalnych dla rodziny, to musieliby\u015bmy od r\u0119ki przeznaczy\u0107 na ulgi itd., du\u017ce kilka-, a nawet kilkana\u015bcie mld z\u0142 rocznie. To oznacza zmian\u0119 wydatkowania do 4% bud\u017cetu i wskazania kto dostanie mniej lub wskazania czym uzupe\u0142nimy uszczerbek w bud\u017cetowych wp\u0142ywach w wyniku ulgi. Niestety tu rozmowa si\u0119 ko\u0144czy, bo nikt nie chce wskaza\u0107 komu zabra\u0107. Nawet politycy, mimo i\u017c do tego s\u0105 powo\u0142ani. To nie jest ordynarne zabieranie. To w\u0142a\u015bnie jest optymalizacja redystrybucji w finansach publicznych. <\/font><\/p>\n\n Mo\u017cna wi\u0119c prowadzi\u0107 nawet i nieco lewicow\u0105 polityk\u0119, je\u015bli kto\u015b chce. Unika\u0107 jednak powinni\u015bmy powa\u017cniejszego wzrostu obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych, a skupi\u0107 na zastanowienia czy efektywnie wydajemy pieni\u0105dze podatnik\u00f3w. Proponuj\u0119 w wolnej chwili przejrze\u0107 tabele do za\u0142o\u017ce\u0144 bud\u017cetowych na 2013 r., gdzie wydatki wykazane s\u0105 wg instytucji lub dzia\u0142\u00f3w gospodarki. Zapewniam, \u017ce lektura zmusza czytelnika do zadawania sobie wielu pyta\u0144 o sens lub skal\u0119 niekt\u00f3rych wydatk\u00f3w.<\/font><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej