{"id":332,"date":"2012-06-10T22:44:10","date_gmt":"2012-06-10T20:44:10","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/06\/10\/panstwo-do-fabryk-po-co-cz-1\/"},"modified":"2012-06-10T22:44:10","modified_gmt":"2012-06-10T20:44:10","slug":"panstwo-do-fabryk-po-co-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2012\/06\/10\/panstwo-do-fabryk-po-co-cz-1\/","title":{"rendered":"„Pa\u0144stwo do fabryk”? Po co? cz.1."},"content":{"rendered":"

Swoje trzy grosze do teorii o aktywnej roli pa\u0144stwa wrzuci\u0142 niedawno Janusz Palikot. Na tle r\u00f3\u017cnych pomys\u0142\u00f3w, ekonomist\u00f3w i polityk\u00f3w, propozycja J.Palikota by pa\u0144stwo budowa\u0142o fabryki (inwestycje, zatrudnienie…), to pot\u0119\u017cny krok do przodu w kreowaniu wiary w\u015br\u00f3d ludzi kt\u00f3rzy wierz\u0105 i\u017c musi by\u0107 co\u015b lepszego ni\u017c gospodarka wolnorynkowa. Chyba nikt na naszej scenie politycznej tak \u015bmia\u0142o ostatnio nie postawi\u0142 has\u0142a, by pa\u0144stwo budowa\u0142o fabryki. Po upublicznieniu tego pomys\u0142u, w \u015brodowiskach lewicowych od\u017cy\u0142a wiara w co\u015b na kszta\u0142t trzeciej drogi i interwencyjnej roli pa\u0144stwa. Warto jednak przyjrze\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie bardzo og\u00f3lnym zreszt\u0105 has\u0142om, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 na teori\u0119 o budowaniu fabryk. W komentarzu opieram si\u0119 na informacjach podanych przez J.Palikota w polemice z W.Gadomskim\u00a0 <\/span>z Gazety Wyborczej. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Na wst\u0119pie troch\u0119 teorii i danych statystycznych. Ot\u00f3\u017c pa\u0144stwo pod wzgl\u0119dem kryterium „fabryk” jest ju\u017c do\u015b\u0107 aktywne. Wg danych GUS dla podmiot\u00f3w niefinansowych o zatrudnieniu pow. 49 os\u00f3b, przychody generowane przez sektor publiczny to 12,4%. Podmioty sektora publicznego, stanowi\u0105 8,4% podmiot\u00f3w og\u00f3\u0142em. Sektor publiczny bardzo silnie obecny jest w bran\u017cach wydobywczych. W przetw\u00f3rstwie przemys\u0142owym, sektor publicznych to 3% podmiot\u00f3w i 7% przychod\u00f3w. To g\u0142ownie szeroko rozumiany sektor chemiczny. Sektor publiczny dominuje w energetyce, ciep\u0142ownictwie (tu zachodz\u0105 dynamiczne zmiany) i zaopatrzeniu w wod\u0119 i odprowadzaniu \u015bciek\u00f3w. Dalej mamy transport publiczny, s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia, jednostki kultury. Jak wida\u0107 pa\u0144stwo ma istotny udzia\u0142 w tzw. sektorach strategicznych i bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Pod wzgl\u0119dem wynik\u00f3w finansowych, sektor publicznych ust\u0119puje prywatnemu. Co do zasady na przyk\u0142ad wsk. rent. netto sektora publicznego jest gorszy na og\u00f3\u0142 o 1 pkt procentowy. Bywa\u0142y (jak ostatnio) sytuacje odwrotne, ale to efekt monopolu lub popytu na niekt\u00f3re surowce. Cz\u0119sto s\u0142absze wyniki maj\u0105 podmioty z szeroko rozumianego sektora komunalnego, ale obok efektywno\u015bci, w du\u017cym stopniu to rezultat polityki nastawianej na obron\u0119 gospodarstw domowych i ogromnych inwestycji. Trzeba doda\u0107, \u017ce znaczn\u0105 wad\u0105 sektora publicznego s\u0105 nadmierne przywileje bran\u017cowe i wynagrodzenia o 40% (dane za ostatnie trzy lata) przekraczaj\u0105ce wynagrodzenia w sektorze prywatnym. Tylko cz\u0119\u015bciowo mo\u017cna to uzasadni\u0107 specyfik\u0105 pracy lub wymaganymi kwalifikacjami. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Podmioty publiczne niejednokrotnie przysparzaj\u0105 problem\u00f3w i dopiero przekazanie ich w r\u0119ce sektora prywatnego usuwa wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u00a0<\/span>z nich (np. hutnictwo). Niestety nikt nie wymy\u015bli\u0142 sposobu by podmiot sektor pa\u0144stwowego „z zasady” by\u0142 ekonomicznie efektywniejszy. Zwracam na to uwag\u0119, poniewa\u017c J.Palikot jest przekonany, \u017ce wie jak to zrobi\u0107. Dok\u0142adniej, ma pomys\u0142 na podmioty o wyj\u0105tkowych i ponadprzeci\u0119tnych wynikach finansowych.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Podmioty sektora publicznego, to jedynie skromna cz\u0119\u015b\u0107 udzia\u0142u pa\u0144stwa w gospodarce. Do tego dochodzi polityka transfer\u00f3w publicznych pieni\u0119dzy (podatki skierowane na budow\u0119 dr\u00f3g, transfer pieni\u0119dzy przez jednostki samorz\u0105dowe \u00a0<\/span>itd.), administracyjne wp\u0142ywanie na pobudzenie gospodarki i zatrudnienie (ulgi, dotacje itd.). Pa\u0144stwo proponuje szereg form wpierania inwestycji, np. SSE czy \u015brodki unijne lub krajowe fundusze o podobnym przeznaczeniu. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Niestety jedn\u0105 z wad udzia\u0142u sektora publicznego w procesach gospodarczych jest uznaniowo\u015b\u0107, unikanie przyznania si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w i wycofanie z nietrafionych decyzji (np. przed\u0142u\u017cania agonii sektora stoczniowego), marnotrawienie publicznych \u015brodk\u00f3w, anga\u017cowanie si\u0119 polityk\u00f3w r\u00f3\u017cnych szczebli w procesy ekonomiczne itd.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Rozwa\u017cania o udziale pa\u0144stwa w procesie gospodarczym, trzeba uzupe\u0142ni\u0107 o dzia\u0142ania ochronno-interwencyjne \u00a0<\/span>na poziomie makroekonomicznym oraz pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 bod\u017aca dla gospodarki. Mamy tu ca\u0142e mn\u00f3stwo instytucji i dzia\u0142a\u0144. Mo\u017ce to by\u0107 KNF, NBP i Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej oraz dzia\u0142ania instytucji powsta\u0142ych w ramach UE. Do tego trzeba doda\u0107 dzia\u0142ania na poziomie rz\u0105dowym. Mowa o takim wychodzeniu z kryzysu, by szuka\u0107 kompromisu pomi\u0119dzy ogromnym deficytem finans\u00f3w publicznych a pobudzaniem ( albo co najmniej unikaniem pogarszania) gospodarki. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Pa\u0144stwo, sektor publiczny, maj\u0105 znaczny wp\u0142yw na procesy gospodarcze. To nie tylko bierne przep\u0142ywy od podatnik\u00f3w na dzia\u0142ania policji, ale i transfer pieni\u0119dzy na inwestycje w najprzer\u00f3\u017cniejszych formach. Mieszcz\u0105 si\u0119 w tym przyk\u0142adowo: budowa dr\u00f3g, wsparcie dla inwestor\u00f3w zagranicznych czy przysz\u0142e inwestycje w energetyk\u0119 atomow\u0105. Obok tego s\u0105 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do wzrostu zatrudnienia, jak: ni\u017csze sk\u0142adki ZUS dla rozpoczynaj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, wsparcie przekwalifikowania, wsparcie dla region\u00f3w o du\u017cym bezrobociu itd. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Po co to wszystko pisz\u0119? To tylko zarys problematyki przed om\u00f3wieniem propozycji J.Palikota. Autor pomys\u0142u „pa\u0144stwo do fabryk” pr\u00f3buje stworzy\u0107 wra\u017cenie, \u017ce ortodoksyjni libera\u0142owie w Europie i w Polsce \u00a0<\/span>nie maj\u0105 pomys\u0142u na pobudzenie gospodarek kraj\u00f3w UE. Przede wszystkim w UE nie ma ortodoksyjnego liberalizmu i nikt nie zamierza go wprowadza\u0107. Wbrew pozorom sektor publiczny jest bardzo aktywny w gospodarce zar\u00f3wno jako inwestor, pracodawca jak i o\u015brodek podaj\u0105cy bod\u017ace dla gospodarki. Wiem, \u017ce sporo z tej aktywno\u015bci budzi mn\u00f3stwo w\u0105tpliwo\u015bci u obywateli, ale to nie one s\u0105 tematem bie\u017c\u0105cego wyk\u0142adu. Celem powy\u017cszych wywod\u00f3w jest zarysowanie t\u0142a dla pomys\u0142u J.Palikota, kt\u00f3ry to pr\u00f3buje stworzy\u0107 wra\u017cenie wyj\u0105tkowo\u015bci swojego pomys\u0142u o budowaniu „fabryk”.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W najbli\u017cszych dniach odnios\u0119 si\u0119 ju\u017c konkretnie do pomys\u0142\u00f3w J.Palikota.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/332\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}