![\"\"](\"resources\/2009_06_06_struktura_NBP.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
W pierwszym wpisie dotycz\u0105cym skali w jakiej NBP mo\u017ce interweniowa\u0107 na rynku, przedstawi\u0142em w zarysie aktywa i pasywa NBP. Zapoznanie si\u0119 z pozycjami obydwu stron bilansu NBP i tym co je kszta\u0142tuje pozwala przybli\u017cy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania NBP. Sprawozdawczo\u015b\u0107 dotycz\u0105ca bilansu oraz publikowane informacje nie pozwalaj\u0105 na pe\u0142ne wyliczenie mo\u017cliwo\u015bci interwencyjnych NBP. Publikowane informacje s\u0105 kompromisem pomi\u0119dzy jawno\u015bci\u0105 informacji a bezpiecze\u0144stwem ekonomicznym kraju i \u015bwiadomym utrzymywaniu uczestnik\u00f3w gry rynkowej w pewnej niepewno\u015bci co do mo\u017cliwo\u015bci NBP. Wystarczy zapozna\u0107 si\u0119 na przyk\u0142ad z dokumentem na stronie NBP opisuj\u0105cym strategie zarz\u0105dzania rezerwami dewizowymi, by zobaczy\u0107 jak ta ostro\u017cno\u015b\u0107 jest praktykowana. Na cztery strony dokumentu, praktycznie nie ma ani jednego zdania dotycz\u0105cego zasad zarz\u0105dzania rezerwami. Podana jest jedynie historyczna struktura walutowa rezerw oraz modified duration z lat 2001-2007. <\/font><\/p>\n Pozornie, oceniaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 NBP, mo\u017cna si\u0119 da\u0107 zwie\u015b\u0107 pr\u00f3bie poszukiwania pot\u0119\u017cnych \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na interwencje czy mo\u017cliwo\u015bci regulacyjnych kt\u00f3re to umo\u017cliwiaj\u0105. To nie do ko\u0144ca o to chodzi. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce mamy gospodarczy ustr\u00f3j wolnorynkowy, czyli mechanizm makroekonomiczny kt\u00f3ry ju\u017c sam w sobie zawiera element samoregulacji<\/u>. Wskutek tego rola banku centralnego zostaje sprowadzona do prowadzenia d\u0142ugoterminowej polityki stabilizacyjnej wobec gospodarki, g\u0142\u00f3wnie za pomoc\u0105 stopy referencyjnej kt\u00f3rej poziom ma pozwoli\u0107 na utrzymywanie inflacji na stosunkowo niskim poziomie. W naszym przypadku poziom ten ustalono na 2,5%.<\/font><\/p>\n Tu dochodzimy do pytania o zasilania rynku mi\u0119dzybankowego w krajowy pieni\u0105dz lub \u015bci\u0105ganie z rynku nadmiaru pieni\u0105dza. Od lat w naszym systemie bankowym mieli\u015bmy do czynienia z nadp\u0142ynno\u015bci\u0105. Sta\u0142ym wi\u0119c elementem by\u0142y emisje bon\u00f3w pieni\u0119\u017cnych NBP. W latach 90-tych paleta form i struktura terminowa \u015bci\u0105gania nadp\u0142ynno\u015bci by\u0142a znacznie bogatsza. Obecnie od kilku lat, s\u0105 to ju\u017c g\u0142\u00f3wnie kr\u00f3tkoterminowe bony pieni\u0119\u017cne, o terminie nieprzekraczaj\u0105cym 1 miesi\u0105ca, a obecnie 7 dni (pod koniec ubieg\u0142ego roku by\u0142 przypadek emisji o terminie 3 dni). Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce bony pieni\u0119\u017cne jako kr\u00f3tkoterminowa lokata to r\u00f3wnie\u017c alternatywa dla tych bank\u00f3w kt\u00f3re nie maj\u0105 odpowiednio du\u017cych \u0142\u0105cznych limit\u00f3w dla bank\u00f3w na depozyty na rynku mi\u0119dzybankowym. W obecnej dekadzie NBP przetrzymywa\u0142 stale od kilku do\u00a0 <\/span>dwudziestu kilku \u00a0<\/span>miliard\u00f3w z\u0142otych. Generalnie jeste\u015bmy \u015bwiadkami spadku nadp\u0142ynno\u015bci sektora bankowego, ale zmiany sytuacji gospodarczej, czy te\u017c zmiany w poda\u017cy pieni\u0105dza, powoduj\u0105 \u017ce proces ten ma zmienne tempo. W przypadku operacji \u015bci\u0105gaj\u0105cych pieni\u0105dz, trudno m\u00f3wi\u0107 o mo\u017cliwo\u015bciach NBP. W tym przypadku granic\u0119 wyznacza potrzeba, kt\u00f3ra jak wspomnia\u0142em, z biegiem lat spada. Obecny skok zaanga\u017cowania bank\u00f3w w bonach do prawie 17 mld z\u0142 (dane na koniec kwietnia), jest przejawem braku zaufania na rynku mi\u0119dzybankowym i – w pewnym sensie – nadp\u0142ynno\u015bci cz\u0119\u015bci bank\u00f3w w obliczu spadku tempa koniunktury gospodarczej. Jak wida\u0107 wi\u0119c, wolnorynkowy mechanizm dokona\u0142 samoregulacji. NBP w rezerwie ma jeszcze mechanizm rezerwy obowi\u0105zkowej. Ostatni\u0105 decyzj\u0105 odblokowano bankom \u0142\u0105cznie prawie 3 mld z\u0142, a przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce stopa rezerw mog\u0142aby zosta\u0107 sprowadzona do 2%, NBP ma w rezerwie jeszcze uwolnienie kwoty dwukrotnie wi\u0119kszej. Jak wida\u0107 wi\u0119c, na rynku nie ma problemu z zasilaniem w p\u0142ynno\u015b\u0107 w rozumieniu kwoty nominalnej. Problemem jest natomiast do\u015b\u0107 niespotykana sytuacja rynkowa, czyli brak zaufania. <\/font><\/p>\n Operacje repo w sprawozdaniach NBP wskazuj\u0105 jakie by\u0142o zapotrzebowanie na pieni\u0105dz krajowy. Pierwsze operacje mia\u0142y miejsce w pa\u017adzierniku, ale bior\u0105c pod uwag\u0119 okres grudzie\u0144-kwiecie\u0144, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rynek potrzebuje od 12 do 15 mld z\u0142otych. Zasilanie sektora bankowego w walut\u0119 krajow\u0105 jest pokazane po stronie aktywnej i udzielane jest pod zastaw d\u0142u\u017cnych papier\u00f3w warto\u015bciowych. Tak wi\u0119c to posiadane w portfelu papiery wyznaczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci pomocy przez NBP (oczywi\u015bcie pozostaje jeszcze idea portfeli kredytowych). Wprawdzie w portfelach bank\u00f3w papier\u00f3w d\u0142u\u017cnych jest sporo, to jak si\u0119 okaza\u0142o nie mia\u0142a ich (mowa o tych papierach kt\u00f3re s\u0105 przyjmowane jako zabezpieczenie przez NBP) ta cze\u015b\u0107 bank\u00f3w kt\u00f3ra najbardziej potrzebowa\u0142a wsparcia. W efekcie NBP pozwoli\u0142 na przyjmowanie papier\u00f3w nominowanych w euro oraz okre\u015blonych przez NBP nieskarbowych pap. d\u0142u\u017cnych. Swoj\u0105 drog\u0105 ta ostatnia innowacja uj\u0119ta w pakiecie pomocowym, daje wyobra\u017cenie o zasadach na jakich NBP mo\u017ce w dalszej przysz\u0142o\u015bci zasila\u0107 banki w p\u0142ynno\u015b\u0107. <\/font><\/p>\n Jednym z najwi\u0119kszych oczekiwa\u0144 bank\u00f3w (przynajmniej od strony medialnej) by\u0142o „zaopatrzenie” ich w CHFy. Jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku rynek bardzo ograniczy\u0142 mo\u017cliwo\u015bci pozyskania tej waluty, co zmusi\u0142o banki do natychmiastowej rewizji polityk kredytowych wobec gospodarstw domowych. W skrajnych przypadkach, banki pr\u00f3bowa\u0142y si\u0119 wycofywa\u0107 z um\u00f3w z klientami. W ramach pakietu pomocowego i dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowym Bankiem Szwajcarii oraz EBC, NBP uruchomi\u0142 operacje SWAP w parze ze z\u0142otym dla chf, usd i usd. W mediach jest ma\u0142o precyzyjnych informacji o skali operacji swap’owych i ich strukturze walutowej. W opublikowanym niedawno raporcie o polityce pieni\u0119\u017cnej za 2008, NBP podaje \u017ce na koniec 2008 r. saldo tych operacji w przeliczeniu na z\u0142ote wynosi\u0142o 1,8 mld z\u0142. Wg kursu euro na konie roku, by\u0142o to ok. 430 mln euro. Jak wi\u0119c wida\u0107, wi\u0119kszym problemem w polskich warunkach by\u0142a kwestia uraty zaufania na rynku mi\u0119dzybankowym w z\u0142otych z ewentualnymi konsekwencjami dla akcji kredytowej ni\u017c brak s\u0142ynnych ju\u017c chf’\u00f3w, Pocz\u0105tkowo NBP pozyska\u0142 od NBS chf’y w transakcji swap za euro, dalszym krokiem – jak informowa\u0142 NBP – mia\u0142o by\u0107 zaci\u0105gniecie po\u017cyczki na potrzeby polskiego rynku. Transakcje swap wymaga\u0142y – jak s\u0105dz\u0119 – anga\u017cowania \u015brodk\u00f3w NBP z aktyw\u00f3w rezerwowych. Wg wspomnianego wy\u017cej raportu dot. rezerw dewizowych, NBP nie mia\u0142 w strukturze walutowej waluty szwajcarskiej. Z punktu widzenia NBP i poziomu rezerw dewizowych, przeznaczenie tymczasowo na pomoc rynkowi kilkuset mln euro, nie jest powa\u017cnym uszczupleniem rezerw bior\u0105c pod uwag\u0119 warto\u015b\u0107 i termin swap\u00f3w. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce NBP m\u00f3g\u0142by zaryzykowa\u0107 nawet i dwu- i trzykrotno\u015b\u0107 tej kwoty. Wspomniana po\u017cyczka daje NBP oczywi\u015bcie znacznie wi\u0119kszy komfort w \u015bwiadczeniu pomocy dla rynku. Akcja dostarczania rynkowi walut pokaza\u0142a inny mankament. Ot\u00f3\u017c NBP nie by\u0142 w stanie od razu dostarczy\u0107 rynkowi po\u017c\u0105danych walut. Nie jest to zarzut z mojej strony, a jedynie refleksja o tym \u017ce byli\u015bmy jesieni\u0105 \u015bwiadkami niecodziennej sytuacji na globalnym rynku finansowym, gdzie „tak po prostu” z dnia na dzie\u0144 upad\u0142y kanony wiary na kt\u00f3rych opierali\u015bmy swojej postrzeganie rynku finansowego i rol\u0119 banku centralnego. <\/font><\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce problemy rynku bankowego z jakimi zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 jesieni\u0105, powoli zaczynaj\u0105 ust\u0119powa\u0107. Opublikowane wczoraj dane o pieni\u0105dzu rezerwowym na koniec maja (a\u017c 27,5 mld z\u0142 w ulokowane w bonach NBP !) wskazuj\u0105 \u017ce po raz pierwszy warto\u015b\u0107 pieni\u0119dzy \u015bci\u0105gni\u0119ta z rynku ponad dwukrotnie przewy\u017csza\u0142a warto\u015b\u0107 operacji repo. Ju\u017c sama warto\u015b\u0107 ulokowana w bonach NBP jest niemal rekordem jak na ostatnie lata. NBP zdecydowa\u0142 si\u0119 na to pomimo i\u017c stawki depozytowe na d\u0142u\u017csze terminy zdawa\u0142yby si\u0119 wskazywa\u0107 \u017ce rynek nadal ma problem z zaufaniem, bo trudno uwierzy\u0107 \u017ce rynek wierzy w poziom stopy referencyjnej w przysz\u0142ym roku powy\u017cej 5%. Mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce zaczyna wraca\u0107 do normy rynek swap\u00f3w, na co wskazuje cz\u0119\u015b\u0107 dealer\u00f3w w zwoich komentarzach. <\/font><\/p>\n Minione kilka miesi\u0119cy da\u0142o nam wyobra\u017cenie o granicach mo\u017cliwo\u015bci zasilania bank\u00f3w w p\u0142ynno\u015b\u0107. Do tej pory mogli\u015bmy mie\u0107 pewne poj\u0119cie o potrzebach rynku mi\u0119dzybankowego na podstawie kredytu lombardowego. W bie\u017c\u0105cej dekadzie tylko dwa razy NBP zasila\u0142 banki kwot\u0105 z przedzia\u0142u 3-3,5 mld z\u0142 i ok. dziesi\u0119\u0107 razy kwota mniejsz\u0105. <\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej