{"id":352,"date":"2011-12-12T20:54:23","date_gmt":"2011-12-12T19:54:23","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/12\/12\/zmiany-w-funkcjonowaniu-ue\/"},"modified":"2011-12-12T20:54:23","modified_gmt":"2011-12-12T19:54:23","slug":"zmiany-w-funkcjonowaniu-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/12\/12\/zmiany-w-funkcjonowaniu-ue\/","title":{"rendered":"Zmiany w funkcjonowaniu UE"},"content":{"rendered":"

Dynamika z jak\u0105 media donosz\u0105 nam o reformie UE i strefy euro jest tak du\u017ca, \u017ce trudno nad\u0105\u017cy\u0107 za tematem. Do tego jeszcze polityczny zgie\u0142k nad wypowiedzi\u0105 ministra Sikorskiego, wznoszony przez ugrupowania prawicowe. A na okras\u0119, wypowied\u017a czo\u0142owego polityka ugrupowania wsp\u00f3\u0142rz\u0105dz\u0105cego (PSL), by w og\u00f3le rozwa\u017cy\u0107 odej\u015bcie od euro na rzecz walut narodowych. Euro, lub cokolwiek by to mia\u0142o by\u0107, by\u0142oby ju\u017c tylko waluta rozliczeniow\u0105. Zatrzymajmy si\u0119 wi\u0119c chwil\u0119 by zobaczy\u0107 gdzie jeste\u015bmy. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Wst\u0119pnie og\u0142osz\u0119 \u017ce UE i euro wci\u0105\u017c istniej\u0105. Warto przypomnie\u0107, \u017ce dotychczasowe umowy mi\u0119dzynarodowe, kt\u00f3re powo\u0142a\u0142y do \u017cycia UE i wsp\u00f3ln\u0105 walut\u0119 nadal s\u0105 wa\u017cne. To nie \u017cart, bo codziennie wszelakie media bombarduj\u0105 mnie tak\u0105 liczb\u0105 tragicznych informacji, \u017ce sam ju\u017c nie wiem, gdzie jestem. Jeszcze w UE czy ju\u017c nie. Tytu\u0142y w stylu „Europa nad przepa\u015bci\u0105….” (z TVN24.pl) to ju\u017c normalno\u015b\u0107.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Ca\u0142e to larum nad stanem strefy euro i UE wzi\u0119\u0142o si\u0119 z tego, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich lat kilka kraj\u00f3w nale\u017c\u0105cych do eurolandu lub tylko do UE, osi\u0105gn\u0119\u0142o stan bankructwa (niewyp\u0142acalno\u015bci) lub ryzyko wej\u015bcia w taki stan sta\u0142o si\u0119 bardzo wysokie. W efekcie nadwyr\u0119\u017cona zosta\u0142a zar\u00f3wno kondycja wielu europejskich instytucji finansowych jak i wiarygodno\u015b\u0107 ca\u0142ej UE i strefy euro. Podaje na przemian „strefa euro” lub „UE”, mimo i\u017c problem wydaje si\u0119 dotyczy\u0107 tylko pa\u0144stw obj\u0119tych wsp\u00f3ln\u0105 walut\u0105. Niestety finansowe konsekwencje redukcji d\u0142ugu Grecji i pozosta\u0142e problemy strefy euro po\u015brednio lub bezpo\u015brednio przenosz\u0105 si\u0119 na pa\u0144stwa UE, kt\u00f3re waluty nie przyj\u0119\u0142y. Ponadto kraje nale\u017c\u0105ce do strefy euro odpowiadaj\u0105 za ¾ unijnego PKB. Wiele te\u017c norm finansowych czy zalece\u0144 obejmuj\u0105cych przyk\u0142adowo wska\u017aniki makroekonomiczne jak i wskaz\u00f3wki\/zalecenia dla sektora finansowego, dotyczy\u0142y wszystkich kraj\u00f3w UE. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Zwracam na kwesti\u0119 „strefa euro” a „UE” uwag\u0119, poniewa\u017c omawiana reforma fiskalna strefy euro z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nak\u0142ada si\u0119 na reform\u0119 UE. Ten problem pojawia\u0142 si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej, tylko \u017ce z innej perspektywy. Przyj\u0119cie jednej waluty na obszarze wielu kraj\u00f3w z biegiem lat powodowa\u0142o tworzenie czego\u015b na kszta\u0142t unii w unii. Po prostu regulacje dla kraj\u00f3w UE wydawa\u0142y si\u0119 zbyt ograniczone jak na potrzeby grupy pa\u0144stw, kt\u00f3re przesz\u0142a na wy\u017cszy stopie\u0144 integracji czyli przyj\u0119\u0142y jedn\u0105 walut\u0119. Kryzys finansowy z 2008 i jego skutki pokaza\u0142y \u017ce na samej dobrej woli i zaufaniu do uczestnik\u00f3w strefy euro, strefa ta opiera\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Tyle og\u00f3lnych dywagacji, poniewa\u017c w tym wpisie chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na propozycje dzia\u0142a\u0144 dyscyplinuj\u0105cych kraje nale\u017c\u0105ce do UE. W najbli\u017cszych tygodniach postaram si\u0119 wraca\u0107 do kwestii UE i wsp\u00f3lnej waluty, poniewa\u017c zamiast rzetelnej dyskusji, wymiana my\u015bli w Polsce ( i nie tylko u nas ) coraz bardziej odbiega od tematu. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W ubieg\u0142ym tygodniu na szczycie pa\u0144stw UE, zaproponowano kilka rozwi\u0105za\u0144 dyscyplinuj\u0105cych finanse pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Celem pomys\u0142\u00f3w jest zredukowanie ryzyka popadni\u0119cia w k\u0142opoty gospodarcze kt\u00f3rego\u015b z pa\u0144stwa cz\u0142onkowskich strefy euro w przysz\u0142o\u015bci oraz stworzenie mechanizm\u00f3w finansowego wsparcia na wypadek kryzysu. Przedstawi\u0119 niekt\u00f3re z nich przy zachowaniu pewnej dozy og\u00f3lno\u015bci, poniewa\u017c r\u00f3\u017cnie s\u0105 one przedstawiane, a przede wszystkim s\u0105 postulatami wyj\u015bciowymi do dalszej dyskusji. Podejrzewam, \u017ce za kilka miesi\u0119cy wiele z nich mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej. A ju\u017c na pewno inaczej b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142y szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Jednym z pomys\u0142\u00f3w jest utrzymywanie deficytu bud\u017cetowego w relacji do PKB w warto\u015bci max. 3%. Przekroczenie tego wska\u017anika mia\u0142oby by\u0107 bardziej karane ni\u017c przekroczenie progu zad\u0142u\u017cenia. Warto\u015b\u0107 3% dla deficytu bud\u017cetowego wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 optymalna i do zaakceptowania przez Polsk\u0119. W\u015br\u00f3d pomys\u0142\u00f3w by\u0142o zr\u00f3wnowa\u017cenie w \u015brednim terminie deficytu – wg niekt\u00f3rych doniesie\u0144 –strukturalnego. To wymaga\u0142oby doprecyzowania ze strony pomys\u0142odawc\u00f3w definicji. Niekt\u00f3re z definicji podaj\u0105, \u017ce jest to deficyt przy pe\u0142nym zatrudnieniu lub skorygowany o efekt waha\u0144 koniunktury. Pomys\u0142 niebanalny, ale obawiam si\u0119 \u017ce sama korekta o wahania koniunktury to mo\u017ce by\u0107 za ma\u0142o w przypadku gwa\u0142townego i znacznego za\u0142amania koniunktury. Takie okre\u015blenie deficytu mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 zbyt „ciasne” dla kraj\u00f3w jak Polska, kt\u00f3re nadrabiaj\u0105 zaleg\u0142o\u015bci rozwojowe. Wg niekt\u00f3rych pomys\u0142\u00f3w kary nie by\u0142yby zbyt du\u017ce i mia\u0142y raczej charakter ostrzegawczo-mobilizuj\u0105cy. Od siebie proponuj\u0119 by kara finansowa mog\u0142aby mie\u0107 charakter progresywny od warto\u015bci przekroczenia lub czasu jego trwania. Generalnie jednak deficyt 3% PKB jest dla Polski do zaakceptowania i przy okazji by\u0142by dobrym \u015brodkiem dyscyplinuj\u0105cym dla krajowych polityk\u00f3w. \u00a0<\/span>Zreszt\u0105 jest to warunek wej\u015bcia do strefy euro. Podobnie jak proponowany wska\u017anik zad\u0142u\u017cenia, 3% deficyt to warto\u015b\u0107 dopuszczalna ustalona przez do\u015bwiadczenia makroekonomiczne w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w rozwini\u0119tych. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Proponowana warto\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia maksymalnie 60% PKB to r\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 docelowa i niepr\u0119dka do osi\u0105gni\u0119cia przez kraje UE. My akurat nie mamy z tym wska\u017anikiem problemu (jeste\u015bmy poni\u017cej 55%), ale kilka kraj\u00f3w UE ma i to spory. \u0141\u0105cznie z liderami strefy euro, czyli Niemcami i Francj\u0105. Skala przekroczenia tego wska\u017anika przez cz\u0119\u015b\u0107 kraj\u00f3w UE wskazuje, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie wymaga\u0142oby co najmniej kilku lat. Warto przypomnie\u0107, \u017ce 60% to te\u017c warto\u015b\u0107 nieprzypadkowa. Pojawia si\u0119 w wielu opracowaniach makroekonomicznych dotycz\u0105cych bezpiecznej skali zad\u0142u\u017cenia pa\u0144stwa. Jak ka\u017cda relacja w gospodarce, wska\u017anik ten jest pewnym uproszczeniem, poniewa\u017c w zale\u017cno\u015bci od elastyczno\u015bci gospodarki, skali rozwoju, mogliby\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o warto\u015bciach od 40% do mo\u017ce i 90%. To tylko przyk\u0142ady na akademicka dyskusj\u0119.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Nie do ko\u0144ca jest jasna idea ingerencji w\u0142adz UE w przygotowanie i akceptacje bud\u017cetu. Je\u017celi mia\u0142oby si\u0119 to wi\u0105za\u0107 z kontrol\u0105 zapobiegaj\u0105c\u0105 oszukiwanie innych pa\u0144stw nale\u017c\u0105cych do UE czy zapobiegaj\u0105c\u0105 przed uchwaleniem bud\u017cetu o du\u017cym prawdopodobie\u0144stwie przekroczenia dopuszczalnego deficytu, to r\u00f3wnie\u017c nie mam nic przeciwko. Ta ingerencja w przygotowanie i akceptacj\u0119 bud\u017cetu wywo\u0142uje wr\u0119cz zarzuty o ograniczenia suwerenno\u015bci. To gruba przesada. Tu chodzi jedynie o zapobie\u017cenie obecnym problemom, wywo\u0142anym m.in. przez nadmierne deficyty i zad\u0142u\u017cenie. Pomys\u0142 z kontrol\u0105 bud\u017cetu dotyczy\u0142 przede wszystkim utrzymania podstawowych makroekonomicznych parametr\u00f3w. \u017baden kraj si\u0119 nie zgodzi na ingerencj\u0119 w struktur\u0119 bud\u017cetu. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Pomys\u0142odawcy proponuj\u0105, by wska\u017aniki makroekonomiczne by\u0142y zapisane w Konstytucjach lub aktach o podobnym znaczeniu. W naszym przypadku nie jest to specjalny problem, bo graniczny poziom d\u0142ugu (wspomniane 60% do PKB) mamy zapisany m.in. w Konstytucji. Mam w\u0105tpliwo\u015bci czy takie obligatoryjne zapisy uda si\u0119 wsz\u0119dzie wprowadzi\u0107. Sadz\u0119 ze by\u0142oby lepiej wpisa\u0107 zalecenia i ograniczenia makroekonomiczne do regulacji unijnych. A dopiero akceptacja (je\u017celi b\u0119dzie taka konieczno\u015b\u0107) by\u0142aby na poziomie dokument\u00f3w unijnych. W\u0105tpi\u0119 by jaki\u015b kraj sprzeciwia\u0142 si\u0119 sensownie zarysowanym barierom bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Bez wzgl\u0119du na ostateczne pomys\u0142y, czyli co i gdzie ma by\u0107 zapisane, jednym z wi\u0119kszych problem\u00f3w b\u0119dzie spos\u00f3b zapisu (akty prawne krajowe lub unijne) nowych regulacji, akceptacji oraz system monitoringu i ewentualnych kar \u0142\u0105cznie z usuni\u0119ciem lub umo\u017cliwieniem wyj\u015bcia z UE czy strefy euro. Same wska\u017aniki i konieczno\u015b\u0107 powi\u0119kszenie funduszy pomocowych nie wydaj\u0105 si\u0119 wbrew pozorom kontrowersyjne. Wspomniane wska\u017aniki i pewne obostrzenia (do\u015b\u0107 og\u00f3lne i ma\u0142o bolesne) na ewentualno\u015b\u0107 ich naruszenia ju\u017c by\u0142y umieszczone w dokumentach unijnych. Niestety by\u0142y bardzo cz\u0119sto naruszane, nawet przez Niemcy. Zawiod\u0142a kontrola polityczna cz\u0142onk\u00f3w UE. Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 teori\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 k\u0142opot\u00f3w by\u0142a nadmierna tolerancja dla \u0142amania zasad przez kraje cz\u0142onkowskie.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=352"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}