![\"\"](\"resources\/2010_01_03_wyniki_JST_po_III_kw_09.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kiedy przegl\u0105da si\u0119 dane jednostek samorz\u0105du terytorialnego (dalej jst) za III kw minionego roku, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna powiedzie\u0107 by dane by\u0142y zachwycaj\u0105ce, ale i nie mo\u017cna powiedzie\u0107 by rozczarowywa\u0142y. Jest w nich w nich nuta optymizmu\u00a0 <\/span>i bie\u017c\u0105ce dylematy makroekonomiczne.<\/font><\/p>\n Przede wszystkim warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na planowanie jst. O ile na pocz\u0105tku roku przyjmowane (podawane w sprawozdaniach) plany bud\u017cetowe cechuj\u0105 si\u0119 pewn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, to zasad\u0105 ju\u017c by\u0142o i\u017c w kwarta\u0142ach II i III \u00a0<\/span>odwaga nieco wzrasta. W II kw prognozy rocznego wykonania dochod\u00f3w rosn\u0105 o ok. 3% w por\u00f3wnaniu z za\u0142o\u017ceniami na kt\u00f3rych opierano si\u0119 w I kw. W III kw prognozy ros\u0142y w o ok. 5% w por\u00f3wnaniu z za\u0142o\u017ceniami z I kw. tak by\u0142o w dw\u00f3ch poprzednich latach. Dla przyk\u0142adu: w latach 2002-2003, wzrosty wynios\u0142y \u015brednio: 2% w II kw i 3,3% w III kw. Generalnie, w miar\u0119 nap\u0142ywaj\u0105cych dochod\u00f3w jst aktualizowa\u0142y prognozy finansowe, nie lekcewa\u017c\u0105c przy tym zasad finansowego bezpiecze\u0144stwa (uwaga ta dotyczy wynik\u00f3w og\u00f3\u0142em dla jst). W s\u0142abych dla polskiej gospodarki latach 2001-2003 przychody osi\u0105ga\u0142y ponad 102% prognoz z I kw ka\u017cdego roku.<\/font><\/p>\n W 2009 r. prognozy przychod\u00f3w i wydatk\u00f3w na kt\u00f3rych opierano si\u0119 w I kw, zak\u0142ada\u0142y, \u017ce dochody w\u0142asne wzrosn\u0105 o 7% w por\u00f3wnaniu z prognozami obowi\u0105zuj\u0105cymi w IV kw 2008. Oczywi\u015bcie wiadomo, ze prognozy dla 2009 roku, przyjmowano pod koniec 2008, niemniej jednak samorz\u0105dowcy wiedzieli, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 powa\u017cne spowolnienie gospodarcze. Z prognoz obowi\u0105zuj\u0105cych w I kw, wida\u0107, \u017ce z trudem przychodzi\u0142o samorz\u0105dowcom akceptowanie spadku tempa wzrostu gospodarczego, a co za tym idzie: prognozowanie mniejszych przychod\u00f3w w\u0142asnych. W znacznym stopniu mo\u017cna to usprawiedliwi\u0107 tym, \u017ce problemy z prognozowaniem tak powa\u017cnego spowolnienia mieli r\u00f3wnie\u017c zawodowi makroekonomi\u015bci w II po\u0142 2008 r. Prognozowana wielko\u015b\u0107 przychod\u00f3w w\u0142asnych jst podawana w wynikach za III kw 2009, jest ju\u017c mniejsza od warto\u015bci podawanej w II kw, ale nadal wida\u0107 \u017ce nie nad\u0105\u017ca za pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/font><\/p>\n W tym momencie nale\u017cy przypomnie\u0107 struktur\u0119 dochod\u00f3w jst. Podaje warto\u015bci dla jednostek og\u00f3\u0142em po trzech kwarta\u0142ach minionego roku, przypominaj\u0105c \u017ce struktura dochod\u00f3w i wydatk\u00f3w jest (bywa) r\u00f3\u017cna dla gmin, powiat\u00f3w i wojew\u00f3dztw. Na pozycje dochody og\u00f3\u0142em sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: dochody w\u0142asne (podatki, op\u0142aty itd.)- 49%, dotacje – 23% i subwencje (g\u0142\u00f3wnie o\u015bwiatowa) – 27%. <\/font><\/p>\n Tymczasem dochody w\u0142asne po III kw to zaledwie 67% realizacji bie\u017c\u0105cych prognoz dla ca\u0142ego roku. w latach ubieg\u0142ych stopie\u0144 realizacji w III kw wynosi\u0142 \u015brednio 72% przy odchyleniu standardowym 2,7%. Inaczej ujmuj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce dochody w\u0142asne gmin s\u0105 mniejsze o ok. 7% od zak\u0142adanych, po trzech kwarta\u0142ach. To do\u015b\u0107 znaczny ubytek i to pomimo wspomnianej wy\u017cej redukcji prognoz. Patrz\u0105c na zmiany wp\u0142yw\u00f3w (dochod\u00f3w w\u0142asnych) do kas gmin, powiat\u00f3w i wojew\u00f3dztw, wida\u0107 \u017ce troch\u0119 zlekcewa\u017cono sygna\u0142y p\u0142yn\u0105ce z gospodarki. Wp\u0142ywy z CIT, spadaj\u0105 (w rozumieniu dynamiki YoY) od II po\u0142owy ubieg\u0142ego roku. By\u0107 mo\u017ce lekcewa\u017cenie tego sygna\u0142u wynika z niskiego udzia\u0142u podatki CIT w dochodach og\u00f3\u0142em jst (zaledwie 4,1% w 2009 r.). Z danin sp\u0142ywaj\u0105cych do kas jst zdecydowanie wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105: PIT i podatek od nieruchomo\u015bci. Pierwszy po trzech kwarta\u0142ach stanowi\u0142 16,5% przychod\u00f3w, a drugi: 9,3%. Podatek od nieruchomo\u015bci z racji swojej konstrukcji (zasadom naliczania) nie jest a\u017c tak podatny na wahania koniunktury jak podatki dochodowe. Stopie\u0144 realizacji wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w PIT i\u00a0 <\/span>CIT jest przynajmniej o kilka procent mniejszy w por\u00f3wnaniu z dwoma latami poprzednimi. G\u0142\u00f3wnie z tego powodu jst b\u0119d\u0105 musia\u0142y skorygowa\u0107 w d\u00f3\u0142 swoje prognozy w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej dochod\u00f3w w\u0142asnych. Obawiam si\u0119, \u017ce jednostki samorz\u0105du terytorialnego b\u0119d\u0105 zmuszone (tzn. ju\u017c tego dokona\u0142y) obni\u017cy\u0107 prognozy dla dochod\u00f3w w\u0142asnych do poziom\u00f3w z III czy IV kw 2008 r. Przypomn\u0119 wi\u0119c, \u017ce dochody w\u0142asne (wp\u0142ywy za ca\u0142y rok) jeszcze w II kw 09 prognozowano na 81,8 mld z\u0142, a tymczasem roczne ich wykonanie mo\u017ce wynie\u015b\u0107 75 mld z\u0142. Oznacza to r\u00f3\u017cnic\u0119 o ponad 8%.<\/font><\/p>\n Z prostego rachunku wida\u0107, ze skoro spadaj\u0105 s\u0142absze s\u0105 dochody w\u0142asne, a realizacja dochod\u00f3w og\u00f3\u0142em po trzech kwarta\u0142ach wynosi 70%, to jst dosta\u0142y dodatkowe \u015brodki. \u0179r\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego jst dosta\u0142y \u015brodki s\u0105 dotacje. Plany roczne z I kw 09 dla tej pozycji dawa\u0142y \u0142\u0105cznie 31,5 mld z\u0142. W III kw 09 zaktualizowane plany dla ca\u0142ego roku\u00a0 <\/span>skoczy\u0142y do 38,1 mld z\u0142. Wida\u0107, \u017ce plany roczne dla tej pozycji s\u0105 podnoszone stosowanie do realizacji przelew\u00f3w przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105. W tej pozycji wida\u0107, \u017ce pomimo kryzysu, w\u0142adza centralna stara si\u0119 w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci nie szuka\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci po stronie jst. Do tego dochodzi finansowanie z program\u00f3w unijnych. Otrzymane w ten spos\u00f3b \u015brodki s\u0105 przeznaczane na inwestycje i dotacje. To ostro\u017cne planowanie dotacji, pozwoli\u0142o utrzyma\u0107 niemal bez zmian deficyt na poziomie 25 mld z\u0142.<\/font><\/p>\n Ni\u017csza ni\u017c zak\u0142adano realizacja dochod\u00f3w w\u0142asnych wymusi\u0142a wspomaganie si\u0119 finansowaniem z innych \u017ar\u00f3de\u0142. W por\u00f3wnaniu z III kw 08 zad\u0142u\u017cenie jst wzros\u0142o o 8,8 mld z\u0142 do 32,8 mld z\u0142, z czego 80% przypad\u0142o na kredyty a reszta na obligacje. Dodatkowo spad\u0142a warto\u015b\u0107 depozyt\u00f3w o prawie 2 mld z\u0142 do 19,5 mld z\u0142.<\/font><\/p>\n Po wynikach jednostek samorz\u0105du terytorialnego wida\u0107, \u017ce nawet w ma\u0142ych gminach pr\u00f3bujemy godzi\u0107 dwa \u015bwiaty, ten rzeczywisty oparty na bie\u017c\u0105cych wp\u0142ywach i wydatkach oraz \u015bwiat zapewniaj\u0105cy nam cywilizacyjny skok do przodu. Ten \u015bwiaty nieco si\u0119 rozje\u017cd\u017caj\u0105, ale jest ogromna szansa, \u017ce uda si\u0119 to pogodzi\u0107, czyli finansowo „sklei\u0107”.<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej