{"id":356,"date":"2011-11-20T16:46:24","date_gmt":"2011-11-20T15:46:24","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/11\/20\/makroekonomiczne-expose-premiera\/"},"modified":"2011-11-20T16:46:24","modified_gmt":"2011-11-20T15:46:24","slug":"makroekonomiczne-expose-premiera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/11\/20\/makroekonomiczne-expose-premiera\/","title":{"rendered":"„Makroekonomiczne” expose premiera"},"content":{"rendered":"

Expose premiera nazwa\u0142bym w\u0142a\u015bnie „makrekonomicznym” na trudne czasy. Prognozy makroekonomiczne poprzedniego wcielenia obecnego rz\u0105du wskazywa\u0142y, \u017ce czeka nas czas trudnych spo\u0142ecznie decyzji. Przed wyborami , rz\u0105d zdawa\u0142 si\u0119 nie epatowa\u0107 jednak opinii publicznej tym co nas czeka. Dla tych jednak, co \u015bledz\u0105 na bie\u017c\u0105c\u0105 dyskusje o koniecznych decyzjach zmierzaj\u0105cych do obni\u017cenia deficytu finans\u00f3w publicznych i koniecznych do osi\u0105gniecia tego decyzjach, i tak by\u0142o jasne \u017ce przed tym nie uciekniemy. To by\u0142o pytanie, nie czy nowy rz\u0105d co\u015b zrobi, a w jakim stylu to zrobi i kiedy to og\u0142osi. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Dla mnie punktem prze\u0142omowym jest wczorajsze expose, przynajmniej w sferze \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142\u0119cznej. Kto\u015b mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce to tylko polityczne gadanie i \u017ce trudno z obecnej perspektywy oceni\u0107 stopie\u0144 realizacji przedstawionych wczoraj zamierze\u0144 rz\u0105du. Dla \u00a0<\/span>mnie jednak sta\u0142a si\u0119 rzecz najwa\u017cniejsza. Premier w ko\u0144cu publicznie – w formie expose – przedstawi\u0142 zamierzenie rz\u0105du. Tre\u015b\u0107 expose nie pozostawi\u0142a s\u0142uchaczom w\u0105tpliwo\u015bci. Bez wzgl\u0119du na to czy id\u0105 \u0142atwe, trudne czy czasy \u015brednio-trudne, w rozumieniu tempa wzrostu PKB, my musimy w perspektywie kilku lat radyklanie obni\u017cy\u0107 deficyt bud\u017cetowy i finans\u00f3w publicznych oraz d\u0142ug publiczny. Ten ostatni wprawdzie nie jest nadzwyczajnie wysoki, ale w przypadku dekoniunktury grozi\u0142oby nam przekroczenie \u00a0<\/span>prog\u00f3w zad\u0142u\u017cenie okre\u015blonych w ustawie o finansach publicznych i konstytucji. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Expose by\u0142o ekonomicznym komunikatem zar\u00f3wno dla obywateli jak i \u015bwiata zewn\u0119trznego, kt\u00f3ry obserwuje jak b\u0119dziemy sobie radzi\u0107 z bie\u017c\u0105cymi problemami. W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci tekst expose zawiera pomys\u0142y trudne do zaakceptowania przez gospodarstwa domowe czy przedsi\u0119biorc\u00f3w. Mowa o podwy\u017ckach danin na rzecz pa\u0144stwa lub ci\u0119ciu ulg. \u00a0<\/span>Trzeba te\u017c koniecznie powiedzie\u0107, \u017ce expose nie mog\u0142o niczym zaskoczy\u0107. Jedynym zaskoczeniem – je\u017celi ju\u017c – jest fakt, \u017ce premier postawi\u0142 przys\u0142owiow\u0105 kaw\u0119 na \u0142aw\u0119. Dok\u0142adnie wszystko, z wi\u0119ksz\u0105 lub mniejsz\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 by\u0142o ju\u017c omawiane przez media ekonomiczne. \u0141\u0105cznie z „politycznym” hitem pi\u0105tkowego expose, czyli opodatkowaniem z\u0142\u00f3\u017a i\/lub ich eksploatacji (sprawa KGHMu). <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Ale do rzeczy…<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Po kr\u00f3tkiej kurtuazji, premier w expose przeszed\u0142 na ostry ton i poda\u0142 cel: osi\u0105gni\u0119cie 3% def. finans\u00f3w publicznych w 2012 r. i redukcja zad\u0142u\u017cenia do PKB do poziomu 47% w 2015 r. Te liczby znamy ju\u017c od wielu miesi\u0119cy (by\u0142y przedstawiane w prognozach rz\u0105dowych) i dobrze \u017ce premier je przypomnia\u0142 i wskaza\u0142 jako nasz cel. Ca\u0142a reszta expose to ju\u017c g\u0142\u00f3wnie drogi doj\u015bcia do tych warto\u015bci. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Pierwsza grupa pomys\u0142\u00f3w w expose premiera dotyczy\u0142a podatk\u00f3w. Nikt si\u0119 chyba nie spodziewa\u0142, \u017ce podatki od kopalin wywo\u0142aj\u0105 tak\u0105 burz\u0119 w Sejmie i w komentarzach. W expose premier skupi\u0142 si\u0119 na podatku od wydobycia takich d\u00f3br jak mied\u017a, srebro i gaz \u0142upkowy. Na \u015bwiecie ten obszar danin nazywa si\u0119 minig royalties. W expose nie ma jednak konkretnych rozwi\u0105za\u0144. W Polsce mamy do czynienia z niedorozwojem tej grupy podatk\u00f3w. Powiedzia\u0142bym wr\u0119cz \u017ce obecne rozwi\u0105zania s\u0105 do\u015b\u0107 archaiczne. Zar\u00f3wno kryzys jak i perspektywy wydobycia gazu \u0142upkowego skupi\u0142y uwag\u0119 rz\u0105du na tej grupie danin,\u00a0 <\/span>by w ko\u0144cu j\u0105 poprawniej uregulowa\u0107. Temat nie jest nowy. Opodatkowanie kopalin jest ju\u017c w Polsce dyskutowane od pewnego czasu, w tym opodatkowanie miedzi. Zamieszanie jakie powsta\u0142o po spadku cen akcji KGHMu w pi\u0105tek (mowa o zarzutach pod adresem rz\u0105du), to ju\u017c raczej wydarzenia ze \u015bwiata polityki a nie „realu”. Nie widz\u0119 najmniejszego powodu, dlaczego by premier nie m\u00f3g\u0142 o tym wspomnie\u0107 w expose. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Trudne czasy wymusi\u0142y racjonalizacj\u0119 rozwi\u0105za\u0144 zwi\u0105zanych z ulgami na dzieci. W tym zakresie, expose zawiera\u0142o relatywnie sporo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, zach\u0119cam wi\u0119c do jego lektury. Proponowane zmiany to naprawa cz\u0119\u015bci b\u0142\u0119d\u00f3w jakie powsta\u0142y przed kilku laty, kiedy t\u0105 ulg\u0119 uchwalano. Proponowane rozwi\u0105zanie zwi\u0119ksza pomoc, kt\u00f3ra ro\u015bnie wraz z liczb\u0105 dzieci. Mocno trac\u0105 na uldze rodziny w lepszej kondycji finansowej (pr\u00f3g w expose to 85 tys. z\u0142 rocznie). Tzw. ulga na dzieci to jedna z kilku propozycji w expose, kt\u00f3ra jest praktycznie neutralna dla finans\u00f3w pa\u0144stwa, ale na pewno dane rozwi\u0105zanie oznacza lepsze kierowanie pomocy dla gospodarstw domowych, albo po prostu m\u0105drzejsze i efektywniejsze.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/span>Z grupy ulg powszechnych, rz\u0105d zamierza zrezygnowa\u0107 z ulgi na internet. Moim zdaniem, nawet t\u0142umaczenie rz\u0105du, \u017ce rezygnujemy z tej ulgi bo us\u0142ugi taniej\u0105 nie jest potrzebne oraz jest nie do ko\u0144ca s\u0142uszne. Op\u0142ata za dost\u0119p do internetu wci\u0105\u017c stanowi istotn\u0105 pozycj\u0119 w kosztach telekomunikacyjnych gospodarstwa domowego. Z drugiej jednak strony, z analizy popytu na sprz\u0119t telekomunikacyjny i komputerowy oraz na us\u0142ugi telekomunikacyjne, wynika \u017ce brak takiej ulgi mia\u0142by marginalny wp\u0142yw na zachowanie gospodarstw domowych. Ulga internetowa by\u0142a zbytecznym prezentem w\u0142adzy dla obywatela. Je\u015bli ju\u017c, to powinna by\u0107 mniejsza i ograniczona do gospodarstw s\u0142abszych ekonomicznie. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Warto przy tej okazji doda\u0107, \u017ce decyzja dotycz\u0105ca ulgi internetowej oraz wiele innych z expose powinny by\u0142y by\u0107 podj\u0119te rok lub dwa temu. W expose jest kilka element\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y odwlekane w czasie zupe\u0142nie niepotrzebnie.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Cze\u015b\u0107 expose dotycz\u0105c\u0105 ulg zamyka tzw. podatek Belki. Kiedy\u015b PO zapowiada\u0142a, \u00a0<\/span>\u017ce go zniesie, a teraz przysz\u0142o go „uszczelni\u0107”. Takie czasy <\/font>J<\/span><\/span>. Wbrew pozorom podatek Belki to do\u015b\u0107 wydajne \u017ar\u00f3d\u0142o wp\u0142yw\u00f3w do kasy pa\u0144stwa i podatek niemal powszechny w pa\u0144stwa rozwini\u0119tych. R\u00f3\u017cnice s\u0105 czasami spore w szczeg\u00f3\u0142ach.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych informacji jest podniesienie sk\u0142adki rentowej o 2 pkt. proc. To decyzja wisia\u0142a w powietrzu ju\u017c od dawna. W rozumieniu wp\u0142ywu na finanse publiczne i terminu (skutki w \u015brednim terminie) to bodaj najwa\u017cniejsza informacja expose. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 makroekonomist\u00f3w zwraca\u0142a uwag\u0119 (np. Janusz Jankowiak), \u017ce redukcja sk\u0142adki by\u0142a zbyt du\u017ca i odbije si\u0119 czkawk\u0105 w czasach s\u0142abszego wzrostu gospodarczego. Wg informacji premiera podniesienie sk\u0142adki pozwoli obecny deficyt funduszu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych nawet o 13 mld z\u0142. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Rz\u0105d chce wyd\u0142u\u017ca\u0107 wiek przej\u015bcia na emerytur\u0119 do 67 lat. To jedna z trudniejszych spo\u0142ecznie decyzji, bo ka\u017cdy z nas zdaje sobie spraw\u0119 \u017ce ma to nic wsp\u00f3lnego z nasz\u0105 przydatno\u015bci\u0105 do pracy i akceptacj\u0105 przez pracodawc\u00f3w. Ja mam pewien niedosyt w kwestii dzia\u0142a\u0144 reformatorskich rz\u0105du w zakresie emerytur. Naszym problemem jest nie tyle oficjalny ustawowy wiek przej\u015bcia na emerytur\u0119, co faktyczny wiek przej\u015bcia. Premier wprawdzie zapowiedzia\u0142 zmiany na przyk\u0142ad w emeryturach s\u0142u\u017cb mundurowych, ale w przypadku g\u00f3rniczych wykaza\u0142 si\u0119 nadmiern\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 i zatrzyma\u0142 w p\u00f3\u0142 drogi. \u00a0<\/span>Z expose wynika, \u017ce pracownicy zwi\u0105zani bezpo\u015brednio z wydobyciem nie b\u0119d\u0105 mieli zmienianych istotnie uprawnie\u0144. Z ca\u0142ym szacunkiem dla g\u00f3rniczej pracy, ale jest to sektor gdzie relacja praca+szkodliwo\u015b\u0107 a korzy\u015bci emerytalne jest nadzwyczaj korzystna. <\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Ciekawym spo\u0142ecznie rozwi\u0105zaniem jest propozycja przej\u015bcia na okres obecnej kadencji na waloryzacje kwotow\u0105. Je\u017celi by\u0142oby to zgodne z prawem, to jest to niez\u0142y spos\u00f3b na skromn\u0105 popraw\u0119 losu emeryt\u00f3w o najni\u017cszych wynagrodzeniach, szczeg\u00f3lnie w okresie s\u0142abej koniuntury gospodarczej w ramach posiadanej puli \u015brodk\u00f3w na wyp\u0142at\u0119 emerytur.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Sporo ciekawych pomys\u0142\u00f3w dotyczy rolnictwa i rolnik\u00f3w. Przede wszystkim pojawia si\u0119 pewna kategoryzacja odniesiona do liczby hektar\u00f3w. S\u0142abe gospodarstwa (do 6 ha), kt\u00f3re nadal b\u0119d\u0105 korzysta\u0142y z pomocy pa\u0144stwa, gospodarstwa \u015brednie (6 do 15 ha) i powy\u017cej\u00a0 <\/span>15 ha. Wprawdzie ten podzia\u0142 premier poda\u0142 przy okazji omawiania zmian w op\u0142acaniu sk\u0142adki zdrowotnej, ale \u00a0<\/span>warto go zapami\u0119ta\u0107. Poziom 15 – 20 ha uwa\u017ca si\u0119 za taki, z punktu widzenia op\u0142acalno\u015bci produkcji rolnej, gdzie rolnik jest ju\u017c tak naprawd\u0119 przedsi\u0119biorc\u0105, kt\u00f3ry mo\u017ce ponosi\u0107 takie obci\u0105\u017cenie jak ma\u0142y przedsi\u0119biorca „z miasta”. Premier w dalszej cz\u0119\u015bci expose m\u00f3wi o reformie KRUS i podatkowej jaka obejmie rolnik\u00f3w, ale unika podania kwot (jak przy sk\u0142adce zdrowotnej) i stara si\u0119 stworzy\u0107 wra\u017cenie \u017ce to konsekwencja zmian w przepisach UE. Jak wida\u0107, w rolnictwie szykuj\u0105 si\u0119 zmiany, ale w koalicji nie s\u0105 one jeszcze do ko\u0144ca ustalone. Zwracam na to uwag\u0119, poniewa\u017c ob\u0142o\u017cenie „nomalnymi” stawka ZUS rolnik\u00f3w z gospodarstw powy\u017cej 20 ha, mog\u0142aby zmniejszy\u0107 \u00a0<\/span>dotacj\u0119 pa\u0144stwa o 2-3 mld z\u0142.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

W expose s\u0105 jednak i tacy co co\u015b dostan\u0105. Mowa o \u017co\u0142nierzach i policjantach. Deklarowane podwy\u017cki i czas ich przeprowadzenia wskazuj\u0105 \u017ce nie b\u0119dzie to szok, ale na pewno b\u0119d\u0105 finansowo dostrzegalne. Bior\u0105c pod uwag\u0119 braki kadrowe (wolne etaty w Policji liczone s\u0105 w tysi\u0105cach) i specyfik\u0119 pracy jest to dobry gest, kt\u00f3ry – jak s\u0105dz\u0119 – nale\u017cy rozpatrywa\u0107 razem z pomys\u0142ami na zapowiadane zmiany emerytalne w s\u0142u\u017cbach mundurowych.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n<\/p>\n

Expose nale\u017cy oceni\u0107 wysoko. Premier maj\u0105c godzin\u0119 na przem\u00f3wienie, skupi\u0142 si\u0119 na sprawach makroekonomicznych w kontek\u015bcie stoj\u0105cych przed nami najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 (deficyt finans\u00f3w publicznych i zad\u0142u\u017cenia). Nie jestem w stanie oceni\u0107 co uda si\u0119 zrealizowa\u0107. Dla mnie najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce premier w imieniu ca\u0142ego rz\u0105du og\u0142osi\u0142 \u017ce nadesz\u0142y czasy wyrzecze\u0144 i przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 expose tego w\u0142a\u015bnie dotyczy\u0142a.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Je\u017celi mia\u0142bym si\u0119 do czego\u015b „przyczepi\u0107”, to warto zauwa\u017cy\u0107 \u017ce nadal obracamy si\u0119 w zmianach do\u015b\u0107 standardowych parametr\u00f3w jak: podatki, emerytury, sk\u0142adki itd. Dotychczasowe decyzje koalicji i zapowiadane w expose, s\u0105 tak proponowane by\u0107 ewentualne konflikty spo\u0142eczne zmniejszy\u0107 do minimum.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Nadal nie omawiamy wszystkich pozycji wydatk\u00f3w w finansach publicznych. A to tutaj kryje si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 naszych problem\u00f3w. Ile powinni\u015bmy wydawa\u0107 (na ile nas sta\u0107 i ile potrzeba) na bezpiecze\u0144stwo, sprawiedliwo\u015b\u0107, nauk\u0119, sztuk\u0119, kultur\u0119, edukacj\u0119, infrastruktur\u0119. Ile powinno kosztowa\u0107 funkcjonowanie pa\u0144stwa? Nie chodzi mi o mityczne ju\u017c „zabra\u0107 urz\u0119dnikom” na szczeblu centralnym czy samorz\u0105dowym. To\u00a0 <\/span>mog\u0105 by\u0107 pytania o liczb\u0119 szczebli czy rozdrobnienie organ\u00f3w samorz\u0105dowych, rozwi\u0105zania karty nauczyciela, sens istnienia Senatu, za co powinni\u015bmy p\u0142aci\u0107 w szpitalu a co powinna zapewnia\u0107 sk\u0142adka itd. Takich pyta\u0144 s\u0105 setki. Mog\u0119 mie\u0107 tylko nadziej\u0119, \u017ce premier b\u0119dzie systematycznie stawia\u0142 te pytania do rozpatrzenia.<\/p>\n

<\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/356\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}