{"id":529,"date":"2008-11-11T00:40:32","date_gmt":"2008-11-10T23:40:32","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/11\/11\/przyczynek-do-dyskusji-o-emeryturach-pomostowych-i-przywilejach-emerytalnych\/"},"modified":"2008-11-11T00:40:32","modified_gmt":"2008-11-10T23:40:32","slug":"przyczynek-do-dyskusji-o-emeryturach-pomostowych-i-przywilejach-emerytalnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/11\/11\/przyczynek-do-dyskusji-o-emeryturach-pomostowych-i-przywilejach-emerytalnych\/","title":{"rendered":"Przyczynek do dyskusji o emeryturach pomostowych i przywilejach emerytalnych"},"content":{"rendered":"

Uprawnienia i przywileje emerytalne to jeden temat\u00f3w o charakterze ustrojowym. Nowa ustawa o tzw. pomost\u00f3wkach to jedna z wieli ustaw fundamentalnych maj\u0105cych wp\u0142yw na okre\u015blanie relacji ekonomicznych pomi\u0119dzy grupami spo\u0142ecze\u0144stwa. W du\u017cym uproszczeniu relacje ekonomiczne w spo\u0142ecze\u0144stwie akceptujacym gospodark\u0119 wolnorynkow\u0105– w wersji podr\u0119cznikowej – nie powinny by\u0107 regulowane przez akty prawne czyli administracyjnie, a wskutek faktycznego zapotrzebowania na dana prac\u0119. Tyle „podr\u0119cznik”, bo w rzeczywisto\u015bci na potrzeby funkcjonowania pa\u0144stwa i dla zachowania jego bezpiecze\u0144stwa kreujemy grupy zawodowe, kt\u00f3rych liczebno\u015b\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 uzale\u017cniona od decyzji obywateli oraz kt\u00f3re nie mog\u0105 funkcjonowa\u0107 na zasadzie negocjowanej op\u0142aty za wykonan\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa prac\u0119. Dobrym przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 \u017co\u0142nierze zawodowi. Pa\u0144stwo okre\u015bla liczebno\u015b\u0107 armii i okre\u015bla wynagrodzenia oraz inne \u015bwiadczenia ( w tym emerytalne) dla tej grupy zawodowej. Na przeciwnym biegunie mamy zawody, w kt\u00f3rych liczebno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w i otrzymywane przez nich wynagrodzenie jest rezultatem popytu generowanego przez spo\u0142ecze\u0144stwo (np. budownictwo). <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Na to nak\u0142ada si\u0119 czynnik ekonomiczny i spo\u0142eczny rozumiany na dwa sposoby. Osobista utrata zdrowia i maksymalna mo\u017cliwa efektywno\u015b\u0107 sektora. Pierwszy to problem zapotrzebowania na prac\u0119, kt\u00f3ra jest szkodliwa i doprowadza do utraty zdrowia czy nawet powa\u017cnego zagro\u017cenia \u017cycia. Drugi problem to brak mo\u017cliwo\u015bci (w uproszczeniu\u00a0 <\/span>– obiektywny) przeniesienia na produkt czy wytwarzan\u0105 us\u0142ug\u0119 pe\u0142nych koszt\u00f3w pracowniczych, czyli \u0142\u0105cznie w kosztem przywilej\u00f3w emerytalnych. W tym przypadku mam na my\u015bli sektor, kt\u00f3rego produkty s\u0105 absolutnie niezb\u0119dne dla funkcjonowania i bezpiecze\u0144stwa gospodarki, ale sektor nie ma ju\u017c mo\u017cliwo\u015bci obni\u017cenia koszt\u00f3w i nie ma mo\u017cliwo\u015bci przerzucenia obiektywnych koszt\u00f3w pracowniczych (w tym \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych) na cen\u0119 produkty lub us\u0142ugi. W uproszczeniu mo\u017cemy wymienione czynniki ekonomiczne okre\u015bli\u0107 jako obiektywne. \u015awiadomie nie podaje przyk\u0142ad\u00f3w sektor\u00f3w gospodarki, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 tym obj\u0119te. Wiem tez r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zdefiniowanie tych sektor\u00f3w to tak naprawd\u0119 w pewnym stopniu efekt przekona\u0144 ekonomicznych ka\u017cdego z nas. W takim przypadku pa\u0144stwo mo\u017ce si\u0119 decydowa\u0107 na wzi\u0119cie na siebie (czyli na nas wszystkich, podatnik\u00f3w) tej cz\u0119\u015bci wynagrodze\u0144 i \u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3rym sektory nie s\u0105 w stanie podo\u0142a\u0107 i nie mog\u0105 przenie\u015b\u0107 na otoczenie gospodarcze.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

By w pe\u0142ni zarysowa\u0107 t\u0142o ekonomiczne nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w rzeczywisto\u015bci by\u0142oby oczywi\u015bcie racjonalne gdyby ka\u017cdy sektor gospodarki prezentowa\u0142 rzeczywiste koszty swojej dzia\u0142alno\u015bci. Inaczej mamy do czynienia ze zniekszta\u0142caniem rachunku ekonomicznego przeprowadzanego przy alokacji zasob\u00f3w w gospodarce. Jednym z takich sztandarowych przyk\u0142ad\u00f3w mo\u017ce by\u0107 skala do jakiej rozros\u0142o si\u0119 g\u00f3rnictwo w latach 80-tych i mocno zniekszta\u0142cony rachunek ekonomiczny, kt\u00f3ry powoduje dok\u0142adnie to samo w sektorach kooperuj\u0105cych. Za sw\u00f3j przerost i zafa\u0142szowanie cen energii w gospodarce g\u00f3rnictwo mocno p\u0142aci do dzisiaj. D\u0105\u017cenie do najbardziej efektywnej alokacji kapita\u0142u to oczywi\u015bcie kolejny podr\u0119cznikowy idea\u0142, ale przy wszelkich decyzjach ekonomicznych decydenci powinni o tym pami\u0119ta\u0107. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce ze zniekszta\u0142caniem rachunku ekonomiczne mamy na co dzie\u0144 do czynienia, ale ma to czasami swoje uzasadnienie. \u015awietnym przyk\u0142adem jest sektor tzw. zielonej energii, gdzie bez ulg czy dedykowanych program\u00f3w wsparcia finansowego i uregulowa\u0144 administracyjnych, funkcjonowanie tego sektora by\u0142oby niemal niemo\u017cliwe. Zreszt\u0105 przyk\u0142ady zniekszta\u0142cania rachunku ekonomicznego spotykamy niemal na ka\u017cdym kroku, pocz\u0105wszy od lokalnego sklepu spo\u017cywczego.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Na ko\u0144cu pozostaj\u0105 nam choroby zawodowe i\u00a0 <\/span>zawody niebezpieczne. Kiedy s\u0142ucham niekt\u00f3rych wypowiedzi zwi\u0105zkowc\u00f3w, to ka\u017cdy a szczeg\u00f3lnie ich zawody s\u0105 niebezpieczne i szkodliwe dla zdrowia. P\u00f3\u0142 \u017cartem p\u00f3l serio, praca jest generalnie szkodliwa dla cz\u0142owieka. Sam znam przypadki os\u00f3b, kt\u00f3re wskutek tzw. siedz\u0105cej pracy biurowej nabawia\u0142y si\u0119 powa\u017cnych schorze\u0144 kr\u0119gos\u0142upa. Obserwuj\u0105c zmiany na li\u015bcie zawod\u00f3w obj\u0119tych przywilejami emerytalnymi, mo\u017cna si\u0119 by\u0107 mo\u017ce zgodzi\u0107 z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 zawod\u00f3w tzw. fizycznych. Notabene okre\u015blenie zaw\u00f3d jest uog\u00f3lnieniem, poniewa\u017c powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o stanowiskach. Niemniej w przypadku wi\u0119kszo\u015bci prac umys\u0142owych uzyskany efekt jest rezultatem zasz\u0142o\u015bci historycznych, kompromisu i si\u0142y zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Ponadto w ustawie o pomost\u00f3wkach ma si\u0119 znale\u017a\u0107 idea cz\u0119\u015bciowego przenoszenia finansowych koszt\u00f3w uprawnie\u0144 emerytalnych na zak\u0142ady pracy. Moim zdaniem to dobre rozwi\u0105zanie, bo \u0142\u0105czy wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 z efektywno\u015bci\u0105 sektora. To w\u0142a\u015bnie przeniesieniu kosztu na pa\u0144stwo spowodowa\u0142o bardzo nonszalanckie podej\u015bcie do \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych i ogromne oczekiwania. Niestety ta propozycja nie zosta\u0142a przyj\u0119ta ze zrozumieniem przez zwi\u0105zkowc\u00f3w. W pewnym sensie mo\u017cna to zrozumie\u0107, bo jest sprzeczna z interesem ekonomicznym os\u00f3b uprawnionych.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce skoro mo\u017cna by si\u0119 pewnie szkodliwo\u015bci pracy dopatrzy\u0107 u kilku milion\u00f3w Polak\u00f3w i nie jest mo\u017cliwe ul\u017cenie wszystkim to o przywilejach emerytalnych decydowa\u0107 b\u0119dzie ekonomia czyli stan finans\u00f3w pa\u0144stwa, a mo\u017ce bardziej – sens ponoszenia przez pracuj\u0105cych koszt\u00f3w tak mocno rozdymanych przywilej\u00f3w emerytalnych. W efekcie wi\u0119c mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o zabezpieczaniu finansowym tylko tych os\u00f3b kt\u00f3re s\u0105 najbardziej poszkodowane. Mamy jednych z najm\u0142odszych emeryt\u00f3w i niepotrzebnie obci\u0105\u017camy gospodark\u0119 kosztami przedwczesnych emerytur. Niestety reali\u00f3w ekonomicznych obej\u015b\u0107 si\u0119 nie da, zreszt\u0105 lista uprawnionych do przywilej\u00f3w emerytalnych by\u0142a zbyt d\u0142uga.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c na zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 list\u0119 uprawnionych zawod\u00f3w i s\u0142uchaj\u0105c zwi\u0105zkowc\u00f3w odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce wcale nie zale\u017cy im na poprawie warunk\u00f3w pracy czy na zmianach drogi zawodowej (zmiana stanowiska wraz z wiekiem \u00a0<\/span>czy konsekwencjami zdrowotnymi). Ludzie chc\u0105 sobie szkodzi\u0107 (a przynajmniej nie maja nic przeciwko temu) i chc\u0105 za to przywileje emerytalne. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Problemem jest tez to i\u017c wiele z zawod\u00f3w uwa\u017ca przywileje emerytalne za co\u015b oczywistego i nie przeszkadza strajkuj\u0105cym fakt i\u017c szereg innych zawod\u00f3w o niemal identycznym obci\u0105\u017ceniu dla zdrowia nie ma takich uprawnie\u0144. Przyk\u0142adowo wg kolejarzy, ci z nich kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 budow\u0105 szlak\u00f3w kolejowych maj\u0105 by\u0107 obj\u0119ta przywilejami emerytalnymi. Je\u017celi tak, to dlaczego nie pracownicy buduj\u0105cy drogi? Dochodzimy tu do uczciwo\u015bci (czy tez jej braku ) wobec innych grup zawodowych. Zreszt\u0105 strajkuj\u0105cy i liderzy zwi\u0105zkowi unikaj\u0105 konfrontacji z op\u0142acaj\u0105c\u0105 przywileje emerytalne reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. Staraj\u0105 si\u0119 podkre\u015bla\u0107 \u017ce to konflikt z rz\u0105dem. Nie widz\u0119 powod\u00f3w by unika\u0107 w mediach konfrontacji pomi\u0119dzy grupami spo\u0142ecznymi. Konflikt natury ekonomicznej istnieje i liderzy zwi\u0105zkowi powinni pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa a nie rz\u0105d przekonywa\u0107 do wi\u0119kszych wydatk\u00f3w. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Wiem \u017ce w zmiana przepis\u00f3w narusza zaufanie wobec pa\u0144stwa. Je\u017celi jednak zauwa\u017cymy i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 przywilej\u00f3w zawodowych jest zbyteczna i \u017ce tak naprawd\u0119 nic w naszym \u017cyciu zawodowym nie jest w 100% pewne, to dyskomfort wywo\u0142any zmianami mi si\u0119 zmniejsza. Zreszt\u0105 nie s\u0105dz\u0119 by liczba os\u00f3b wybieraj\u0105cych taki czy inny zaw\u00f3d g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w emerytalnych by\u0142a du\u017ca. Mnie zmienno\u015b\u0107 i nieprzewidywalno\u015b\u0107 warunk\u00f3w finansowych r\u00f3wnie\u017c dotyczy. Nie mam gwarancji zatrudnienia i niezmienno\u015bci stanowiska. W trakcie mojego \u017cycia zawodowego zmieniano przepisy emerytalne. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Nie ma co jednak ukrywa\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 „ideologii” przyk\u0142adanej przez rz\u0105d do kontynuowanej reformy emerytalnej jest troch\u0119 niepowa\u017cna. L\u0119k przed utrat\u0105 przywilej\u00f3w emerytalnych to w cz\u0119\u015bci l\u0119k o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrudnienia w wieku starszym. Wcze\u015bniejsze emerytury daj\u0105 cz\u0119sto przynajmniej minimalne ekonomiczne bezpiecze\u0144stwo. Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce przynajmniej obecnie osoby kt\u00f3re maja kilka i kilkana\u015bcie lat do podstawowej emerytury nie s\u0105 specjalnie poszukiwane na rynku. Przepisy czy programy 50+ nie s\u0105 w stanie tego radykalnie zmieni\u0107. To wymaga trwale niskiego bezrobocia i zmiany mentalno\u015bci pracodawc\u00f3w. M\u00f3wienie wi\u0119c ze to dla dobra pracownika i po to by pracuj\u0105c d\u0142u\u017cej wypracowa\u0142 sobie wy\u017csz\u0105 emerytur\u0119 jest moim zdaniem zbyteczne. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Na ca\u0142y ten problem, z pomini\u0119ciem zawod\u00f3w faktycznie szkodliwych, mo\u017cna spojrze\u0107 i z innej perspektywy. Mam na my\u015bli odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje \u017cycie zawodowe czy za siebie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas poddana jest konieczno\u015bci zmiany zawodu lub sta\u0142ego dokszta\u0142cania i ponosi ryzyko trudnej do przewidzenia przysz\u0142o\u015bci i odczuwa niepewno\u015b\u0107 o to czy b\u0119dziemy mieli prac\u0119 po 50-tce czy 60-tce. Dlaczego mam si\u0119 jednak zgodzi\u0107 by cz\u0119\u015b\u0107 grup zawodowych moim kosztem wyzby\u0142a si\u0119 tych l\u0119k\u00f3w? Niestety odpowiedzialno\u015b\u0107 za dopasowanie si\u0119 do wymaga\u0144 rynku pracy spoczywa na nas i rz\u0105d z przyczyn makroekonomicznych i demograficznych musi doko\u0144czy\u0107 reform\u0119 systemu emerytalnego.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}