{"id":426,"date":"2010-03-28T22:44:57","date_gmt":"2010-03-28T20:44:57","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/03\/28\/jaka-liczba-dzieci-w-rodzinie-jest-ekonomicznie-uzasadniona-jak-daleko-ma-isc-wsparcie-panstwa\/"},"modified":"2010-03-28T22:44:57","modified_gmt":"2010-03-28T20:44:57","slug":"jaka-liczba-dzieci-w-rodzinie-jest-ekonomicznie-uzasadniona-jak-daleko-ma-isc-wsparcie-panstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2010\/03\/28\/jaka-liczba-dzieci-w-rodzinie-jest-ekonomicznie-uzasadniona-jak-daleko-ma-isc-wsparcie-panstwa\/","title":{"rendered":"Jaka liczba dzieci w rodzinie jest ekonomicznie uzasadniona? Jak daleko ma i\u015b\u0107 wsparcie pa\u0144stwa?"},"content":{"rendered":"

Trudne pytanie. Nie chcemy i nie lubimy go zadawa\u0107, bo wydaje si\u0119 niemoralne. Sam wielokrotnie zastawia\u0142em si\u0119 czy podj\u0105\u0107 taki temat na swojej stronie, ale za ka\u017cdym razem rezygnowa\u0142em na rzecz innego ciekawego ekonomicznego problemu. A mo\u017ce maj\u0105c pod\u015bwiadome poczucie nietaktu, rezygnowa\u0142em z podj\u0119cia tematu. Nietaktu m.in. dlatego, \u017ce dyskusja o sytuacji ekonomicznej rodziny, w tym szczeg\u00f3lnie wielodzietnej, zahacza o kwestie \u015bwiatopogl\u0105dowe. By\u0107 mo\u017ce przejawia\u0142bym takie podej\u015bcie dalej gdyby nie lektura najnowszych „Wysokich obcas\u00f3w” czy jeden z ostatnich program\u00f3w „Warto rozmawia\u0107” Jana Pospieszalskiego. W najnowszych „Wysokich obcasach” (z 27 marca 2010; nr 13\/566) jest artyku\u0142 pod tytu\u0142em „Krupska kontra pa\u0144stwo totalitarne”. Artyku\u0142 jest po\u015bwi\u0119cony pogl\u0105dom Joanny Puzyny-Krupskiej m.in. na temat wsparcia finansowego rodzin wielodzietnych, czy te\u017c generalnie – sytuacji finansowej rodzin wielodzietnych. Joanna Puzyna-Krupska jest prezesem Zwi\u0105zku Du\u017cych Rodzin Trzy Plus, ekspertem zespo\u0142u ds. polityki rodzinnej przy Komisji Wsp\u00f3lnej Rz\u0105du RP i Episkopatu Polski. Program \u00a0<\/span>z cyklu „Warto rozmawia\u0107” sprzed dw\u00f3ch tygodni r\u00f3wnie\u017c porusza\u0142 ten problem i jednym z aktywniejszych uczestnik\u00f3w dyskusji by\u0142a wspomniana \u00a0<\/span>wy\u017cej J.Pyzyna-Krupska. J.Puzyna-Krupska wyrazi\u0142a ogromne rozczarowanie tym, \u017ce pa\u0144stwo kompletnie ignoruje problemy rodzin wielodzietnych i lekkomy\u015blnie lekcewa\u017cy t\u0105 sfer\u0119. W moim tek\u015bcie odnios\u0119 si\u0119 jedynie do ekonomicznych w\u0105tk\u00f3w dyskusji. <\/font><\/p>\n

Wyra\u017cane w audycji telewizyjnej i cytowane w artykule w „Wysokich obcasach” pogl\u0105dy nie s\u0105 niczym nowym. Do prze\u0142amania si\u0119 w temacie wsparcia dla rodzin wielodzietnych zach\u0119ci\u0142a mnie w pewnym stopniu w\u0142asna przekora ale przede wszystkim zaprezentowane argumenty ekonomiczne, kt\u00f3re wymagaj\u0105 komentarza i to cz\u0119sto krytycznego. J.Puzyna-Krupska w prezentowanych argumentach bardzo ch\u0119tnie przekr\u0119ca\u0142a fakty i korzysta\u0142a z argument\u00f3w, kt\u00f3re bardziej przypominaj\u0105 agresywn\u0105 akcj\u0119 marketingow\u0105 bez \u017cadnego szacunku dla s\u0142uchacza. Zaryzykuj\u0119 pogl\u0105d, \u017ce J.Puzyna-Krupska konsekwencje finansowe swoich wybor\u00f3w o charakterze \u015bwiatopogl\u0105dowym pr\u00f3buje przerzuci\u0107 na innych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci (czytaj: polskich podatnik\u00f3w). Postaram si\u0119 t\u0105, z pozoru niegrzeczn\u0105, ocen\u0119 dalej uzasadni\u0107.<\/font><\/p>\n

Na wst\u0119pie jednak J.Puzynie-Krupskiej nale\u017cy si\u0119 wyra\u017cenie szacunku i g\u0142\u0119boki uk\u0142on. Wychowywanie siedmiorga dzieci z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest ogromnym wysi\u0142kiem i wymaga po\u015bwi\u0119cenia. Ja jestem ojcem tylko dw\u00f3jki dzieci, wi\u0119c mog\u0119 to sobie tylko wyobrazi\u0107. <\/font><\/p>\n

W zasadzie dyskusj\u0119 mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od pytania czy posiadanie dzieci to problem (i frajda) ich rodzic\u00f3w czy te\u017c pa\u0144stwa. Przypomn\u0119, \u017ce „pa\u0144stwo” to my, podatnicy. Dyskutuj\u0105c o liczbie dzieci musimy pami\u0119ta\u0107 o ograniczeniu ekonomicznym. Pa\u0144stwo w wymiarze ekonomicznym to transfery pieni\u0119\u017cne, czyli pob\u00f3r podatk\u00f3w i kierowanie tego na konsumowane przez obywateli dobra i us\u0142ugi (od edukacji po budow\u0119 dr\u00f3g). By mie\u0107 wynagrodzenie, to musimy mie\u0107 prac\u0119. Zapotrzebowanie na liczb\u0119 pracownik\u00f3w i ich wynagrodzenie jest pochodn\u0105 wytwarzanych d\u00f3br i us\u0142ug oraz udzia\u0142 czynnika ludzkiego w kosztach ich wytwarzania. Ta teoria w malutkiej pigu\u0142ce wskazuje sk\u0105d pochodz\u0105 nasze wynagrodzenia oraz to, \u017ce niewiele rodzin mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na to by tylko jedno z rodzic\u00f3w pracowa\u0142o. Posiadanie dzieci wi\u0105\u017ce si\u0119 z powa\u017cnymi kosztami. A nasze mo\u017cliwo\u015bci finansowe to wynagrodzenie rodzic\u00f3w minus koszty funkcjonowania jak op\u0142aty za mieszkanie (czy raty kredyt\u00f3w na mieszkanie), \u017cywno\u015b\u0107, odzie\u017c i szereg innych mniej lub bardziej niezb\u0119dnych koszt\u00f3w \u017cycia. Dalej mo\u017cna wspomnie\u0107 o zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144, finansowaniu systemu emerytalnego itd..itd. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, dzietno\u015b\u0107 jest niestety uwarunkowana \u00a0<\/span>w du\u017cym stopniu ekonomicznie. Po co o tym pisz\u0119? J.Puzyna-Krupska nie ukrywa \u017ce pa\u0144stwo j\u0105 i rodziny wielodzietnie dyskryminuje. Pa\u0144stwo nie wspiera wszystkich, bo nas na to nie sta\u0107. Pa\u0144stwo jednak nikomu nie zabrania posiadania dowolnej liczby dzieci. To rodzice musz\u0105 sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce ka\u017cde kolejne dziecko wi\u0105\u017ce si\u0119 z pogorszeniem poziomu \u017cycia ca\u0142ej rodziny.<\/font><\/p>\n

Kolejne czynniki determinuj\u0105ce dzietno\u015b\u0107 to kwestie kulturowe i d\u0105\u017cenie do poprawy jako\u015bci \u017cycia. Na to pa\u0144stwo ma niewielki wp\u0142yw i jedyne co mo\u017ce, to za pomoc\u0105 transfer\u00f3w spo\u0142ecznych wspomaga\u0107 rodziny wielodzietne poprzez pobieranie pieni\u0119dzy od og\u00f3\u0142u podatnik\u00f3w i kierowaniu ich do rodzin wielodzietnych. Wbrew zarzutom J.Puzyny-Krupskiej, pa\u0144stwu na zwi\u0119kszeniu dzietno\u015bci \u00a0<\/span>zale\u017cy, poniewa\u017c obecna chocia\u017cby tylko mo\u017ce zagrozi\u0107 systemowi emerytalnemu. Mo\u017cliwo\u015bci mobilizacji obywateli do tego s\u0105 ograniczone. By\u0107 mo\u017ce po ci\u0119\u017ckich szacunkach doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce pa\u0144stwu zale\u017cy na dzietno\u015bci min. od 1,9 do 2,4 na rodzin\u0119 (w uproszczeniu ma\u0142\u017ce\u0144stwo). Wbrew pozorom, nie s\u0105 to liczby przypadkowe. To inna, trudna dyskusja o systemie emerytalnym i generowaniu transfer\u00f3w finansowych pomi\u0119dzy grupami wiekowymi i spo\u0142ecznymi, wch\u0142anianiu imigrant\u00f3w, zmian wydajno\u015bci gospodarki, zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144, zmianach demograficznych w r\u00f3\u017cnych odcinkach czasu itd. <\/font><\/p>\n

Kto\u015b m\u00f3g\u0142by mi zarzuci\u0107 rachunek ekonomiczny „na zimno”. Nic z tych rzeczy. Pa\u0144stwo stoi przed setkami wyzwa\u0144 i problem\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych J.Puzyna-Krupska zdaje si\u0119 niedostrzega\u0107. Powy\u017cszy rachunek ekonomiczny zarysowa\u0142em dlatego, \u017ce na wielodzietno\u015b\u0107 w masowym wydaniu pa\u0144stwa po prostu nie sta\u0107. \u00a0<\/span>Zaryzykuje takie pytanie: maj\u0105c ograniczone \u015brodki mam wspiera\u0107 (np. wi\u0119ksz\u0105 ulg\u0105, dop\u0142at\u0105 do mieszkania, opiekunki, przedszkola itd.) m\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na niskie wynagrodzenia lub warunki mieszkaniowe rezygnuje z drugiego dziecka, czy te\u017c wspiera\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119 wielodzietno\u015b\u0107. \u015arodki s\u0105 ograniczone i unikanie w\u0105tku ekonomicznego jest p\u00f3j\u015bciem na \u0142atwizn\u0119. Niestety w polskich warunkach dla cz\u0119\u015bci rodzin decydowanie si\u0119 na tr\u00f3jk\u0119 i wi\u0119cej dzieci ma powa\u017cne konsekwencje finansowe, kt\u00f3rych pa\u0144stwo nie jest w stanie wyr\u00f3wna\u0107. Dla przyk\u0142adu podam, \u017ce ulga prorodzinna to dla bud\u017cetu ubytek 5-6 mld z\u0142 rocznie ( lata 2007 i 2008). Z \u00a0<\/span>wypowiedzi J.Puzyny-Krupskiej tego nie wida\u0107, ale pa\u0144stwo wspomaga rodzin\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby i ogromne kwoty. Jest to pomoc bezpo\u015brednia i po\u015brednia. Fakt i\u017c nie jest to pomoc kierowana bezpo\u015brednio na dzieci. Mamy ulg\u0119 prorodzinn\u0105 i becikowe. Ca\u0142\u0105 szeroko rozumian\u0105 opiek\u0119 spo\u0142eczn\u0105, czyli wsparcie nakierowane na rodziny o s\u0142abszej kondycji finansowej. Przepisy o ZF\u015aS, Funduszu Pracy, wsparcie budownictwa mieszkaniowego i szereg innych. Prosz\u0119 tez pami\u0119ta\u0107, \u017ce odprowadzana sk\u0142adka na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia pozwala na korzystanie z niej bez wzgl\u0119du na liczb\u0119 dzieci. Do tego akcje dofinansowania zakupu podr\u0119cznik\u00f3w itd. itd. Wspomniane transfery spo\u0142eczne to kolosalne pieni\u0105dze docieraj\u0105ce do polskich rodzin. Owszem jest to w wi\u0119kszo\u015bci pomoc o charakterze wsparcia na poziomie niemal minimum egzystencji (wsparcie uwarunkowane min. dochodem na osob\u0119, na og\u00f3\u0142 z przedzia\u0142u 350-500 z\u0142) i rodziny wielodzietne skorzystaj\u0105 z niej w przypadku problem\u00f3w ekonomicznych. Pa\u0144stwo wi\u0119c \u00a0<\/span>rodzinie pomaga, ale na poziomie swoich mo\u017cliwo\u015bci. Faktycznie system ulg prorodzinnych rodzi si\u0119 w spos\u00f3b do\u015b\u0107 przypadkowy. Mo\u017cna podyskutowa\u0107 o zmianie transfer\u00f3w pieni\u0119\u017cnych w spo\u0142ecze\u0144stwie. Osobi\u015bcie nie upieram si\u0119 przyk\u0142adowo przy uldze internetowej, bo moim zdaniem nie jest najbardziej potrzebna (1,8 mld w 2008). Ale gdyby J.Puzyna-Krupska zapyta\u0142a podatnik\u00f3w na co przeznaczy\u0107 te pieni\u0105dze (na jakie wsparcie rodziny), to zapewniam ze Polacy mieliby mn\u00f3stwo innych \u00a0<\/span>i bardziej racjonalnych pomys\u0142\u00f3w.\u00a0 <\/span><\/font><\/p>\n

W ten spos\u00f3b docieram do w\u0105tku, czy aby pretensje J.Puzyny-Krupskiej s\u0105 w\u0142a\u015bciwie kierowane. J.Puzyna-Krupska kieruje pretensje do pa\u0144stwa. Przypomn\u0119, \u017ce pa\u0144stwo to nie worek bez dna, a najwa\u017cniejsi decydenci to politycy i to oni uchwalaj\u0105 ustawy. Polityk\u00f3w wybieraj\u0105 Polacy, kt\u00f3rzy\u00a0 <\/span>– czego J.Puzyna-Krupska chyba nie bierze pod uwag\u0119 – mog\u0105 mie\u0107 inne pogl\u0105dy na wielodzietno\u015b\u0107, model rodziny i sposoby wsparcie finansowego itd. \u00a0<\/span>To kolejny, obok wspomnianych wy\u017cej, czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na wielko\u015b\u0107 i kierunek transfer\u00f3w spo\u0142ecznych. W jednej z wypowiedzi J.Puzyna-Krupska wskazuj\u0105c na \u017ar\u00f3d\u0142o pieni\u0119dzy da\u0142a wyb\u00f3r: budowa dr\u00f3g i stadion\u00f3w czy silne pa\u0144stwo (poprzez polityk\u0119 prorodzinn\u0105). W rozmowie w trakcie audycji, u\u017cyto tego argumentu nieco inaczej: jak b\u0119dzie ma\u0142o obywateli to i tak nikt nie korzysta\u0142 z autostrad. O ile dawa\u0142em ju\u017c wyraz na swojej stronie \u017ce budowa stadion\u00f3w na mistrzostwa w 2012 to g\u0142\u00f3wnie niepowa\u017cne narodowe ambicje, to budow\u0119 autostrad Polacy przeg\u0142osowali kupuj\u0105c kilka mln samochod\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich dwudziestu lat. Odsy\u0142am generalnie do danych o wzro\u015bcie komunikacji drogowej. Jak wida\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 z nas ma inne preferencje, kt\u00f3re wcale nie musz\u0105 si\u0119 przenosi\u0107 negatywnie na dzietno\u015b\u0107 polskich ma\u0142\u017ce\u0144stw. Drugi argument kierowcy te\u017c obalili. Polak\u00f3w nie przyby\u0142o a samochod\u00f3w tak. Na szcz\u0119\u015bcie nikt J.Puzyny-Krupskiej i os\u00f3b o podobnych pogl\u0105dach nie pos\u0142ucha\u0142, bo mieliby\u015bmy ju\u017c kompletny dramat komunikacyjny.<\/font><\/p>\n

Z autork\u0105 prezentowanych pogl\u0105d\u00f3w pewnie by\u0142oby trudno dyskutowa\u0107, poniewa\u017c wykazuje niezwyk\u0142\u0105 nonszalancj\u0119 w zakresie ekonomii. Takie pogl\u0105dy jak to \u017ce pa\u0144stwo nie pomaga w wychowaniu o potem zbiera zyski, pa\u0144stwo wyzyskuje rodziny, albo to \u017ce Polska dyskryminuje rodziny wielodzietne s\u0105 szokuj\u0105ce. Wida\u0107 \u017ce J.Puzyna-Krupska zupe\u0142nie si\u0119 nie kr\u0119puje \u00a0<\/span>niewiedz\u0105 na temat finans\u00f3w pa\u0144stwa oraz systemu transfer\u00f3w spo\u0142ecznych. Sugerowanie by kobieta mog\u0142a po urodzeniu dzieci decydowa\u0107 czy pozosta\u0107 przy po urodzeniu przy dzieciach czy i\u015b\u0107 do pracy wskazuje na nieliczenie si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 ekonomiczn\u0105 Polski. Dziura w systemie emerytalnym powi\u0119kszy\u0142aby si\u0119 o kolejne miliardy z\u0142otych. Pa\u0144stwo jest od tego by ten wyb\u00f3r umo\u017cliwi\u0107? co sugeruje autorka. Polska jest na takim a nie innym etapie rozwoju gospodarczego i nie mo\u017cna tego ignorowa\u0107 i to nam wyznacza pole manewru w szukaniu optymalnego wsparcia rodziny. Szkoda \u017ce w audycji telewizyjnej nikt nie zmusi\u0142 autorki tych my\u015bli do symulacji konsekwencji finansowych proponowanych ulg i utraty sk\u0142adek emerytalnych z tytu\u0142u niepracuj\u0105cych m\u0142odych matek. <\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}