{"id":412,"date":"2010-07-09T01:11:04","date_gmt":"2010-07-08T23:11:04","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/07\/09\/kto-jest-za-gospodarka-rynkowa\/"},"modified":"2010-07-09T01:11:04","modified_gmt":"2010-07-08T23:11:04","slug":"kto-jest-za-gospodarka-rynkowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/07\/09\/kto-jest-za-gospodarka-rynkowa\/","title":{"rendered":"Kto jest za gospodark\u0105 rynkow\u0105?"},"content":{"rendered":"

Pytam, poniewa\u017c w minionej kampanii prezydenckiej kandydaci o najwi\u0119kszych szansach na urz\u0105d starali si\u0119 unika\u0107 wypowiadania s\u0142\u00f3w: „rynek”, „wolny rynek”, „gospodarka wolnorynkowa”. Nie chcemy ju\u017c rynku? Uwa\u017camy, \u017ce osi\u0105gn\u0119li\u015bmy ju\u017c taki sukces gospodarczy i\u017c pozosta\u0142o tylko dzieli\u0107 owoce wzrostu? <\/font><\/p>\n

Jako ekonomista powinienem trzyma\u0107 si\u0119 liczb i powiedzie\u0107: nie ma co ludziom mydli\u0107 oczu i nie wolno obiecywa\u0107 co si\u0119 da. Zdaje sobie jednak spraw\u0119, \u017ce przedstawiciele \u015bwiata polityki nie maj\u0105 \u0142atwej roli i do pewnego stopnia jestem sk\u0142onny zaakceptowa\u0107 unikanie przez polityk\u00f3w straszenie gospodark\u0105 wolnorynkow\u0105. Ich zadaniem jest skupia\u0107 ludzi wok\u00f3\u0142 swojego programu i dokonywa\u0107 zmian. Nie nak\u0142aniam do oszukiwania ludzi, chocia\u017c mam wra\u017cenie \u017ce ludzie chc\u0105 by\u0107 oszukiwani. Gospodarka wolnorynkowa wi\u0105\u017ce si\u0119 z ci\u0105g\u0142ymi zmianami. Warto ludziom u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci zmiany te tak dokonywane s\u0105 przez nas, zwyk\u0142ych zjadaczy chleba. To nasze drobne decyzje konsumpcyjne wywo\u0142uj\u0105 konieczno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 podmiot\u00f3w gospodarczych i gospodarstw domowych do nowych wymaga\u0144. Taki przyk\u0142ad: by zaoszcz\u0119dzi\u0107 na op\u0142atach za ogrzewanie, obk\u0142adamy na pot\u0119g\u0119 nasze bloki i domy styropianem, montujemy \u00a0<\/span>szczelniejsze okna. Nie interesuje nas, \u017ce jest to jeden z mn\u00f3stwa czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych spadek popytu na w\u0119giel, us\u0142ug ciep\u0142ownicze itd. To jest sygna\u0142 wysy\u0142any do gospodarki. Z tego powodu w wymienionych sektorach ludzie trac\u0105 prac\u0119 lub musz\u0105 si\u0119 godzi\u0107 na jej zmian\u0119, nie zawsze po ich my\u015bli. Do rynku mamy (my, wyborcy) dwoisty stosunek. Widzimy \u017ce \u017cyje nam si\u0119 \u0142atwiej i przyjemniej, a wiele podstawowych produkt\u00f3w (np. \u017cywno\u015b\u0107) staje si\u0119 relatywnie ta\u0144sza. Ale z drugiej strony boimy si\u0119, bo wiemy \u017ce to my mo\u017cemy by\u0107 tymi g\u00f3rnikami czy rolnikami przeznaczonymi do redukcji. Chcemy wi\u0119c rynku, ale takiego \u017ceby nas nie skrzywdzi\u0142 (nie zasili\u0142 nami armii bezrobotnych). <\/font><\/p>\n

Warto obywatelom wskazywa\u0107 zalety wolnego rynku i przedstawi\u0107 rachunek, kt\u00f3ry i tak jest pozytywny z racji przewag rynku. Gospodarka wolnorynkowa to z pewnej perspektywy konflikt grup zawodowych i wszystkich innych pobieraj\u0105cych wszelkiego typu wynagrodzenie. Nie ma co tego konfliktu ukrywa\u0107, ale nie po to by budzi\u0107 wrogo\u015b\u0107 pomi\u0119dzy lud\u017ami. Tych, kt\u00f3rzy dostaj\u0105 nieproporcjonalnie du\u017co, trzeba po prostu zawstydzi\u0107. Trzeba wskazywa\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cnego typu przywileje grupowe pogarszaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 wolnego rynku. Wykorzystuj\u0105c popularny przyk\u0142ad KRUSu, nie ma co obwieszcza\u0107, \u017ce KRUS jest fajny i co do zasady go nie zmieniamy ani systemu ubezpiecze\u0144 rolniczych. Trzeba uporczywie powtarza\u0107, \u017ce chodzi przynajmniej o grup\u0119 bogatszych rolnik\u00f3w, gdzie podwy\u017cszenie sk\u0142adek zniesie obecny absurd. Do wolnego rynku warto wi\u0119c przekonywa\u0107, bo zyskuje na nim w kr\u00f3tszym czy d\u0142u\u017cszym terminie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas. <\/font><\/p>\n

Wypowiedzi kandydat\u00f3w (szczeg\u00f3lnie PiSu) wskazywa\u0142y na to, \u017ce dotychczasowy system redystrybucyjny b\u0119dzie zachowany (tzn. nikt nie straci), a dodatkowo znajd\u0105 si\u0119 pieni\u0105dze na nowe „prezenty” dla wyborc\u00f3w. To niby mia\u0142aby by\u0107 gospodarka spo\u0142eczna, z szansami r\u00f3wnymi dla wszystkich, solidarno\u015bciowa. Moje pytanie w tytule nie jest bezzasadne. W uproszczeniu gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105 mo\u017cemy mierzy\u0107 skal\u0105 redystrybucji. To skala wszelkiego typu danin, kt\u00f3re uszczuplaj\u0105 nam portfel i s\u0105 transferowane do innych grup spo\u0142ecznych, czy na inne cele. Bior\u0105c pod uwag\u0119 obecny stopie\u0144 redystrybucji (w zale\u017cno\u015bci od sposobu liczenia, niewiele odstawali\u015bmy od \u015bredniej w UE), dalsze jego zwi\u0119kszanie b\u0119dzie zab\u00f3jcze w d\u0142u\u017cszym terminie dla gospodarki. Wystarcz\u0105 nam \u00a0<\/span>zagro\u017cenia jakie ju\u017c mamy (deficyt finans\u00f3w publicznych) lub u\u015bwiadamiamy sobie obecnie (np. system emerytalny). <\/font><\/p>\n

W uproszczeniu: im wi\u0119ksza redystrybucja, tym wi\u0119ksze podatki i spadek elastyczno\u015bci oraz \u00a0<\/span>gorsza efektywno\u015b\u0107 gospodarki. Politycy wiele obiecywali, ale unikali powiedzenia wyborcom, \u017ce to b\u0119dzie za ich pieni\u0105dze, bo inaczej si\u0119 po prostu nie da. To co poleci\u0142bym politykom, to unikanie wzrostu redystrybucji, a skupienie si\u0119 na poprawie efektywno\u015bci obecnych transfer\u00f3w. Wbrew pozorom, nie mamy w Polsce „zimnego” kapitalizmu i bli\u017cej nam do gospodarki spo\u0142ecznej (cokolwiek to znaczy).<\/font><\/p>\n

Politycy licytuj\u0105c si\u0119 na to kto da wi\u0119cej, jakby zapomnieli \u017ce mamy demokracj\u0119. A w ko\u0144cu prawami wyborczymi obdarzeni s\u0105 i ci ,kt\u00f3rzy wcale nie maj\u0105 ochoty na p\u0142acenie wi\u0119kszych danin. Ci podatnicy albo s\u0105 przeciwnikami gospodarki spo\u0142ecznej (bo np. uwa\u017caj\u0105, \u017ce ka\u017cdy jest odpowiedzialny za siebie), albo s\u0105 rozczarowani obecnymi zasadami redystrybucji. Ci wyborcy nie cieszyli si\u0119 tak du\u017cym zainteresowaniem polityk\u00f3w w obecnej kampanii. Mogli mie\u0107 problem z wyborem kandydata, bo nawet kandydat PO wstydzi\u0142 si\u0119 u\u017cywa\u0107 okre\u015blenia „gospodarka wolnorynkowa”. Formalnie obydwaj g\u0142\u00f3wni kandydaci rytualnie wyra\u017cali wol\u0119 ul\u017cenia przedsi\u0119biorcom i u\u0142atwienia im \u017cycia, ale to by\u0142a rzadko\u015b\u0107 i bez konkretnych deklaracji. <\/font><\/p>\n

Jestem rozczarowany minion\u0105 kampani\u0105, bo zapomniano o wolnym rynku i zacz\u0119to i\u015b\u0107 w stron\u0119 socjalizmu i to w okresie kiedy trzeba zredukowa\u0107 deficyt finans\u00f3w publicznych. A wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce po dwudziestu latach od zmiany ustroju wolny rynek udowodni\u0142 swoj\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107.<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/412"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/412\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}