{"id":409,"date":"2010-08-06T01:30:38","date_gmt":"2010-08-05T23:30:38","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/08\/06\/najgorsze-za-nami-rzad-w-koncu-poinformowal-o-podniesieniu-podatkow\/"},"modified":"2010-08-06T01:30:38","modified_gmt":"2010-08-05T23:30:38","slug":"najgorsze-za-nami-rzad-w-koncu-poinformowal-o-podniesieniu-podatkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/08\/06\/najgorsze-za-nami-rzad-w-koncu-poinformowal-o-podniesieniu-podatkow\/","title":{"rendered":"Najgorsze za nami. Rz\u0105d w ko\u0144cu poinformowa\u0142 o podniesieniu podatk\u00f3w."},"content":{"rendered":"

Je\u017celi kogo\u015b interesuje, jak i w jakich warunkach podejmowane s\u0105 decyzje o wielko\u015bci i strukturze dochod\u00f3w bud\u017cetowych, to ma w\u0142a\u015bnie niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 temu procesowi. Teraz akurat jeste\u015bmy \u015bwiadkami metody – nazwa\u0142bym to –„dora\u017anej”, co wcale nie przeczy temu \u017ce przyj\u0119te rozwi\u0105zania mog\u0105 okaza\u0107 trwa\u0142e. Postaram si\u0119 jednak nie ulec przyj\u0119tej przez cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska ekonomist\u00f3w, manierze wykpiwania \u015bwiata polityk\u00f3w i przyj\u0119tych decyzji, co nie oznacza i\u017c nie b\u0119dzie krytycznie. <\/font><\/p>\n

Zapowiedziane zmiany po stronie dochod\u00f3w (z kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wne to: wzrost VAT i regu\u0142a ograniczaj\u0105ca tempo wzrostu wydatk\u00f3w bud\u017cetowych) daj\u0105 faktycznie nadziej\u0119 na spadek deficytu w kolejnych latach i prze\u015blizgni\u0119cie si\u0119 z d\u0142ugiem publicznym poni\u017cej 55% PKB. O szczeg\u00f3\u0142ach nie b\u0119d\u0119 pisa\u0142, bo to podaj\u0105 niemal codziennie media od ko\u0144ca ubieg\u0142ego tygodnia. Ju\u017c od prze\u0142omu 2008\/2009 wiadomo by\u0142o, \u017ce bez przykrych spo\u0142ecznie decyzji ekonomicznych nie opanujemy deficytu finans\u00f3w publicznych. W zasadzie do chwili obecnej, wysi\u0142ek rz\u0105du skierowany by\u0142 na ograniczenie wydatk\u00f3w w tej cz\u0119\u015bci w jakiej wp\u0142yw na to maj\u0105 poszczeg\u00f3lni ministrowie oraz na szukaniu finansowania deficytu w postaci wp\u0142yw\u00f3w z prywatyzacji i dywidendy. Nie wymaga\u0142o to wi\u0119c na og\u00f3\u0142 zmian ustaw, co powodowa\u0142oby polityczne awantury w mediach i parlamencie. <\/font><\/p>\n

W zasadzie ju\u017c rok temu powinna si\u0119 by\u0142a rozpocz\u0105\u0107 debata medialna o sposobach zmniejszenia deficytu finans\u00f3w publicznych w relacji do PKB. I o to mam pretensje. Owszem, by\u0142y plany i pakiety, ale one co do zasady nie rozwi\u0105zywa\u0142y problemu. Od kilkunastu miesi\u0119cy wiemy, \u017ce wej\u015bcie w \u015brednim tempie na dynamiczn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 wzrostu PKB, co w znacznym stopniu rozwi\u0105za\u0142oby za nas problem deficytu, jest ma\u0142o prawdopodobne. Wiadomo te\u017c by\u0142o, \u017ce trzeba b\u0119dzie zwi\u0119kszy\u0107 baz\u0119 podatkow\u0105 i\/lub skal\u0119 opodatkowania. Szkoda straconego czasu. Mo\u017cna go by\u0142o wykorzysta\u0107 na ciekaw\u0105 poniek\u0105d dyskusj\u0119 o polityce makroekonomicznej w dobie kryzysu i o sposobach dzielenia koszt\u00f3w zmniejszania deficytu pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lne grupy obywateli.<\/font><\/p>\n

Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce obecny rz\u0105d (tzn. g\u0142\u00f3wnie PO) w pewnym stopniu ponosi konsekwencje decyzji ekonomicznych poprzedniej koalicji. Hojnie rozdawane ulgi w PIT i obni\u017cenie sk\u0142adki rentowej bez zapewnia cz\u0119\u015bciowego zast\u0105pienia innymi wp\u0142ywami czy redukcj\u0105 wydatk\u00f3w, okrutnie si\u0119 dzisiaj m\u015bci. Usprawiedliwienia si\u0119, \u017ce w okresie kryzysu pomog\u0142o to utrzyma\u0107 popyt wewn\u0119trzny jest lekka przesad\u0105. Jak wida\u0107, wszystko zale\u017cy od tego w jakiej skali i kiedy si\u0119 robi tak\u0105 operacj\u0119. Nie odmawiam ca\u0142kowicie s\u0142uszno\u015bci tym posuni\u0119ciom, ale zmian dokonano w ko\u0144c\u00f3wce okresu wzrostu gospodarczego i mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107 wi\u0119kszej wyobra\u017ani w kwestii ryzyk zwi\u0105zanych z deficytem finans\u00f3w publicznych. <\/font><\/p>\n

Obecne rozwi\u0105zania rz\u0105du nie zaskakuj\u0105 odwag\u0105. Zosta\u0142y og\u0142oszone niemal w ostatniej chwili, bior\u0105c pod uwag\u0119 scenariusze prognoz dla wska\u017anika zad\u0142u\u017cenia do PKB i deficytu finans\u00f3w publicznych oraz planowanie dzia\u0142a\u0144 rz\u0105du. <\/font><\/p>\n

Nie by\u0142o czasu podyskutowa\u0107 o skali obci\u0105\u017ce\u0144 poszczeg\u00f3lnych grup spo\u0142ecznych kosztami walki z deficytem i narastaj\u0105cym zad\u0142u\u017ceniem. Nie wykorzystali tego czasu na dyskusj\u0119 i czo\u0142owi publicy\u015bci, kt\u00f3rzy dzisiaj w wi\u0119kszo\u015bci odgrywaj\u0105 rol\u0119 zaskoczonych sytuacj\u0105 makroekonomiczn\u0105 i propozycjami premiera. Kiepsko spisali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ekonomi\u015bci, kt\u00f3rzy stale komentuj\u0105 wydarzenia ekonomiczne w mediach. O ile uprzedzali od dawna o du\u017cym prawdopodobie\u0144stwie konieczno\u015bci wzrostu wp\u0142yw\u00f3w bud\u017cetowych (podatki) w celu redukcji deficytu, to ich recepty nie odbiega\u0142y od znanego ju\u017c od lat standardu. Mam tu na my\u015bli skupienie si\u0119 na stronie wydatkowej bud\u017cetu jak np.: wzrost wieku przej\u015bcia na emerytur\u0119 i redukcje przywilej\u00f3w oraz redukcje wydatk\u00f3w. Dalsza reforma systemu emerytalnego ma g\u0142\u00f3wnie skutki w d\u0142u\u017cszym okresie. W przypadku redukcji wydatk\u00f3w, brak szczeg\u00f3\u0142owych propozycji i \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce drastyczna redukcja nie jest mo\u017cliwa w kr\u00f3tkim okresie. W podawanych receptach wida\u0107, i\u017c makroekonomistom brak na og\u00f3\u0142 wiedzy o zasadno\u015bci poszczeg\u00f3lnych pozycji wydatk\u00f3w bud\u017cetowych. \u00a0<\/span>Unikaj\u0105 wi\u0119c wskazywania palcem konkretnych pozycji i wskazuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej wydatki na pomoc spo\u0142eczn\u0105, urz\u0119dnik\u00f3w \u00a0<\/span>i wycofanie si\u0119 w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci z ulg przyznanych w ostatnich latach. Mam przyk\u0142adowo oboj\u0119tny stosunek do ulgi internetowej i s\u0105dz\u0119, \u017ce rezygnacja z niej w obecnych okoliczno\u015bciach nie b\u0119dzie nieszcz\u0119\u015bciem. By\u0142bym ostro\u017cny z rezygnacj\u0105 z ulgi na dzieci. Wobec problemu demograficznego przed jakim stoimy, warto na bazie tej ulgi pracowa\u0107 nad wsparciem finansowym na wychowanie dzieci. <\/font><\/p>\n

Propozycje rz\u0105du s\u0105 kompromisem na tle szeregu czynnik\u00f3w natury politycznej, spo\u0142ecznej i ekonomicznej. Mam te\u017c wra\u017cenie, \u017ce istotnym kryterium wyboru sposob\u00f3w walki z deficytem by\u0142o znalezienie takich rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re zredukuj\u0105 do minimum parlamentarny i spo\u0142eczny sprzeciw. <\/font><\/p>\n

Rz\u0105d zamiast wi\u0119c wchodzi\u0107 w dyskusj\u0119, polemiki i spory, wybra\u0142 wariant naj\u0142atwiejszy, czyli podwy\u017ck\u0119 VAT i scenariusz kolejnych. Tu\u017c obok, na wyci\u0105gniecie r\u0119ki, le\u017cy niemal 2 mld z\u0142 z KRUS. Zabrak\u0142o odwagi na ograniczenie programu podwy\u017cek wynagrodze\u0144 dla nauczycieli lub po\u0142\u0105czenie ich z redukcj\u0105 zapis\u00f3w ochronnych w Karcie Nauczyciela. Minione kilkana\u015bcie miesi\u0119cy mo\u017cna by\u0142o wykorzysta\u0107 na analiz\u0119 bilansu zysk\u00f3w i strat cz\u0119\u015bciowej redukcji zr\u00f3\u017cnicowania stawek podatkowych w samym VAT i pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi podatkami. Wtedy by\u0107 mo\u017ce doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce funkcjonowanie ustawy o dop\u0142atach do wzrostu podatku VAT na materia\u0142y budowlane nie ma sensu. Nie ma si\u0119 co ba\u0107 ani wstydzi\u0107 dyskusji o sensie istnienie CBA. To taki ma\u0142y fragment naszej ekonomicznej rzeczywisto\u015bci. Od czasu powstania tej instytucji, wydajemy na ni\u0105 \u015bredniorocznie ponad 100 mln z\u0142. S\u0105dz\u0119, \u017ce te same efekty (lub lepsze) mog\u0142y osi\u0105gn\u0105\u0107 istniej\u0105ce wcze\u015bniej instytucje (np. CB\u015a) przy mniejszych nak\u0142adach. Te „stru\u017cki” milion\u00f3w i dziesi\u0105tk\u00f3w milion\u00f3w z\u0142otych, co roku sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na setki, kt\u00f3re umykaj\u0105 naszej uwadze.<\/font><\/p>\n

Trudno si\u0119 jednak z premierem nie zgodzi\u0107, \u017ce wybrana forma walki z deficytem (wzrost VAT) jest wzgl\u0119dnie spo\u0142ecznie sprawiedliwa, je\u017celi we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 dzielenie kosztami przy jak najmniejszym wysi\u0142ku legislacyjnym. Wysz\u0142o to jednak niejako „przy okazji”, poniewa\u017c przygotowanie bud\u017cetu do bardziej elastycznego reagowania na zmiany koniunktury wymaga szeregu innych zmian, gdzie koszty takich dzia\u0142a\u0144 wcale nie musia\u0142yby by\u0107 r\u00f3wne dla wszystkich obywateli. <\/font><\/p>\n

Szkoda troch\u0119 minionego czasu, jaki mo\u017cna by\u0142o spo\u017cytkowa\u0107 na ciekaw\u0105 dyskusj\u0119. Nie wini\u0142bym tu ca\u0142kowicie tylko rz\u0105du. Nie ukrywam, \u017ce i \u015brodowisko ekonomist\u00f3w mog\u0142oby wyj\u015b\u0107 poza swoje dotychczasowe krytykanckie standardy. Polityk\u00f3w opozycji, \u00a0<\/span>ich opozycyjno\u015b\u0107 nie usprawiedliwia. Tak samo jak rz\u0105d odpowiadaj\u0105 za stan finans\u00f3w pa\u0144stwa i domaganie si\u0119 obecnie debat o (faktycznym) stanie finans\u00f3w pa\u0144stwa jest niepowa\u017cne. Najwa\u017cniejsze jednak, \u017ce kto\u015b w ko\u0144cu publicznie wyksztusi\u0142 s\u0142owo „podniesiemy podatki”, bo zwlekanie z tym by\u0142oby ryzykowne<\/u>.<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}