![\"\"](\"resources\/2010_02_28_przetworstwo_przemyslowe.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kryzys nie odbi\u0142 si\u0119 na Polsce tak silnie jak si\u0119 tego pocz\u0105tkowo obawiali\u015bmy. Przypomn\u0119, ze w I kw 2009 najczarniejsze prognozy dla Polski zak\u0142ada\u0142y spadek PKB o od -1% do prawie -2% w 2009. Spadek tempa wzrostu gospodarczego w pierwszej kolejno\u015bci z du\u017c\u0105 si\u0142\u0105 uderza w dzia\u0142y przemys\u0142owe gospodarki. Opieraj\u0105c si\u0119 danych kwartalnych dotycz\u0105cych sytuacji finansowej dzia\u0142\u00f3w gospodarki, opieram si\u0119 na por\u00f3wnaniu pierwszych trzech kwarta\u0142\u00f3w z lat 2007, 2008 i 2009 r. Wyniki za IV kw 2009 opublikowane b\u0119d\u0105 dopiero w marcu. Jeszcze w 2008 wzrost gospodarczy odczuwany by\u0142 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w gospodarki. Przychody dzia\u0142\u00f3w przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego wros\u0142y nominalnie o 9,5%. \u015awiadomie dokonuje zaw\u0119\u017cenia analizy z przemys\u0142u do przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego, poniewa\u017c dzia\u0142y niewchodz\u0105ce w sk\u0142ad przetw\u00f3rstwa jak g\u00f3rnictwo i wydobycie oraz szeroko rozumiane utilities<\/i>, wypaczaj\u0105 cz\u0119sto analiz\u0119. Sektory gospodarki wchodz\u0105ce w sk\u0142ad tych dzia\u0142\u00f3w dzia\u0142aj\u0105 na pograniczu komercjalizacji i urynkowienia przy du\u017cym udziale pa\u0144stwa i przepis\u00f3w reguluj\u0105cych zasady ustalania stawek za dostarczane us\u0142ugi i dobra. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, przetw\u00f3rstwo przemys\u0142owe obejmuje dzia\u0142y gospodarki od 10 do 33 (wg PKD 2007), bez dzia\u0142\u00f3w od 5 do 9 i od 35 do 39. M\u00f3wi\u0105c inaczej, wykorzystuj\u0105c kryterium przychod\u00f3w, przetw\u00f3rstwo stanowi 78% przemys\u0142u. <\/font><\/span><\/p>\n\n W 2008 przychody sektor\u00f3w gospodarki wchodz\u0105cych w sk\u0142ad przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego wzros\u0142y o 9,5% nominalnie. I to by\u0142 ostatni rok tak dobrych wynik\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w gospodarki ju\u017c wtedy odczuwa\u0142a spadek przychod\u00f3w. G\u0142\u00f3wnie by\u0142y to dzia\u0142y od produkcji tekstyli\u00f3w przez przetw\u00f3rstwo drewna po poligrafie. Pierwsze dwie grupy sektor\u00f3w odczu\u0142y konsekwencje silnego z\u0142otego ale i bariery popytu. Niestety pogorszenie koniunktury w pierwszej kolejno\u015bci dotyka podmioty z sektor\u00f3w przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego. W 2009 ponad po\u0142owa dzia\u0142\u00f3w gospodarki nale\u017c\u0105cych do przetw\u00f3rstwa, odnotowa\u0142o spadek przychod\u00f3w. W niekt\u00f3rych przypadkach do\u015b\u0107 radykalny. Dzia\u0142y opisywane przed chwil\u0105, odnotowa\u0142y spadek przychod\u00f3w od dziesi\u0119ciu do kilkunastu procent. Jedynie produkcja papieru i poligrafia odnotowa\u0142y kilkuprocentowy wzrost przychod\u00f3w w por\u00f3wnaniu z 2008. Wyj\u0105tkowo silny spadek odczu\u0142o hutnictwo, bo a\u017c o 38%. Niewielkie spadki dotkn\u0119\u0142y producent\u00f3w maszyn oraz sektor motoryzacyjny. Co ciekawe ten ostatni zaliczy\u0142 spadek przychod\u00f3w tylko o 7,3%, co przy problemach koncern\u00f3w motoryzacyjnych mo\u017cna uzna\u0107 za sukces. Kryzys \u015bwiatowej motoryzacji jak na razie w stosunkowo niewielkim stopniu odbi\u0142 si\u0119 krajowym sektorze, przynajmniej w rozumieniu przychod\u00f3w ze sprzeda\u017cy, poniewa\u017c motoryzacja by\u0142a jednym z lider\u00f3w zwolnie\u0144 pracownik\u00f3w.<\/font><\/span><\/p>\n\n Przetw\u00f3rstwo przemys\u0142owe generuje dominuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego eksportu. Du\u017cy udzia\u0142 eksportu w przychodach rodzi ryzyko uzale\u017cnienia od popytu zagranicznego i zmian kursu z\u0142otego. Wg danych za 2008 r. udzia\u0142 eksportu w przychodach si\u0119 przekracza\u0142 minimalnie 35%. Rekordzistami w udziale eksportu w przychodach s\u0105: motoryzacja, producenci mebli oraz sprz\u0119tu elektronicznego ( w tym RTV). W ich przypadku udzia\u0142 eksportu si\u0119ga od 55% do ponad 70%. Za\u0142amanie gospodarcze z jakim mieli\u015bmy do czynie w Europie kilka kwarta\u0142\u00f3w temu postawi\u0142o polskich producent\u00f3w eksporter\u00f3w przed nie lada wyzwaniem. \u015amia\u0142o mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce kryzys gospodarczy nie uderzy\u0142 w polskie przetw\u00f3rstwo z tak\u0105 si\u0142a jak si\u0119 obawiano. Powod\u00f3w jest kilka. Na pewno pomog\u0142o nam os\u0142abienie z\u0142otego zwi\u0119kszaj\u0105c warto\u015b\u0107 przychod\u00f3w po przewalutowaniu na krajow\u0105 walut\u0119. G\u0142\u0119bsza analiza wskazuje jednak, \u017ce tam gdzie mamy do czynienia z du\u017cym zaawansowaniem technologicznym, kooperacj\u0105 o znacznym zaawansowaniu technologicznym i lokowaniem na terenie Polski produkcji finalnej produkt\u00f3w wysoko przetworzonych, wp\u0142yw kryzysu by\u0142 ograniczony. Os\u0142abienie z\u0142otego dzia\u0142a\u0142o tu wspomagaj\u0105co lub co najwy\u017cej na r\u00f3wni z czynnikiem kooperacyjnym i technologicznym. Dla os\u00f3b analizuj\u0105cych wp\u0142yw waluty na sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 polskiej gospodarki (na tle dyskusji o wprowadzeniu euro), ostatnie dwa lata dwa lata mog\u0105 prowadzi\u0107 do ciekawych wniosk\u00f3w. <\/font><\/span><\/p>\n\n Drugim czynnikiem o wi\u0119kszym znaczeniu dla gospodarki, by\u0142 utrzymuj\u0105cy si\u0119 popyt wewn\u0119trzny kt\u00f3ry pozwoli\u0142 wzgl\u0119dnie \u0142agodnie przetrwa\u0107 czasy kryzysu. Mowa tu o popycie generowanym przez gospodarstwa domowe oraz sektor rz\u0105dowy i samorz\u0105dowy. Niestety jednym ze skutk\u00f3w jest wyj\u0105tkowo du\u017cy deficyt finans\u00f3w publicznych. Stabilizuj\u0105co na gospodark\u0119 tradycyjnie dzia\u0142a\u0142y dzia\u0142y us\u0142ugowe gospodarki. Wzrost przychod\u00f3w w 2008 wyni\u00f3s\u0142 15,3%, a rok p\u00f3\u017aniej prawie 4%. Wahania popytu cz\u0119\u015bci us\u0142ugowej gospodarki maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do mniejszej amplitudy ni\u017c przemys\u0142u. Splot kilku pomy\u015blnych czynnik\u00f3w pozwoli\u0142 nam og\u0142osi\u0107 zako\u0144czenie kryzysu. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce kryzys trwa\u0142 relatywnie kr\u00f3tko i nie by\u0142 tak g\u0142\u0119boki dla gospodarki jak si\u0119 obawiano. Gdyby si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0142 mog\u0142oby to grozi\u0107 redukcj\u0105 popytu po stronie gospodarstw domowych oraz przedsi\u0119biorstw. <\/font><\/span><\/p>\n\n Przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 kryzys m\u00f3g\u0142 by\u0107 szczeg\u00f3lnie niebezpieczny dla inwestycji. Po 10% nominalnym wzro\u015bcie inwestycji dokonanych przez dzia\u0142y przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego w 2008 r., w 2009 nak\u0142ady spad\u0142y o niemal tak\u0105 sama warto\u015b\u0107. Oznacza to jednak \u017ce poziom nak\u0142ad\u00f3w utrzyma\u0142 si\u0119 na poziomie 2008 roku, co wbrew pozorom nie jest wcale takim z\u0142ym rezultatem. Niestety cz\u0119\u015b\u0107 us\u0142ugowa gospodarki bardziej zredukowa\u0142a swoje apetyty inwestycyjne. Og\u00f3\u0142em nak\u0142ady spad\u0142y o 14% w por\u00f3wnaniu z 2008,\u00a0 <\/span>w kt\u00f3rym praktycznie nominalnie nie wzrasta\u0142y. Na nasze szcz\u0119\u015bcie dominuj\u0105cy w us\u0142ugach handel, utrzyma\u0142 nak\u0142ady na poziomie roku ubieg\u0142ego. Znacznie gorzej by\u0142o w transporcie i gospodarce magazynowej czy informatyce i telekomunikacji. Tam spadek nak\u0142ad\u00f3w si\u0119ga\u0142 od 13% do prawie 20%.<\/font><\/span><\/p>\n\n Wzgl\u0119dnie \u0142agodny spos\u00f3b wychodzenia z kryzysu pozwoli\u0142 utrzyma\u0107 do\u015b\u0107 dobre wyniki finansowe. Na koniec III kw 2008 rentowno\u015b\u0107 netto dla przedsi\u0119biorstw wynosi\u0142a 4,7%. Rok p\u00f3\u017aniej by\u0142o to 3,2% po 2,8% w I kw 2009. Taka \u015bcie\u017cka wychodzenia z kryzysu dotyczy\u0142a zar\u00f3wno przemys\u0142u jak i us\u0142ug. Unikni\u0119cie powa\u017cniejszego spadku wynik\u00f3w zawdzi\u0119czamy m.in. stosunkowo szybkiej reakcji przedsi\u0119biorstw na kryzys po stronie koszt\u00f3w jednak bez objaw\u00f3w paniki. W wydaniu spo\u0142ecznym oznacza\u0142o to niestety wzrost bezrobocia. W przetw\u00f3rstwie przemys\u0142owym do ko\u0144ca 2009 zwolniono 9% zatrudnionych w por\u00f3wnaniu do szczytowego stanu z I po\u0142. 2008 r. pozwoli\u0142o to os\u0142abi\u0107 spadek wydajno\u015bci. <\/font><\/span><\/p>\n\n Na szcz\u0119\u015bcie najgorsze na nami i mo\u017cemy optymistycznie patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Nie oznacza to wcale, \u017ce przed nami dynamika 5% PKB i \u017cadnych problem\u00f3w. Powr\u00f3t do tak szybkiej dynamiki PKB jeszcze daleko przed nami, ponadto –\u00a0 <\/span>co warto przypomnie\u0107 – nie jest to warto\u015b\u0107 gwarantowana dla kraju takiego jak nasz. Jak na razie nie znamy konsekwencji wstrzymania\/ograniczania pomocy publicznej na \u015bwiecie i w Polsce. Mam na my\u015bli bezpo\u015brednie wsparcie finansowe dla wybranych dzia\u0142\u00f3w gospodarki czy akceptacje du\u017cych deficyt\u00f3w finans\u00f3w publicznych (ta metoda dominowa\u0142a w Polsce). Miernikiem optymizmu b\u0119d\u0105 nak\u0142ady na inwestycje w IV kw 2009 i dw\u00f3ch kolejnych. Z du\u017c\u0105 doza prawdopodobie\u0144stwa, mo\u017cna oczekiwa\u0107 \u017ce optymizm w inwestowaniu pojawi si\u0119 szybciej ni\u017c w poprzednim cyklu gospodarczym, kiedy to przedsi\u0119biorstwa kilka kwarta\u0142\u00f3w czeka\u0142y by upewni\u0107 si\u0119 \u017ce wzrost gospodarczy nie jest niski i kr\u00f3tkotrwa\u0142y.<\/font><\/span><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej