{"id":413,"date":"2010-07-04T19:50:52","date_gmt":"2010-07-04T17:50:52","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/07\/04\/budzet-i-ryzyko-przekroczenia-progow-ostroznosciowych-zadluzenia\/"},"modified":"2010-07-04T19:50:52","modified_gmt":"2010-07-04T17:50:52","slug":"budzet-i-ryzyko-przekroczenia-progow-ostroznosciowych-zadluzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/07\/04\/budzet-i-ryzyko-przekroczenia-progow-ostroznosciowych-zadluzenia\/","title":{"rendered":"Bud\u017cet i ryzyko przekroczenia prog\u00f3w ostro\u017cno\u015bciowych zad\u0142u\u017cenia"},"content":{"rendered":"

To co odr\u00f3\u017cnia lata trudne w gospodarce od \u0142atwych (o ile mo\u017cna tak m\u00f3wi\u0107), to m.in. tempo wykonania deficytu bud\u017cetowego. W maju \u00a0<\/span>wykonaniu deficytu bud\u017cetowego si\u0119gn\u0119\u0142o niemal 62%. Podobnie, lub nawet gorzej, bywa\u0142o w latach 1999-2003 i w roku ubieg\u0142ym. Tym razem jednak planowany deficyt bud\u017cetowy jest wyj\u0105tkowo du\u017cy, 52 mld z\u0142. W relacji do PKB daje to ok. 4%. Te 4% to w sumie te\u017c nie nowo\u015b\u0107. Przekraczali\u015bmy t\u0105 warto\u015b\u0107 w niewielkim stopniu ju\u017c w latach 2002-2003. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica polega\u0142a na tym, \u017ce zad\u0142u\u017cenie sektora publicznego by\u0142o kilka pkt. proc. mniejsze. W kolejnych latach uda\u0142o nam si\u0119 obni\u017cy\u0107 poziom deficytu bud\u017cetowego do PKB do poziomu ok.1% na prze\u0142omie 2007 i 2007. G\u0142\u00f3wnym sprzymierze\u0144cem w walce z deficytem nie by\u0142a niestety wola polityk\u00f3w, ale wysokie tempo wzrostu gospodarczego. Brak elastyczno\u015bci strony wydatkowej (od lat 90-tych wzrasta udzia\u0142 tzw. wydatk\u00f3w sztywnych) z biegiem lat m\u015bci si\u0119 na nas coraz bardziej. <\/font><\/p>\n

Po pi\u0119ciu miesi\u0105cach tego roku wydatki si\u0119gn\u0119\u0142y 43% plan\u00f3w, co te\u017c nale\u017cy zaliczy\u0107 do niechlubnych osi\u0105gni\u0119\u0107. Przy czym w przypadku wydatk\u00f3w, tempo wykonania w niewielkim stopniu przekracza warto\u015bci z lat ubieg\u0142ych. To pokazuje jak trudno nam zapanowa\u0107 nad wydatkami bud\u017cetowymi. Pewnym pocieszeniem w por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym jest jednak zatrzymanie wzrostu wydatk\u00f3w w uj\u0119ciu realnym. Niestety nie wynika to z reformy finans\u00f3w w rozumieniu uelastycznienia wydatk\u00f3w na poziomie zapis\u00f3w w ustawach, a g\u0142\u00f3wnie oszcz\u0119dno\u015bci polegaj\u0105cych na ci\u0119ciu wydatk\u00f3w kt\u00f3re s\u0105 w zasi\u0119gu bie\u017c\u0105cych decyzji ministerstw. Z drugiej strony s\u0105 rosn\u0105ce wydatki w pozycji ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. W por\u00f3wnaniu z warto\u015bci\u0105 po czterech miesi\u0105cach, wydatki by\u0142y o 33% wi\u0119ksze od ubieg\u0142orocznych. Nominalnie da\u0142o to wzrost o 7,3 mld z\u0142. szukaj\u0105c tymczasowego ratunku przyci\u0119to wiec wydawanie \u015brodk\u00f3w na (wg nomenklatury sprawozda\u0144) inwestycje. <\/font><\/p>\n

Generalnie nie mo\u017cna rz\u0105dowi odm\u00f3wi\u0107 ch\u0119ci redukcji wydatk\u00f3w, ale bez wi\u0119kszych reform s\u0105 to p\u00f3\u0142\u015brodki, kt\u00f3re mog\u0105 nam pomoc tylko w kr\u00f3tkim terminie. W zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tego do analizy okresu, wida\u0107 \u017ce praktycznie nie mo\u017cna zatrzyma\u0107 realnego wzrostu wydatk\u00f3w i to nawet w okresach kryzysowych. Rocznie w minionej dekadzie, wydatki ros\u0142y o 3%-4%, przy znacznych wahaniach. By\u0107 mo\u017ce mo\u017cna by sprowadzi\u0107 dynamik\u0119 w \u015brednim terminie o 1%-2% rocznie realnie, ale wymaga\u0142oby to odpowiedzialno\u015bci wi\u0119kszo\u015bci polityk\u00f3w, albo uchwalenie zasady 1%. Mam tu na my\u015bli powracaj\u0105cych pomys\u0142 z regu\u0142\u0105 ograniczaj\u0105c\u0105 tempo wydatk\u00f3w w okresach s\u0142abej koniunktury. <\/font><\/p>\n

Po stronie dochod\u00f3w nie jest weso\u0142o. W por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym (po pi\u0119ciu m-cach), dochodu s\u0105 mniejsze o ponad 10%. To g\u0142\u00f3wnie konsekwencja s\u0142abszych wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w dochodowych i wp\u0142yw\u00f3w dochod\u00f3w niepodatkowych. Pocieszaj\u0105ce s\u0105 tylko wyniki wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w po\u015brednich. Po pi\u0119ciu miesi\u0105cach by\u0142y one lepsze od ubieg\u0142orocznych. <\/font><\/p>\n

Jest spora szansa, \u017ce wykonanie deficytu nie przekroczy planu na ten rok. Pami\u0119ta\u0107 jednak nale\u017cy, \u017ce plan powoduje wzrost deficytu a\u017c do 4% PKB. Na horyzoncie jest jednak wi\u0119kszy problem: du\u017cy deficyt w obecnym i w kolejnych latach, generuj\u0105 pot\u0119\u017cne potrzeby po\u017cyczkowe. Musimy wi\u0119c co\u015b zrobi\u0107 z wydatkami i dochodami bud\u017cetowymi by w \u015brednim terminie odwr\u00f3ci\u0107 niekorzystn\u0105 tendencj\u0119 w narastaniu deficytu finans\u00f3w publicznych, poniewa\u017c nie do\u015b\u0107 \u017ce dynamicznie b\u0119dziemy zwi\u0119ksza\u0107 potrzeby po\u017cyczkowe, to grozi nam przekroczenie kolejnych prog\u00f3w wyznaczonych przez ustaw\u0119 o finansach publicznych. O ile przekroczenie 50% d\u0142ugu publicznego do PKB nie jest jeszcze tragiczne w konsekwencjach, to przekroczenie 55% ze wzgl\u0119du na procedury sanacyjne wywo\u0142a\u0142oby polityczna burz\u0119. \u00a0<\/span><\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n<\/p>\n

Przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce wydatki bud\u017cetowe b\u0119d\u0105 ros\u0142y o 4% realnie rocznie (co jest warto\u015bci\u0105 w miar\u0119 ma\u0142\u0105), a dochody ros\u0142y w tempie 3%-4% realnie rocznie, to ro\u015bnie ryzyko \u017ce ju\u017c za rok – dwa (najdalej trzy) przekroczymy 555 warto\u015bci d\u0142ugu do PKB. Nie ukrywam, \u017ce za\u0142o\u017cone tempo dochod\u00f3w mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nieco zani\u017cone, ale i nieco zani\u017cone jest tempo wydatk\u00f3w. Za\u0142o\u017ceniem jest wzrost tempa PKB o ok. 3%. Mo\u017cna problem zlekcewa\u017cy\u0107 i by\u0107 pewnym szybkiego powrotu tempa PKB do – powiedzmy – 5% rocznie. Wtedy problem 55% praktycznie znika sam. Ale w takich za\u0142o\u017ceniach nie zmieni\u0142em tempa wydatk\u00f3w, a w\u0105tpliwe by politycy nie zacz\u0119li szczodrym gestem dzieli\u0107 owoc\u00f3w wzrostu. Najbardziej nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107 wiary decydent\u00f3w w korzystny zbieg okoliczno\u015bci (wysoki wzrost PKB i dochod\u00f3w bud\u017cetowych, wzmocnienie z\u0142otego kt\u00f3re obni\u017cy warto\u015b\u0107 zagranicznej cz\u0119\u015bci d\u0142ugu itd.). <\/font><\/p>\n

W przeci\u0119tnym wariancie, by odsun\u0105\u0107 ryzyko przekroczenia 50% i 55% warto\u015bci d\u0142ugu do PKB nale\u017ca\u0142o wprowadzi\u0107 zmiany w bud\u017cecie, kt\u00f3re w konsekwencji dadz\u0105 zmniejszenie deficytu o przynajmniej kilkana\u015bcie mld z\u0142 w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych kwarta\u0142\u00f3w. Niestety konieczne b\u0119d\u0105 zmiany po obydwu stronach bud\u017cetu, poniewa\u017c niemo\u017cliwe jest w tak kr\u00f3tkim terminie znalezienie oszcz\u0119dno\u015bci po stronie tylko wydatk\u00f3w lub \u00a0<\/span>tylko dochod\u00f3w (wzrost obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych). Czy rz\u0105d si\u0119 na to zdecyduje? Zobaczymy. <\/font><\/p>\n

Zaprezentowana prognoza mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nieprecyzyjna. Z obecnej perspektywy wydaje si\u0119 niemo\u017cliwe by unikn\u0105\u0107 przekroczenia 50%. Problem w tym, \u017ce na warto\u015b\u0107 d\u0142ugu wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w. Obok tempa wzrostu PKB mog\u0105 to by\u0107 wp\u0142ywy z prywatyzacji, z zysku NBP i dywidend, tzw. tw\u00f3rcza ksi\u0119gowo\u015b\u0107 bud\u017cetowa czy ostateczna warto\u015b\u0107 wska\u017anik\u00f3w waloryzacyjnych w kolejnych latach. Nie mo\u017cna te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce deficyt bud\u017cetowy planowany na ten rok jest nieco zawy\u017cony. Czasu na podjecie odpowiedzialnych decyzji nie zosta\u0142o du\u017co. \u0179le by by\u0142o, gdyby\u015bmy si\u0119gn\u0119li w najbli\u017cszych kwarta\u0142ach tylko po p\u00f3\u0142\u015brodki. <\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n<\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}