![\"\"](\"resources\/2010_04_08_koszt_dlugu.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kryzys, kryzysem, a nam si\u0119 uda\u0142o utrzyma\u0107 koszt finansowania d\u0142ugu Skarbu Pa\u0144stwa na poziomie minimalnie przekraczaj\u0105cym 5%. Po raz pierwszy zeszli\u015bmy do tego poziomu w po\u0142owie 2008 i \u017cadne turbulencje krajowe i \u015bwiatowe nam w tym nie przeszkodzi\u0142y. <\/font><\/p>\n Jeszcze w 2002 r. koszt d\u0142ugu stanowi\u0142 10% jego warto\u015bci. Przede wszystkim przyczynia\u0142y si\u0119 do tego wy\u017csze ni\u017c obecnie rynkowe stopy procentowe w Polsce. Poprawa wiarygodno\u015bci polskiej gospodarki i wska\u017anik\u00f3w makroekonomicznych pozwoli\u0142y na trwa\u0142y spadek stopy referencyjnej NBP poni\u017cej 10%. <\/font><\/p>\n To dobry przyk\u0142ad na to jak rynek wynagradza poprawnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 gospodark\u0119. Niska inflacja pozwala na utrzymywanie relatywnie niskich st\u00f3p procentowych. To za\u015b pozwala na obni\u017cenie koszt\u00f3w d\u0142ugu. Oczywi\u015bcie niskiej inflacji nie utrzymuje si\u0119 po to by wyemitowa\u0107 wi\u0119cej d\u0142ugu po ni\u017cszym koszcie. Niska inflacja to \u015bwiadectwo (na og\u00f3\u0142 <\/font>J<\/span><\/span>) zdrowej i zr\u00f3wnowa\u017conej gospodarki. Spadek koszt\u00f3w obs\u0142ugi d\u0142ugu jest ju\u017c „przy okazji”. Niemniej stanowi powa\u017cn\u0105 ulg\u0119 dla strony wydatkowej bud\u017cetu. W ubieg\u0142ym roku obs\u0142uga d\u0142ugu Skarbu Pa\u0144stwa kosztowa\u0142a nas 32,2 mld z\u0142. Gdyby przy obecnym poziomie d\u0142ugu, jego koszt by\u0142 dwukrotnie wi\u0119kszy to powi\u0119kszyliby\u015bmy deficyt o kwot\u0119 ponad 30 mld z\u0142!. <\/font><\/p>\n Pomimo zmian kosztu d\u0142ugu, jego udzia\u0142 w wydatkach w okresie ostatnich siedmiu lat to ok. 11% z niewielkim odchyleniem. W bardziej przemawiaj\u0105cym do wyobra\u017ani uk\u0142adzie, mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce ok. co \u00f3smy z\u0142oty p\u0142acony przez nas w postaci podatk\u00f3w do bud\u017cetu centralnego, przeznaczony jest na obs\u0142ug\u0119 d\u0142ugu. Warto wi\u0119c stara\u0107 si\u0119 obni\u017cy\u0107 koszt d\u0142ugu, ale przede wszystkim warto stara\u0107 si\u0119 utrzymywa\u0107 warto\u015b\u0107 d\u0142ugu na mo\u017cliwie niskim poziomie. Tzn. na jakim? Hm, i tu jest problem. Zad\u0142u\u017cenie Skarbu Pa\u0144stwa jest bliskie 50% PKB. Przypomn\u0119, \u017ce zad\u0142u\u017cenie SP to ok. 93% zad\u0142u\u017cenia sektora finans\u00f3w publicznych. Gdyby odj\u0105\u0107 warto\u015b\u0107 papier\u00f3w nabytych przez OFE, to zad\u0142u\u017cenie spada poni\u017cej 45% PKB. Jak na kraj taki jak nasz taka skala zad\u0142u\u017cenia wcale nie jest ha\u0144bi\u0105ca, niemniej sprowadzenie deficytu finans\u00f3w publicznych do 3%, mog\u0142oby pozwoli\u0107 na obni\u017cenie d\u0142ugu o kilka procent. No, ale odbieg\u0142em od tematu koszt\u00f3w zad\u0142u\u017cenia, czyli warto\u015bci kt\u00f3r\u0105 w pewnym uproszczeniu mo\u017cna przyr\u00f3wna\u0107 do odsetek jakie\u00a0 <\/span>p\u0142acimy za po\u017cyczony kapita\u0142. <\/font><\/p>\n Omawiaj\u0105c koszt d\u0142ugu, trzeba wspomnie\u0107 o pewnym paradoksie zwi\u0105zanym z zad\u0142u\u017ceniem zagranicznym. Wprawdzie inwestor zagraniczny bywa bardziej kapry\u015bny, ale w por\u00f3wnaniu z kosztem krajowego d\u0142ugu (w z\u0142), koszt zad\u0142u\u017cenia zagranicznego by\u0142 w ci\u0105gu minionych czterech-pi\u0119ciu lat ni\u017cszy \u015brednio o 35%. To skutek po\u0142\u0105czenie ni\u017cszych st\u00f3p procentowych w walutach w kt\u00f3rych emitujemy d\u0142ug zagraniczny oraz tendencji naszej waluty do wzmacniania si\u0119. Teoretycznie wi\u0119c idealnie by\u0142oby zad\u0142u\u017ca\u0107 si\u0119 tylko w walutach. Ale tylko teoretycznie. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnice w preferencjach dotycz\u0105cych zapadalno\u015bci d\u0142ugu, ryzyko kursowe, p\u0142ynno\u015b\u0107 rynku wt\u00f3rnego itd. w dokumentach prezentuj\u0105cych strategi\u0119 zarz\u0105dzaniach d\u0142ugiem, udzia\u0142 d\u0142ugu zagranicznego okre\u015blono na 20%-30% d\u0142ugu og\u00f3\u0142em. Koszt d\u0142ugu zagranicznego w ostatnich dw\u00f3ch latach ulega\u0142 ma\u0142ym wahaniom wskutek zmieniaj\u0105cych si\u0119 czynnik\u00f3w kt\u00f3re go kszta\u0142tuj\u0105. Wskutek zmian rynkowych i postrzegania sytuacji makroekonomicznej Polski oraz zmian deficytu finans\u00f3w publicznych\u00a0 <\/span>emisja d\u0142ugu zagranicznego nie zawsze skupia si\u0119 wtedy kiedy nam to jest najbardziej na r\u0119k\u0119. Z natury rzeczy wi\u0119c, zarz\u0105dzanie d\u0142ugiem bardziej jest podporz\u0105dkowane \u015brednio- i d\u0142ugoterminowej strategii ni\u017c spekulacyjnym dzia\u0142aniom obliczonym na najni\u017cszy koszt. Ta uwaga dotyczy zreszt\u0105 zarz\u0105dzania ca\u0142ym d\u0142ugiem bez wzgl\u0119du na walut\u0119 w jakiej jest nominowany. Warto o tym pami\u0119ta\u0107, by podejmuj\u0105c si\u0119 oceny zarz\u0105dzania d\u0142ugiem nie pope\u0142ni\u0107 b\u0142\u0119du\u00a0 <\/span>i nie por\u00f3wnywa\u0107 dzia\u0142a\u0144 ministra finans\u00f3w do efektywno\u015bci portfela spekulacyjnego komercyjnej instytucji finansowej czy osoby fizycznej. To kompletnie dwa r\u00f3\u017cne \u015bwiaty.<\/font><\/p>\n Koszt d\u0142ugu zagranicznego r\u00f3s\u0142 w okresie 2006 – po\u0142owa 2008 wskutek wzrostu st\u00f3p procentowych w krajach rozwini\u0119tych. Potem stopy te zacz\u0119\u0142y spada\u0107, ale na prze\u0142omie 2008\/2009 z\u0142oty powa\u017cnie si\u0119 os\u0142abi\u0142 co doprowadzi\u0142o do wzrostu koszt\u00f3w obs\u0142ugi. W 2009 roku wskutek powolnej poprawy wizerunku Polski i wzmocnienia z\u0142otego, koszt d\u0142ugu zagranicznego w niewielkim stopniu si\u0119 obni\u017cy\u0142. Koszt d\u0142ugu krajowego (w z\u0142) spad\u0142 do ok. 5,2% na prze\u0142omie 2008\/2009 by przez reszt\u0119 2009 roku utrzymywa\u0107 si\u0119 na poziomie 5,4% przy niewielkich odchyleniach. <\/font><\/p>\n Gdyby kryzys \u015bwiatowy nie mia\u0142 miejsca, a jedynie spowolnienie gospodarcze po okresie dynamicznego wzrostu, to mo\u017cna szacowa\u0107 i\u017c wa\u017cony koszt d\u0142ugu m\u00f3g\u0142by si\u0119 obni\u017cy\u0107 do nawet 4,6%. Da\u0142oby to oszcz\u0119dno\u015bci rz\u0119du 2,5 mld z\u0142 w rozumieniu rocznej obs\u0142ugi d\u0142ugu w 2009 r. To raczej wariant optymistyczny i zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce spadek kosztu nie by\u0142by wcale pewny. To kwestia dyskusji co dzia\u0142oby si\u0119 ze stopami procentowymi (w kraju i na \u015bwiecie) oraz ze z\u0142otym. Przypomn\u0119 tylko, \u017ce zanim nast\u0105pi\u0142o za\u0142amanie na rynku finansowym, a o kryzysie ma\u0142o kto m\u00f3wi\u0142, stopy procentowe ros\u0142y (do III kw 2008). Wtedy jeszcze wierzono, \u017ce przed nami powa\u017cne spowolnienie, ale z dodatnim PKB i z obawami o wzrost wska\u017anik\u00f3w cenowych.<\/font><\/p>\n Tak wi\u0119c pomimo kryzysu, koszt d\u0142ugu nale\u017cy oceni\u0107 jako stosunkowo niski. Sama wielko\u015b\u0107 koszt\u00f3w obs\u0142ugi\u00a0 <\/span>d\u0142ugu i ich wzrost (32 mld z\u0142 w 2009 wobec 25,1 mld z\u0142 w 2008), wynika przede wszystkim ze wzrostu zad\u0142u\u017cenia o ponad 60 mld z\u0142 w ci\u0105gu ubieg\u0142ego roku.<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej