![\"\"](\"resources\/2010_09_gaz.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Niemal jak co roku, media \u017cyj\u0105 dostawami gazu dla krajowych odbiorc\u00f3w. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce temat gazu jest wysoce niemedialny, bo trudny do wyt\u0142umaczenia i wbrew pozorom grubo mniej ciekawy ni\u017c szereg innych bran\u017c. Drugim powodem niemedialno\u015bci jest to, i\u017c w rzeczywisto\u015bci nawet nie nadaje si\u0119 do toczenia politycznych spor\u00f3w. Ka\u017cdy rz\u0105d styka\u0142 si\u0119 z problematyk\u0105 dywersyfikacji i zapewnienia dostaw gazu. I ka\u017cdy rz\u0105d mia\u0142 malutkie sukcesy i pora\u017cki, zar\u00f3wno w relacjach z zagranicznymi dostawcami jak i z Rosjanami. S\u0142owo „pora\u017cki” ma by\u0107 mo\u017ce nazbyt negatywny wyd\u017awi\u0119k, poniewa\u017c s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie pora\u017cki wynikaj\u0105ce ze stawiania sobie nazbyt ambitnych cel\u00f3w, w zakresie zar\u00f3wno ekonomicznym jak i politycznym. Ja osobi\u015bcie nie mam poczucia jakiego\u015b nadzwyczajnego zagro\u017cenia brakiem dostaw gazu, czy te\u017c upokorzenia ze strony Rosjan albo wyj\u0105tkowej niezdarno\u015bci naszych decydent\u00f3w. <\/font><\/p>\n Kontrakty gazowe i dywersyfikacja sta\u0142y si\u0119 broni\u0105 w politycznym sporze. W zwi\u0105zku z tym politycy, przy aprobacie medi\u00f3w, zacz\u0119li si\u0119 spiera\u0107 o kontrakty na dostaw\u0119 gazu z Rosji i dywersyfikacj\u0119. Dla widza pr\u00f3ba wyrobienia sobie zdania spe\u0142za na niczym. Standardem w\u015br\u00f3d medialnych rozm\u00f3wc\u00f3w jest manipulacja faktami. Do tego polscy politycy staraj\u0105 si\u0119 kreowa\u0107 na znawc\u00f3w\u00a0 <\/span>europejskiego rynku gazu i przybiera\u0107 poz\u0119 nauczycieli wobec innych pa\u0144stwa UE w zakresie polityki energetycznej. Szkoda \u017ce najwi\u0119ksza obecnie partia opozycyjna, przed kilku laty zrobi\u0142a z polityki energetycznej jeden z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w sporu politycznego. To powa\u017cnie utrudnia racjonalna dyskusj\u0119. \u0141\u0105czymy to z antypati\u0105 do Rosjan i urz\u0119dnik\u00f3w UE, kt\u00f3rzy w naszym (tzn. cz\u0119\u015bci polityk\u00f3w) przekonaniu prowadz\u0105 kr\u00f3tkowzroczn\u0105 polityk\u0119 energetyczn\u0105.<\/font><\/p>\n Jako przyk\u0142ad idiotycznej debaty podam rozmow\u0119 jak odby\u0142a si\u0119 w jednego z kana\u0142\u00f3w telewizyjnych. Polityk opozycyjny powiedzia\u0142 \u017ce gaz z Rosji to a\u017c 90% importu. Polityk koalicji rz\u0105dowej chc\u0105c uspokoi\u0107 widz\u00f3w, twierdzi\u0142 \u017ce gaz \u00a0<\/span>ziemny to tylko kilka procent w naszym bilansie energetycznym. W ka\u017cdej z wypowiedzi k\u0142adziono nacisk na udzia\u0142 procentowy, staraj\u0105c si\u0119 nie t\u0142umaczy\u0107 czego on dotyczy. Widz m\u00f3g\u0142 oszale\u0107. To albo mamy gaz i tylko od Rosjan, albo nie ma problemu, bo gaz to tylko kilka procent. Jak wi\u0119c jest? Ot\u00f3\u017c ka\u017cdy z polityk\u00f3w mia\u0142 racj\u0119. Tylko \u017ce polityk opozycji chcia\u0142 straszy\u0107 zagro\u017ceniem energetycznym (uzale\u017cnienie od jednego dostawcy), a polityk koalicji rz\u0105dowej nadu\u017cy\u0142 statystyki by zmarginalizowa\u0107 problem dostaw gazu. <\/font><\/p>\n Warto zacz\u0105\u0107 od rzekomo strasznego uzale\u017cnienia od Rosjan. W minionej dekadzie udzia\u0142 Rosjan w konsumpcji gazu w Polsce to ok. 50% (ostatnio wzr\u00f3s\u0142 do 60%). Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 to wydobycie krajowe (4,3 mld m3), kt\u00f3re stanowi niemal 1\/3 naszego zapotrzebowania. Dostawy z pozosta\u0142y kraj\u00f3w (np. Niemcy i Turkmenia) to do 10% do 25% dostaw, w zale\u017cno\u015bci od roku. formalnie UE sugeruje by udzia\u0142 jednego dostawcy nie przekracza\u0142 30%. Pod wzgl\u0119dem uzale\u017cnienia od importu, a w tym od Rosjan, nie jeste\u015bmy jakim\u015b szczeg\u00f3lnie uciemi\u0119\u017conym krajem. Udzia\u0142 Rosjan w dostawach do UE to a\u017c ok. 40% i 33% udzia\u0142u w imporcie. Specyfik\u0105 kraj\u00f3w z obszaru obj\u0119tego przez Turcj\u0119, Grecj\u0119, Austri\u0119, Ukrain\u0119 i Finlandi\u0119 jest uzale\u017cnienie od Rosjan w zakresie od 50% do 100%. Udzia\u0142 wi\u0119c Rosjan w naszym bilansie gazowym nie jest wi\u0119c wyj\u0105tkowy. Taka skala uzale\u017cnienia to efekt dawnych podzia\u0142\u00f3w politycznych, ograniczonej alternatywy dostaw, ale i polityki cenowej Rosjan. W takich pa\u0144stwach jak Francja, W\u0142ochy\u00a0 <\/span>i Niemcy, udzia\u0142 Rosjan zawiera si\u0119 w przedziale od 25% do 43%. Formalnie wi\u0119c Niemcy maja ni\u017cszy udzia\u0142 (43%) rosyjskiego gazu w por\u00f3wnaniu z nami, ale fizycznie dostawy kilkakrotnie przekraczaj\u0105 dostawy do Polski. <\/font><\/p>\n Dywersyfikacja jest jak najbardziej po\u017c\u0105dane. Mamy du\u017cy udzia\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 krajowych. Wg ekspert\u00f3w mo\u017cna udzia\u0142 ten zwi\u0119kszy\u0107, ale to wymaga\u0142oby zwi\u0119kszenia inwestycji. Ponadto nasze zasoby (ekonomicznie op\u0142acalne i obj\u0119te koncesjami) s\u0105 ograniczone. Do niedawna m\u00f3wi\u0142o si\u0119 nawet tylko o nieco ponad 100 mld m3. Nie ma si\u0119 wi\u0119c co spieszy\u0107 z wyczerpywaniem tych z\u0142\u00f3\u017c, tylko po to by robi\u0107 Rosjanom na z\u0142o\u015b\u0107. S\u0142ynny ostatnio gaz \u0142upkowy to melodia przysz\u0142o\u015bci w rozumieniu kilku- , kilkunastu lat. Tyle trzeba czasu by dok\u0142adnie zdiagnozowa\u0107 zasoby i ich ekonomiczn\u0105 op\u0142acalno\u015b\u0107 wydobycia oraz rozkr\u0119ci\u0107 wydobycie. \u00a0<\/span><\/font><\/p>\n Podj\u0119te przed laty dzia\u0142ania na rzecz dywersyfikacji dostaw gazu s\u0105 oczywi\u015bcie zasadne. Dostawy z pa\u0144stw Azji \u015arodkowej jak na razie nam nie wychodz\u0105. Gaz z Turkmenistanu mo\u017ce by\u0107 tylko uzupe\u0142nieniem, ale nie alternatyw\u0105 dla Rosjan. Najgor\u0119tszy sp\u00f3r przed laty wybuch wok\u00f3\u0142 dostaw ze Skandynawii. Wbrew pozorom nie chodzi\u0142o o animozje pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi ekipami rz\u0105dz\u0105cymi w Polsce i robienie sobie na z\u0142o\u015b\u0107. Problem z dywersyfikacja jest trudny do rozwi\u0105zania z kilku powod\u00f3w i to natury obiektywnej. Celem dywersyfikacji w naszym przypadku jest pokazanie Rosjanom, \u017ce mamy alternatyw\u0119 by unikn\u0105\u0107 ewentualnego szanta\u017cu energetycznego. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce dostawcy ze Skandynawii postawili warunki, kt\u00f3re spowodowa\u0142y powr\u00f3t do dyskusji nad celami dywersyfikacji i ich kosztem. Jednym z rowi\u0105za\u0144 jest terminal LNG. Wg obecnych prognoz ju\u017c w w 2015 drog\u0105 morsk\u0105 uzupe\u0142nimy dostawy o 1,5 mld m3 gazu. Pora\u017cki w dywersyfikacji z kierunku skandynawskiego i azjatyckiego, skierowa\u0142y nasz\u0105 uwag\u0119 na zaopatrzenie z kraj\u00f3w UE. W 2015 dostawy z Niemiec i Czech si\u0119gn\u0105 \u0142\u0105cznie 2 mld m3. <\/font><\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce przeszli\u015bmy ju\u017c etap dzieci\u0119cych spor\u00f3w o dywersyfikacj\u0119, prowadzonych na potrzeby bie\u017c\u0105cej polityki. Politycy ju\u017c wiedz\u0105, ze dywersyfikacja to pot\u0119\u017cne wydatki na infrastruktur\u0119 i koszt dla odbiorc\u00f3w oraz wieloletnie mozolne planowanie i analizowanie by unikn\u0105\u0107 przypadkowych decyzji. Nie ma potrzeby demonizowa\u0107 Rosjan, kt\u00f3rzy tak jak wszyscy inni chc\u0105 robi\u0107 dobry interes z krajami UE. S\u0105 wymagaj\u0105cym partnerem, kt\u00f3ry stara si\u0119 wykorzysta\u0107 swoje przewagi, ale dok\u0142adnie tak samo dzia\u0142a\u0142y firmy z pa\u0144stw w kt\u00f3rych starali\u015bmy podj\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142prace gazow\u0105. Warto przypomnie\u0107, \u017ce jeste\u015bmy w pewnym stopniu zdani a Rosjan i a oni zwi\u0119kszaj\u0105 dostawy wraz z rosn\u0105cymi oczekiwaniami. I mimo corocznych strach\u00f3w wci\u0105\u017c mamy od nich gaz.<\/font><\/p>\n Nie lekcewa\u017c\u0119 bynajmniej dywersyfikacji, ale nie mniej wydajne jest chyba mozolne wprowadzanie tego tematu na forum UE. Mam na my\u015bli bezpiecze\u0144stwo i solidarno\u015b\u0107 energetyczn\u0105, ale i dzia\u0142ania na rzecz redukcji zu\u017cycia surowc\u00f3w energetycznych czy wsp\u00f3lnej reprezentacji w kontaktach mi\u0119dzynarodowych. Powinni\u015bmy si\u0119 te\u017c wyleczy\u0107 z naszych antypatii rosyjskich i zara\u017cania tym innych pa\u0144stw UE. \u015awietnym przyk\u0142adem jest ruroci\u0105g ba\u0142tycki, Nord Stream. Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce z rosyjskiego punktu widzenia budowa ba\u0142tyckiego ruroci\u0105gu wydaje si\u0119 naturalnym posuni\u0119ciem. Jeden rzut oka na map\u0119 ruroci\u0105g\u00f3w i ich przepustowo\u015b\u0107 pokazuje, \u017ce Nord Stream jest \u015bwietnym uzupe\u0142nieniem dywersyfikacji dr\u00f3g dostaw rosyjskiego gazu do pa\u0144stw UE. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce to inwestycja kt\u00f3r\u0105 zainteresowane s\u0105 te\u017c niekt\u00f3re pa\u0144stwa UE, a sam projekt ma akceptacje UE. A \u017ce inwestycja jest droga. C\u00f3\u017c, wielkie projekty energetyczne nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 tylko do wyliczenia op\u0142acalno\u015bci inwestycji. Obejmuj\u0105 trudne do obj\u0119cia przez ekonomi\u0119 kwestie polityczne, ale i bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Podobnie z naszym terminalem LNG. By\u0142bym tez ostro\u017cny z zarzutami o polityczn\u0105 motywacj\u0119 projektu Nord Stream, m.in. i z tego powodu \u017ce sami te\u017c wzgl\u0119dem Rosjan u\u017cywali\u015bmy ich ruroci\u0105g\u00f3w (planowanych) w naszej wizji polityki wschodnio europejskiej i odrzucali\u015bmy propozycje przebiegu ruroci\u0105g\u00f3w przez terytorium naszego kraju. <\/font><\/p>\n S\u0105dz\u0119, \u017ce gdyby tak oczy\u015bci\u0107 dyskusje o imporcie gazu i polityce energetycznej z krajowych spor\u00f3w politycznych i fobii antyrosyjskich, to znacznie lepiej nam by si\u0119 rozmawia\u0142o. <\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej