![\"\"](\"resources\/2011_01_01_skladki_emerytalne.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dla obserwator\u00f3w makroekonomicznej dyskusji w Polsce decyzja rz\u0105du dot. modyfikacji reformy emerytalnej nie by\u0142a zaskoczeniem. Przeczyta\u0142em komentarze ekonomist\u00f3w i publicyst\u00f3w i nie ukrywam, \u017ce jestem ich poziomem rozczarowany. Swoje \u017cale pod adresem cz\u0119\u015bci \u015brodowiska ekonomist\u00f3w ju\u017c kilkakrotnie prezentowa\u0142em, wi\u0119c tym razem sobie odpuszcz\u0119. <\/font><\/p>\n Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce decyzja rz\u0105du jest motywowana sytuacj\u0105 bie\u017c\u0105ca finans\u00f3w publicznych. Proponuje jednak na chwil\u0119 porzuci\u0107 ocen\u0119 decyzji z perspektywy politycznej, czyli narzucanie interpretacji \u017ce wszystko by\u0142oby dobrze, tylko ci niedobrzy politycy…. Proponuje te\u017c jednak porzuci\u0107 my\u015blenie w stylu, ka\u017cdy makroekonomista czy ekspert pokazywany w mediach i prasie to autorytet. Jak na razie to grono bardziej zaj\u0119te jest imponowaniem sobie wzajemnie odwag\u0105 w po\u0142ajankach pod adresem rz\u0105du ni\u017c rzetelnym wywa\u017ceniem opinii.<\/font><\/p>\n Mamy spory problem w deficytem finans\u00f3w publicznych i zad\u0142u\u017ceniem. Za nami kr\u00f3tki i gwa\u0142towny kryzys gospodarczy na \u015bwiecie i okres s\u0142abego wzrostu PKB w Polsce. Wiemy ju\u017c jak tragicznie spowolnienie gospodarcze odbija si\u0119 na stanie finans\u00f3w publicznych naszego kraju. W moim przekonaniu nie jest to tylko problem l\u0119ku polityk\u00f3w. Nie tylko w Polsce, ekonomi\u015bci stan\u0119li przed problemem jak reagowa\u0107 w okresie kryzysu, kiedy strona dochodowa si\u0119 kurczy a wydatkowa nie. Gwa\u0142towno\u015b\u0107 kryzysu, uniemo\u017cliwia \u0142agodne przygotowanie si\u0119 do jego przetrwania. Zmierzam do tego, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 naszego deficytu, jest – mo\u017ce to przesadne i niew\u0142a\u015bciwe s\u0142owo – uzasadniona. Trudno jest w naszych warunkach stworzy\u0107 bud\u017cet idealnie elastyczny, czyli taki gdzie kryzys ekonomiczny nie objawia si\u0119 zwi\u0119kszaniem deficytu bud\u017cetowego. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce to m.in. \u015brodki publiczne pozwoli\u0142y nam przetrwa\u0107 wzgl\u0119dnie \u0142agodnie najgorszy okres. <\/font><\/p>\n To tylko zarys ciekawego tematu dla ekonomist\u00f3w: finanse pa\u0144stwa w obliczu kryzysu ekonomicznego i sposoby zmniejszania deficytu finans\u00f3w publicznych. Ekonomi\u015bci poszli na skr\u00f3ty i przyczyn\u0119 z\u0142a widz\u0105 g\u0142\u00f3wnie w politykach. To moim zdaniem pot\u0119\u017cne uproszczenie. <\/font><\/p>\n \u00a0<\/span>W chwili obecnej prognozowany deficyt bud\u017cetowy na 2011 r. to niemal 40 mld z\u0142. Deficyt finans\u00f3w publicznych – wg najszerszych definicji – mo\u017ce przekroczy\u0107 110 mld z\u0142. W obecnej sytuacji wi\u0119c wysi\u0142ki na rzecz zmniejszenia deficytu, zmuszaj\u0105 do przejrzenia wszystkich pozycji wydatk\u00f3w. Nie widz\u0119 powod\u00f3w by pod dyskusje nie podda\u0107 przep\u0142yw\u00f3w do OFE.<\/font><\/p>\n Przypomn\u0119, ze moim zdaniem, podj\u0119li\u015bmy ambitn\u0105 reform\u0119 emerytaln\u0105. Z perspektywy czasu, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce cze\u015b\u0107 za\u0142o\u017ce\u0144 nie zosta\u0142a zrealizowana ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych (brak odwagi i determinacji), ale i chyba mieli\u015bmy te\u017c do czynienia z pewn\u0105 naiwno\u015bci\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w reformy. Ponadto obecny po-kryzysowe problemy z deficytem uzmys\u0142owi\u0142y nam, \u017ce reforma systemu emerytalnego nie bra\u0142a pod uwag\u0119 sytuacji finans\u00f3w publicznych w obliczu gwa\u0142townie pojawiaj\u0105cego si\u0119 kryzysu. To fajnie \u017ce jeste\u015bmy ambitni w budowaniu II filara, ale teraz stan\u0119li\u015bmy przed wyzwaniem jakim jest deficyt i zad\u0142u\u017cenie. <\/font><\/p>\n Obni\u017cka cz\u0119\u015bci przelewanej do OFE z 7,3 na 2,3, daje rz\u0105dz\u0105cym (kilkolwiek s\u0105 i b\u0119d\u0105) oddech w wysoko\u015bci kilkunastu mld rocznie. Dalej kwota „ulgowa” dla bud\u017cetu b\u0119dzie male\u0107. W obecnych okoliczno\u015bciach decydenci musieli dokona\u0107 przegl\u0105du pozycji wydatk\u00f3w i podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o co zwi\u0119kszy\u0107 dochody lub zmniejszy\u0107 obci\u0105\u017cenia bud\u017cetu. Wyb\u00f3r nie jest \u0142atwy. Nie tylko z powod\u00f3w politycznych ale i ekonomicznych. Mo\u017cemy znienacka zlikwidowa\u0107 kilka ulg podatkowych z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 osoby fizyczne, ale to mocno uderzy w biedniejsze gospodarstwa domowe. Nie s\u0105dz\u0119 jednak by w Parlamencie da\u0142o si\u0119 przepchn\u0105\u0107 decyzje o likwidacji wi\u0119kszo\u015bci ulg jakie w tej chwili otrzymuj\u0105 gospodarstwa domowe. Niewiele by da\u0142a likwidacja – przyk\u0142adowo – ulgi na dzieci, poniewa\u017c i tak w \u015brednim terminie temat powr\u00f3ci\u0142by pod obrady, bior\u0105c pod uwag\u0119 dyskusj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 skutecznego sposobu zach\u0119cania obywateli do powo\u0142ywania wi\u0119kszej liczby dzieci na \u015bwiat. A ma to r\u00f3wnie\u017c swoje prze\u0142o\u017cenie na system emerytalny, o czym warto pami\u0119ta\u0107. W takiej wiec sytuacji decyzja o zmianach w systemie emerytalnym wydaje si\u0119 by\u0107 zrozumia\u0142a. <\/font><\/p>\n O ile ekonomi\u015bci udaj\u0105, \u017ce tego widz\u0105, to nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 \u017ce z punktu widzenia obywatela mamy do czynienia z decyzj\u0105 co robi\u0107 by go jak najmniej skrzywdzi\u0107 ekonomicznie<\/b>. Bud\u017cet (i finanse publiczne) to my.<\/b> Sk\u0142ada si\u0119 z naszych po\u015brednich i bezpo\u015brednich wp\u0142at. I te\u017c my bezpo\u015brednio (emerytury, renty, ulgi podatkowe…) i po\u015brednio (nowe drogi, policja, edukacja, stra\u017c po\u017carna, boiska, teatry…) z niego korzystamy. I taka te\u017c powinna by\u0107 optyka oceny omawianej decyzji rz\u0105du. Mo\u017cna wiec przys\u0142owiowego Kowalskiego zapyta\u0107 o to co wybiera: sta\u0142y przelew na OFE ale utrat\u0119 ulgi na dziecko , dop\u0142at z programu Rodzina na swoim itd., czy te\u017c odwrotnie. To pytanie o ekonomiczn\u0105 efektywno\u015b\u0107 w skali makro (kraj) oraz mikro (obywatel, rodzina…) w przej\u015bciowym okresie walki z nadmiernym deficytem. Niestety przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w i ekspert\u00f3w, zosta\u0142o to sprowadzone do banalnej krytyki rz\u0105du<\/b>.<\/font><\/p>\n Twierdzenie, \u017ce okrada si\u0119 emeryt\u00f3w jest bzdur\u0105 i nieuczciwym argumentem w dyskusji. Cze\u015b\u0107 sk\u0142adki kt\u00f3ra nie p\u00f3jdzie do OFE, ma by\u0107 odk\u0142adana na odr\u0119bnym koncie w ZUS i by\u0107 waloryzowana na poziomie stopy zbli\u017conej do tej, kt\u00f3ra uzyskuje OFE. Generalnie b\u0119dzie to taki II filar w I filarze. Podstawowa r\u00f3\u017cnica sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce OFE dostawa\u0142y pieni\u0105dze, a w ZUS b\u0119dzie to zapis na koncie z deklaracj\u0105 realizacji z chwil\u0105 przej\u015bcia na emerytur\u0119. Ryzyko nieotrzymania tych pieni\u0119dzy jest takie samo jak emerytury z I filara, czyli niewielkie czy raczej \u017cadne. Wi\u0119ksze jest ryzyko zmiany zasad waloryzacji tych \u015brodk\u00f3w. Przypominam jednak, \u017ce \u015brodki w OFE te\u017c obarczone s\u0105 ma\u0142ym ryzykiem ze wzgl\u0119du na wyp\u0142acalno\u015b\u0107 emitent\u00f3w obligacji i sytuacji na rynku kapita\u0142owym (to akurat niedawno przerabiali\u015bmy). \u00a0<\/span>Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce obecna decyzja nie zamyka powrotu do obecnych rozwi\u0105za\u0144 lub podobnych.<\/font><\/p>\n Ostatnim w\u0105tkiem jaki chcia\u0142em poruszy\u0107 s\u0105 wspomniane cz\u0119\u015bciowo zmiany w podziale sk\u0142adki i przyporz\u0105dkowaniu do poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w systemu emerytalnego. Nikt chyba nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce mimowolnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dyskusja nad konstrukcja systemu emerytalnego. Dotychczas by\u0142y tylko pretensje przedstawicieli OFE i \u017cadnej krytyki pod ich adresem. Ekonomi\u015bci skupili si\u0119 na krytyce rz\u0105du zamiast skupi\u0107 si\u0119\u00a0 <\/span>na tym, \u017ce obecne okoliczno\u015bci warto wykorzysta\u0107 do cz\u0119\u015bciowej przebudowy systemu.<\/b> Mamy ju\u017c spor\u0105 wiedz\u0119. Znamy skutki reformy dla finans\u00f3w publicznych. Znamy sk\u0142onno\u015b\u0107 Polak\u00f3w do dobrowolnego oszcz\u0119dzania na emerytur\u0119 (jest kiepsko). Wiemy te\u017c, \u017ce OFE w obecnej postaci nie s\u0105 idea\u0142em i \u017ce oddawanie reformy w r\u0119ce przedstawicieli instytucji finansowych ko\u0144czy si\u0119 pomys\u0142ami, kt\u00f3re najmniej ryzykowne s\u0105 dla nich samych. W ferworze krytyki, ma\u0142o kto zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce premier wprowadzi\u0142 kolejny element, czyli tzw. sk\u0142adk\u0119 dobrowoln\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142aby by\u0107 odliczana od podstawy opodatkowania i zwolniona z podatku w chwili wyp\u0142aty w wieku emerytalnym<\/b>. Warto premiera z\u0142apa\u0107 za s\u0142owo i w oparciu o to podyskutowa\u0107 nad zmianami, kt\u00f3re poprawi\u0105 nasz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do oszczekania na emerytur\u0119. <\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej