{"id":330,"date":"2012-06-18T00:16:40","date_gmt":"2012-06-17T22:16:40","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/06\/18\/panstwo-do-fabryk-po-co-cz-2\/"},"modified":"2012-06-18T00:16:40","modified_gmt":"2012-06-17T22:16:40","slug":"panstwo-do-fabryk-po-co-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/06\/18\/panstwo-do-fabryk-po-co-cz-2\/","title":{"rendered":"“Pa\u0144stwo do fabryk”? Po co? cz.2."},"content":{"rendered":"

Zgodnie z zapowiedzi\u0105 w wpisie 10 czerwca, wracam do zaskakuj\u0105cego pomys\u0142u Janusza Palikota o budowaniu fabryk przez pa\u0144stwo. Przypomn\u0119, \u017ce\u00a0 <\/span>w pierwszym wpisie dotycz\u0105cym zarysowanej przez Janusza Palikota teorii stara\u0142em si\u0119 wskaza\u0107 \u017ce pa\u0144stwo jest wbrew pozorom znacznym uczestnikiem \u017cycia gospodarczego i J.Palikot Ameryki nie odkry\u0142. Oczywi\u015bcie nie si\u0119 co zanadto doktoryzowa\u0107 nad propozycjami Janusza Palikot, poniewa\u017c nie s\u0105dz\u0119 by on sam sw\u00f3j postulat budowania fabryk powa\u017cnie traktowa\u0142. Proponuje potraktowa\u0107 temat jako okazj\u0119 do wymiany my\u015bli.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Poni\u017cej gar\u015b\u0107 cytat\u00f3w z tekstu Janusza Palikota, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 o co z tymi fabrykami chodzi. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

„budow\u0105 przez pa\u0144stwo nowych fabryk …….. W warunkach globalnego spowolnienia gospodarczego……… …… jest racjonaln\u0105 odpowiedzi\u0105 na spadek inwestycji prywatnych”.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„… budowa\u0107 nowe fabryki, co jest uczciwsz\u0105 form\u0105 polityki prozatrudnieniowej ni\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaje pa\u0144stwowych dotacji dla firm prywatnych …..”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„ … rzekom\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 programu budowy fabryk z unijnym prawem, …. ….. … , Polska jako pe\u0142noprawny cz\u0142onek Unii ma moc wp\u0142ywania na tre\u015b\u0107 obowi\u0105zuj\u0105cego j\u0105 prawa<\/u> – i w razie potrzeby b\u0119dzie z tej mocy korzysta\u0107,…”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„w pe\u0142ni lub cz\u0119\u015bciowo pa\u0144stwowe przedsi\u0119biorstwa istniej\u0105 we wszystkich krajach UE<\/u> (np. wi\u0119kszo\u015bciowym udzia\u0142owcem petrochemicznego koncernu Neste jest fi\u0144ski rz\u0105d). Przynosz\u0105 zyski i prowadz\u0105 normaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 biznesow\u0105, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 jest budowa nowych zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych”<\/u><\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„pa\u0144stwowe fabryki mog\u0105 by\u0107 zyskowne i nowoczesne<\/span><\/u><\/i>. Problemem poprzedniego systemu nie by\u0142o bowiem to, \u017ce pa\u0144stwo by\u0142o w\u0142a\u015bcicielem zak\u0142ad\u00f3w pracy<\/span><\/a>, lecz to, \u017ce prowadzona w nich polityka <\/u>kadrowa<\/span><\/a> by\u0142a podporz\u0105dkowana partyjnym wytycznym<\/u>, a centralne planowanie<\/u> kr\u0119powa\u0142o r\u0119ce nielicznych kompetentnych dyrektor\u00f3w. „<\/p>\n

<\/span><\/i><\/font><\/p>\n

„… kadra zarz\u0105dzaj\u0105ca przysz\u0142ymi pa\u0144stwowymi fabrykami rekrutowana b\u0119dzie drog\u0105 rygorystycznych egzamin\u00f3w i konkurs\u00f3w, a pa\u0144stwowy w\u0142a\u015bciciel wyznacza\u0107 b\u0119dzie – zamiast szczeg\u00f3\u0142owego planu produkcji – jedynie spodziewany poziom zysk\u00f3w”. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„.., budowane przez pa\u0144stwo fabryki b\u0119d\u0105 od pocz\u0105tku funkcjonowa\u0107 na wolnorynkowych zasadach<\/u>. Oznacza to mi\u0119dzy innymi, \u017ce do ich wsp\u00f3\u0142finansowania pa\u0144stwo zaprasza\u0107 b\u0119dzie<\/u>, na zasadach oferty publicznej, osoby prywatne. Notowanie mniejszo\u015bciowego pakietu akcji na gie\u0142dzie pozwoli wyznaczy\u0107 shareholder value <\/u>i motywowa\u0107 zar\u00f3wno mened\u017cer\u00f3w, jak i pracownik\u00f3w w dok\u0142adnie ten sam spos\u00f3b, w jaki motywowani s\u0105 w prywatnych korporacjach. Dzi\u0119ki temu pa\u0144stwowe fabryki b\u0119d\u0105 zarabia\u0107 nie tylko na kolejne inwestycje produkcyjne, lecz tak\u017ce na rozw\u00f3j infrastruktury, ochrony zdrowia, kultury czy edukacji<\/u>.”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„Nie bez powodu wiele patent\u00f3w polskich naukowc\u00f3w, jak ostatnio niebieski laser, wyje\u017cd\u017ca za granic\u0119 i tam czeka na realizacj\u0119, bo \u017caden polski przedsi\u0119biorca nie jest w stanie tego sfinansowa\u0107.”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„Tylko inwestycje pa\u0144stwa mog\u0105 to zmieni\u0107. I nie tylko wysokie technologie wymagaj\u0105 interwencji pa\u0144stwa, nie tylko infrastruktura, kt\u00f3r\u0105 przecie\u017c pa\u0144stwo w Polsce buduje, ale tak\u017ce technologie \u015bredniego rz\u0119du, jak w przetw\u00f3rstwie rolno-spo\u017cywczym.”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

„To b\u0119d\u0105 sp\u00f3\u0142ki skarbu pa\u0144stwa. Maj\u0105 przynosi\u0107 zysk i maj\u0105 si\u0119 op\u0142aca\u0107 i z tego ma by\u0107 rozliczany rz\u0105d i odpowiedni minister”<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

Podstawowe pytanie jakie si\u0119 nasuwa, to po co pa\u0144stwo ma budowa\u0107 fabryki? W mediach czasami wraca si\u0119 do przedwojennego COPu czy budowy portu w Gdyni. Takie odniesienia s\u0105 dzisiaj nieadekwatne. Polska na szcz\u0119\u015bcie nie dzia\u0142a w warunkach zagro\u017cenia i izolacji gospodarczej. Mamy raczej problemy z cz\u0119\u015bci\u0105 zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych i chemicznych, st\u0105d budowanie kolejnych jest bezcelowe. Mamy te\u017c dost\u0119p do morza i kilka port\u00f3w, kt\u00f3re ca\u0142kiem nie\u017ale radz\u0105 sobie z funkcjonowaniem na rynku. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Podmiot gospodarczy by funkcjonowa\u0107 musi mie\u0107 jak\u0105\u015b przewag\u0119 na rynku. Musi sprzedawa\u0107 co\u015b atrakcyjnego. Na rynku mamy wszystko czego dusza zapragnie, co nowego mo\u017ce zaproponowa\u0107 pa\u0144stwowy zak\u0142ad. Rywalizowanie w produkcji piwa, ser\u00f3w topionych czy samochod\u00f3w nie ma sensu. Wolny rynek zaspokaja wszystkie nasze potrzeby i stara si\u0119 kreowa\u0107 nowe. Pa\u0144stwo nie daje tu przewagi technologicznej, by wskazane produkty by\u0142y ta\u0144sze i nowocze\u015bniejsze. W niekt\u00f3rych przypadkach ekonomia skali uniemo\u017cliwia lub utrudnia \u00a0<\/span>w og\u00f3le tak\u0105 rywalizacj\u0119. Ponadto z kim ma zak\u0142ad pa\u0144stwowy rywalizowa\u0107? Z innym kt\u00f3ry zatrudniaj\u0105 polskich pracownik\u00f3w? W\u0105tpi\u0119 by budowanie przez pa\u0144stwo zak\u0142ad\u00f3w tylko dlatego by walczy\u0142y z bezrobociem ma sens. Przede wszystkim dlatego, \u017ce pa\u0144stwo ma inne instrumenty wp\u0142ywania na zatrudnienie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 przyczyny bezrobocia, to taka „fabryka” musia\u0142aby zatrudni\u0107 osoby o ni\u017cszych kwalifikacjach i by\u0107 oddalona od g\u0142\u00f3wnych aglomeracji. Tylko, ze to z g\u00f3ry pogarsza na rynku sytuacj\u0119 firmy. Nie bez przyczyny wielkie fabryki s\u0105 zlokalizowane blisko \u017ar\u00f3de\u0142 zaopatrzenia, infrastruktury i wykfalifikowanej si\u0142y roboczej. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Kolejny pomys\u0142 to rozp\u0119d gospodarki przez inwestycje i rekompensowanie spadku nak\u0142ad\u00f3w prywatnych. Przede wszystkim jak na obecn\u0105 sytuacj\u0119, tempo inwestycji wcale nie jest z\u0142e. Firmy pa\u0144stwowe inwestuj\u0105 (gazoport) i szykuj\u0105 si\u0119 do pot\u0119\u017cnych inwestycji (energetyka). I to takich, \u017ce obawiamy si\u0119 czy wystarczy na nie pieni\u0119dzy. Do tego pa\u0144stwo daje i b\u0119dzie dawa\u0107 pot\u0119\u017cne pieni\u0105dze m.in. w inwestycje infrastrukturalne. Jak J.Palikot b\u0119dzie wskazywa\u0142 przedmiot inwestycji i oceni\u0142a op\u0142acalno\u015b\u0107? Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce nie jeste\u015bmy zadowoleni z obecnego poziomu inwestycji. To co wybieramy? Inwestowanie w maszyny drukarskie, do produkcji hamulc\u00f3w czy strzykawek, a mo\u017ce g\u00f3rnicze? Ciekawe jakimi kryteriami nale\u017ca\u0142oby si\u0119 kierowa\u0107? Ju\u017c wyobra\u017cam sobie spory ekonomist\u00f3w i polityk\u00f3w. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Sukces pa\u0144stwowych fabryk ma zapewni\u0107 spos\u00f3b naboru kadry, wci\u0105gni\u0119cie kapita\u0142u prywatnego. Generowany zysk ma by\u0107 ponadprzeci\u0119tny. Wskazywanie na dob\u00f3r kadry jako jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 sukcesu, traktowa\u0142bym raczej jako pora\u017ck\u0119 pomys\u0142u. W tym temacie wymy\u015blono ju\u017c wszystko. Jak wida\u0107 z przyk\u0142ad\u00f3w wielkich koncern\u00f3w nawet wyj\u0105tkowy managerowie nie daj\u0105 gwarancji sukcesu. Czuj\u0119 niedosyt w przedstawieniu wsparcia przez sektor prywatny. Idea jest tak przedstawiona, by inwestor prywatny wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w przedsi\u0119wzi\u0119ciu, ale przy bardzo ograniczonym wp\u0142ywie na zarz\u0105dzanie. W tym punkcie Janusz Palikot jest albo bardzo naiwny, albo niepowa\u017cnie traktuje odbiorc\u00f3w swojej teorii. By pozyska\u0107 prywatnego inwestora, nale\u017cy mu zaoferowa\u0107 odpowiedni\u0105 kombinacj\u0119 udzia\u0142u w profitach i zarz\u0105dzaniu lub jedno rekompensowa\u0107 drugim. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

J.Palikot nie wskazuje jak zapewni\u0107 wyj\u0105tkow\u0105 zyskowno\u015b\u0107 pa\u0144stwowych fabryk. A zyskowno\u015b\u0107 ma by\u0107 ponadprzeci\u0119tna, bo jak rozumiem obok zaspokojenia w\u0142asnych potrzeb odtworzeniowych i inwestycyjnych (w tym budowa po\u017c\u0105danych przez J.Palikota nowych zak\u0142ad\u00f3w), podmiot pa\u0144stwowy ma generowa\u0107 dywidend\u0119 kierowan\u0105 do kasy pa\u0144stwowej, zgodnie z \u017cyczeniem tw\u00f3rcy teorii. Jak\u0105 wi\u0119c wiedz\u0105 mieliby dysponowa\u0107 pa\u0144stwowi decydenci by wynajdywa\u0107 lepsze okazje do przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 gospodarczych ni\u017c pozostali uczestnicy rynku. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

W gruncie rzeczy propozycje pe\u0142ne s\u0105 sprzeczno\u015bci. J.Palikot proponuje swobod\u0119 dzia\u0142ania pa\u0144stwowego podmiotu i m.in. kierowanie si\u0119 w swoich decyzjach tylko zyskiem. Na co\u015b trzeba si\u0119 zdecydowa\u0107. Z jednej strony akcentowana jest funkcja interwencyjna na rynku czyli: zatrudnienie, rekompensowanie spadku popytu inwestycyjnego. Do tego dochodzi zasilnie bud\u017cetu pa\u0144stwa. \u00a0<\/span>J.Palikot rozbudza wyobra\u017ani\u0119 czytelnik\u00f3w i dodaje kolejn\u0105 funkcj\u0119 pa\u0144stwowych podmiot\u00f3w., czyli wsparcie inwestycji i bada\u0144 zwi\u0105zanych z post\u0119pem technologicznym. Taki Interwencjonizm rynkowy niemal z natury rzeczy uniemo\u017cliwia generowanie du\u017cych zysk\u00f3w. Du\u017ce zyski i generalnie powodzenie rynkowe s\u0105 charakterystyczne dla ca\u0142kowitej swobody gospodarowania, czyli przy braku jakichkolwiek obci\u0105\u017caj\u0105cych spo\u0142ecznych zada\u0144. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

S\u0142abo\u015bci\u0105 teorii J.Palikota jest brak por\u00f3wnanie wad i zalet roli jak\u0105 on przypisuje podmiotom pa\u0144stwowym z innymi mechanizmami wp\u0142ywu na gospodark\u0119. Oczywi\u015bcie nie ma si\u0119 co zanadto nad pomys\u0142ami J.Palikota zatrzymywa\u0107 z merytorycznego punktu widzenia. Obawiam si\u0119 jednak, \u017ce w licytacji o elektorat, nie jest to ostatnie s\u0142owo polityk\u00f3w w lekcewa\u017ceniu wolnego rynku i przypisywanie sektorowi pa\u0144stwowemu nadprzyrodzonych mocy. Szkoda tylko, \u017ce polityk znany kiedy\u015b z akceptacji wolnego rynku, pr\u00f3buje zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119 tego typu pomys\u0142ami. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=330"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}