{"id":378,"date":"2011-05-03T21:45:50","date_gmt":"2011-05-03T19:45:50","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/05\/03\/wynagrodzenie-minimalne-w-gospodarce-jak-to-ugryzc\/"},"modified":"2011-05-03T21:45:50","modified_gmt":"2011-05-03T19:45:50","slug":"wynagrodzenie-minimalne-w-gospodarce-jak-to-ugryzc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2011\/05\/03\/wynagrodzenie-minimalne-w-gospodarce-jak-to-ugryzc\/","title":{"rendered":"Wynagrodzenie minimalne w gospodarce. Jak to ugry\u017a\u0107."},"content":{"rendered":"

Dyskusja o wynagrodzeniu minimalnym powraca z natury rzeczy co roku. Upraszczaj\u0105c ca\u0142y proces jej ustalania i przyj\u0119te zasady (oparte m.in. na inflacji i tempie wzrostu PKB), w jej ustaleniu bior\u0105 udzia\u0142 trzy strony. Rz\u0105d, \u015brodowiska pracodawc\u00f3w i zwi\u0105zkowcy. Rz\u0105d pe\u0142ni tu rol\u0119 koordynatora i arbitra. Wynagrodzenie minimalne pe\u0142ni szereg funkcji. Najwa\u017cniejsza to wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia. To wa\u017cne dla kilkuset tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy pobieraj\u0105 wynagrodzenie minimalne. Nie mniej istotne jest to dla pracodawc\u00f3w, dla kt\u00f3rych wynagrodzenie minimalne to warto\u015b\u0107 narzucana przez prawo. Wbrew pozorom, rz\u0105d (czyli politycy) wcale tak naprawd\u0119 nie jest zainteresowany dowolnym podnoszeniem wynagrodzenia minimalnego. Bo opr\u00f3cz troski o stan zatrudnienia, dochodz\u0105 konsekwencje dla finans\u00f3w pa\u0144stwa. W Polsce s\u0105 dziesi\u0105tki akt\u00f3w prawnych, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cnego typu \u015bwiadczenie s\u0105 odnoszone do wysoko\u015bci wynagrodzenia minimalnego.<\/font><\/p>\n

W Polsce dyskusja o wynagrodzeniu minimalnym jest zubo\u017cona do wymiany cios\u00f3w pomi\u0119dzy reprezentantami \u015brodowisk pracownik\u00f3w najemnych i przedsi\u0119biorc\u00f3w. Zwi\u0105zkowcy na og\u00f3\u0142 oczekuj\u0105 kilkuprocentowych corocznych wzrost\u00f3w i zobowi\u0105zania rz\u0105du kiedy i przy wykorzystaniu jakiej formu\u0142y dojdziemy do stanu kiedy wynagrodzenie minimalne si\u0119gnie 50% \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce. Oczywi\u015bcie \u015brodowiska pracownicze chcia\u0142yby to osi\u0105gn\u0105\u0107 jak najszybciej. Przedsi\u0119biorcy przeciwnie. Za ka\u017cdym razem strasz\u0105, \u017ce wzrost wynagrodzenia minimalnego (szczeg\u00f3lnie w uj\u0119ciu procentowym w relacji do \u015bredniego wynagrodzenia w gospodarce), doprowadzi do redukcji zatrudnienia, powi\u0119kszenia szarej strefy itd. Ka\u017cda z dw\u00f3ch wymienionych stron sporu niezbyt rzetelnie prezentuje zagro\u017cenia, a u\u017cywane i przemilczane argumenty wymagaj\u0105 cz\u0119sto komentarza. <\/font><\/p>\n

Mo\u017cna postawi\u0107 pytanie czy w og\u00f3le warto tworzy\u0107 i ustala\u0107 taki tw\u00f3r jak okre\u015blane przez pa\u0144stwo wynagrodzenie minimalnego. Jest to poniek\u0105d przymus narzucany przedsi\u0119biorcom, ale nie bezzasadnie. Dzia\u0142ania przedsi\u0119biorc\u00f3w wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich lekcewa\u017cy zasady wyp\u0142acania wynagrodze\u0144, stara si\u0119 p\u0142aci\u0107 jak najmniej, nie chce op\u0142aca\u0107 nadgodzin czy pracy w szkodliwych warunkach. Ryzyko prowadzenia biznesu bywaj\u0105 przerzucane na pracownik\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich wykorzystuje strukturalne czy regionalne perturbacje na rynku pracy, do p\u0142acenia niepowa\u017cnie niskich stawek za prac\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 szarej strefy w op\u0142acaniu sk\u0142adek ZUS czy innych, wcale nie wynika z trudno\u015bci ekonomicznych przedsi\u0119biorcy ale z powodu ch\u0119ci szybszego bogacenia si\u0119 i s\u0142abej kontroli czy niskich kar. <\/font><\/p>\n

Innym aspektem jest ingerencja w podzia\u0142 zysku. Tu jest osadzony problem natury ideologicznej, bo zwi\u0105zany z ingerencj\u0105 w mechanizm rynkowy. Do sukcesu przedsi\u0119biorstwa przyczyniaj\u0105 si\u0119 wszyscy. Czyli przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry daje kapita\u0142 i pracownicy kt\u00f3rzy si\u0119 z nim wi\u0105\u017c\u0105 poprzez umow\u0105 o prac\u0119. Wg r\u00f3\u017cnych statystyk wiemy, \u017ce przedsi\u0119biorca jest osob\u0105 bogatsz\u0105 od pracownika. St\u0105d jest dyskusyjne kto bardziej ryzykuje. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce pracownik najemny ryzykuje –\u00a0 <\/span>w przypadku niepowodzenia przedsi\u0119wzi\u0119cia – ca\u0142kowit\u0105 utrat\u0105 dochod\u00f3w, czyli r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci utrzymania siebie i rodziny. Wynagrodzenie minimalne nic nie m\u00f3wi o profitach na wypadek powodzenia przedsi\u0119wzi\u0119cia. Mamy wiec nier\u00f3wnowag\u0119 w ponoszeniu zysk\u00f3w i strat. Na podstawie wynik\u00f3w kontroli przedsi\u0119biorc\u00f3w przez r\u00f3\u017cnego typu instytucje, wida\u0107 \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w chcia\u0142aby mie\u0107 aktywo w postaci pracownik\u00f3w, ale po jak najni\u017cszym koszcie, a nawet z lekcewa\u017ceniem zasad bezpiecze\u0144stwa. <\/font><\/p>\n

Doszed\u0142em w ten spos\u00f3b do dyskusji o wynagrodzeniu przedsi\u0119biorcy. Nadal jest to postrzegane jako nieetyczne i ingerencja mechanizm rynkowy. Skoro jednak dyskutujemy o wynagrodzeniu rolnika, g\u00f3rnika, policjanta, to dlaczego nie wypada podyskutowa\u0107 o wynagrodzeniu przedsi\u0119biorcy? <\/font><\/p>\n

Dwa lub trzy lata temu pisa\u0142em o rozwarstwieniu wynagrodze\u0144 z perspektywy wska\u017anika Giniego. Na tle innych rozwijaj\u0105cych si\u0119 i rozwini\u0119tych ekonomicznie kraj\u00f3w, Polska by\u0142a krajem „pomi\u0119dzy”. Czyli krajem o dostrzegalnym rozwarstwieniu ale jeszcze uzasadnionym niedostosowaniem strukturalnym po stronie pracownik\u00f3w najemnych i dynamicznym rozwojem dzia\u0142\u00f3w gospodarki kiedy\u015b nieistniej\u0105cych czy zaniedbanych. Moim zdaniem od kilku lat mo\u017cemy \u015bmia\u0142o dyskutowa\u0107 o wynagrodzeniach nas wszystkich i podziale dochodu w skali podmiotu gospodarczego i ca\u0142ej gospodarki. I nie chodzi wcale o socjalistyczne r\u00f3wne \u017co\u0142\u0105dki. Chodzi o usuni\u0119cie patologii \u00a0<\/span>i nier\u00f3wno\u015bci na rynku pracy i w relacji pracownik-w\u0142a\u015bciciel. <\/font><\/p>\n

W powy\u017cszym kontek\u015bcie, wynagrodzenie minimalne jest tylko jednym z wielu (wr\u0119cz mn\u00f3stwa) czynnik\u00f3w kt\u00f3re reguluj\u0105 podzia\u0142 dochodu w spo\u0142ecze\u0144stwie. Mamy podatki, pomoc spo\u0142eczn\u0105, wpieramy edukacje, fundujemy darmowy posi\u0142ki dzieciom ze s\u0142abiej uposa\u017conych rodzin, nasz system jednostek samorz\u0105dowych ma wbudowany mechanizm pomocy gminom (przyk\u0142adowo) s\u0142abszym itd. itd. Ustalenie wynagrodzenia minimalnego jest tylko jednym z element\u00f3w dystrybucji. Tym r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych rozwi\u0105za\u0144, \u017ce dotyczy relacji pracownik-pracodawca. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107 tak: pracodawca zostaje zmuszony do wyp\u0142acenie minimalnego wynagrodzenia, ale mo\u017ce lepsze to ni\u017c p\u0142aci\u0107 wy\u017csze podatki na pomoc spo\u0142eczn\u0105. <\/font><\/p>\n

Z punktu widzenia pracownika najemnego (czyli „na etacie”), nie jest to znowu taka wielka pomoc. Z punktu widzenia definicji tzw. wykluczenia spo\u0142ecznego, wynagrodzenie minimalne jest kwot\u0105 \u015bmiesznie nisk\u0105. W uj\u0119ciu netto, wynagrodzenie absolutnie nie pozwala na samodzielne \u017cycie gdzie dodatkowo trzeba ponie\u015b\u0107 koszty – np. – dojazdu do pracy. Z punktu widzenia rodziny 2+2 gdzie rodzice otrzymuj\u0105 wynagrodzenie minimalne, to g\u00f3ry wiadomo \u017ce b\u0119d\u0105 te\u017c klientami pomocy spo\u0142ecznej. <\/font><\/p>\n

Wynagrodzenie minimalne dotyczy ma\u0142ej cz\u0119\u015bci os\u00f3b czynnych zawodowo. Przy obecnej wysoko\u015bci nadal pe\u0142ni rol\u0119 motywacyjn\u0105, czyli na pewno nie zniech\u0119ca do edukacji i rozwoju zawodowego. Dla pracodawcy, kt\u00f3re chce mie\u0107 pe\u0142noetatowych pracownik\u00f3w, 1,4 tys. miesi\u0119cznie to nie jest du\u017cy koszt. Je\u017celi kto\u015b chce prowadzi\u0107 biznes w oparciu o pracownik\u00f3w ze stawka 1,0 tys. czy \u00a0<\/span>0,8 tys. za miesi\u0105c to powinien si\u0119 zastanowi\u0107 nad sensem takiej dzia\u0142alno\u015bci. Nie bior\u0119 tu pod uwag\u0119 prostej pracy sezonowej. <\/font><\/p>\n

Uwa\u017cam \u017ce warto podyskutowa\u0107 w Polsce o podziale dochodu w spo\u0142ecze\u0144stwie i nie widz\u0119 powod\u00f3w by traktowa\u0107 ten temat wstydliwie. Do tego potrzeba informacji o sytuacji finansowej przedsi\u0119biorc\u00f3w i \u00a0<\/span>pracownik\u00f3w w uk\u0142adzie bran\u017cowym i geograficznym, czy wielko\u015bci firm jakich dotyczy problem minimalnego wynagrodzenia. W przypadku okre\u015blania sytuacji materialnej przedsi\u0119biorc\u00f3w dane GUS czy ministerstwa finans\u00f3w mog\u0105 by\u0107 niewystarczaj\u0105ce. <\/font><\/p>\n

Wbrew pozorom obecny mechanizm ustalania tempa wzrostu p\u0142acy minimalnej nie jest taki z\u0142y. Inflacja plus 2\/3 tempa wzrostu PKB oraz element negocjacyjny pozwoli\u0142 na wzrost relacji wynagrodzenia minimalnego z 34% \u015bredniego wynagrodzenia w przedsi\u0119biorstwach do 40%. Ten wzrost nast\u0105pi\u0142 w ci\u0105gu ostatnich 5 lat. Zwi\u0105zkowcy postuluj\u0105 szybkie dochodzenie do 50%. Moim zdaniem nie powinni\u015bmy si\u0119 z tym tak spieszy\u0107. Obecnie wyn. minimalne to prawie 1,4 tys. z\u0142 i skok relacji do 50%, oznacza\u0142by wzrost wynagrodzenia o 25%. Przy kilkuprocentowym rocznym wzro\u015bcie wydajno\u015bci w gospodarce to skok nie do uniesienia dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, bez redukcji zatrudnienia. Do poziomu 50% mo\u017cemy dochodzi\u0107 w 5-10 lat. Przy czym im szybsze tempo, tym bardziej mechanizm podnoszenia wynagrodzenia minimalnego powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 korekt\u0119 (obni\u017cenie, zatrzymanie wzrostu) w przypadku s\u0142abszych ekonomicznie lat. Na to niestety nie chc\u0105 si\u0119 zgodzi\u0107 zwi\u0105zkowcy. <\/font><\/p>\n

50% to przys\u0142owiowy piku\u015b. W Unii Europejskiej jest pomys\u0142 walki z ub\u00f3stwem poprzez podniesienie poprzeczki do 60% \u015bredniej. Dla przyk\u0142adu oznacza\u0142oby obecnie wzrost wynagrodzenia minimalnego o 700 z\u0142! Taka propozycja wydaj\u0119 si\u0119 gruba przesad\u0105. W Polsce 60% \u015bredniej, to mniej wi\u0119cej mediana rozk\u0142adu wynagrodze\u0144. Czyli po\u0142owa Polak\u00f3w ma obecnie wynagrodzenie poni\u017cej warto\u015bci 0,6 x \u015brednia w gospodarce narodowej. W naszym wi\u0119c przypadku to bardzo odleg\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 i do\u015b\u0107 w\u0105tpliwa. Minimalne wynagrodzenie w postaci 60% \u015bredniej to ju\u017c przesadna ingerencja w mechanizm rynkowy, w tym g\u0142\u00f3wnie w rynek pracy.<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[25],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}