![\"\"](\"resources\/2008_07_cpi_i_food.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Problemy z inflacj\u0105 jakie uwidoczni\u0142y si\u0119 w ubieg\u0142ym roku i ci\u0105gn\u0105 w obecnym, ujawni\u0142y bardzo niebezpieczny mechanizm jaki dotyka komentator\u00f3w rynkowych (w tym makroekonomist\u00f3w) oraz graczy rynkowych. Mam na my\u015bli sytuacj\u0119, kiedy takie czy inne zjawisko przeci\u0105ga si\u0119 w czasie, a jednocze\u015bnie s\u0105 problemy z jego pe\u0142nym wyt\u0142umaczeniem. W sumie niby standard. Zjawisk trudnych do precyzyjnego zaprognozowania w makroekonomii nie brakuje. Gorzej jednak, kiedy obraca si\u0119 to w traktowanie zjawiska jak fatum kt\u00f3re nie wiadomo kiedy nas opu\u015bci. Wtedy, z racji si\u0142y tego\u017c zjawiska i je\u017celi nie jest one w pe\u0142ni zrozumiane i wyt\u0142umaczalne, zaczyna si\u0119 wierzy\u0107 \u017ce trwa\u0107 b\u0119dzie bardzo d\u0142ugo. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, skoro inflacja i skok cen \u017cywno\u015bci nas zaskoczy\u0142 i jest mocny, to oznacza to i\u017c procesy te b\u0119d\u0105 trwa\u0142e. W nast\u0119pstwie tego, w komentarzach analityk\u00f3w i makroekoonomist\u00f3w powoli zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 prognozy wskazuj\u0105ce, \u017ce nie tylko w tym ale i w nast\u0119pnym roku, Polska b\u0119dzie mia\u0142a problemy z inflacj\u0105. Do tego stopnia, ze trzeba b\u0119dzie utrzymywa\u0107 wysoko stopy do ko\u0144ca przysz\u0142ego roku. Poj\u0119cie „wysoko” mo\u017ce oznacza\u0107 nawet 7%. <\/font><\/p>\n Wprawdzie swoje rozwa\u017cania ograniczam do rynku \u017cywno\u015bci, ale w mniejszym czy wi\u0119kszym stopniu dotyczy to r\u00f3wnie\u017c rynku surowc\u00f3w naturalnych.<\/font><\/p>\n Przypomn\u0119 wi\u0119c, \u017ce jeszcze rok temu ma\u0142o kto spodziewa\u0142 si\u0119 ze na prze\u0142omie 2007\/2008 inflacja siegnie 4%. Sam te\u017c w tamtym okresie obstawia\u0142em ni\u017cszy poziom. Niemniej nie opieram oceny makroekonomist\u00f3w na trafno\u015bci prognoz, bo o celno\u015b\u0107 trudno tu nawet ze wzgl\u0119d\u00f3w obiektywnych. Zwracam uwag\u0119 na bie\u017c\u0105ce pogl\u0105dy i postrzegany rozk\u0142ad ryzyk. Na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego roku niska inflacja chyba troch\u0119 u\u015bpi\u0142a czujno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych analityk\u00f3w. Zwraca\u0142em ju\u017c nie raz uwag\u0119, ze precyzyjne prognozowanie inflacji, a dok\u0142adnie jej znacznego zrostu, w ubieg\u0142ym roku nie by\u0142o \u0142atwe a nawet by\u0107 mo\u017ce niemo\u017cliwe. Pozostaje jednak tzw. rozk\u0142ad ryzyk, czy scenariuszy. Wiara i\u017c wzrost gospodarczy i silny wzrost si\u0142y nabywczej gospodarstw domowych nie odbije si\u0119 na cenach by\u0142 ryzykowny. Wzrost wydajno\u015bci i silny z\u0142oty nie jest w stanie bezterminowo neutralizowa\u0107 wspomnianych zjawisk. Niewielkim wsparciem jest r\u00f3wnie\u017c oczekiwanie spowolnienia wzrostu gospodarczego. <\/font><\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 za wzrost inflacji szybko zrzucono na rynek \u017cywno\u015bci i surowc\u00f3w. Winnymi sa biopaliwa, ropa i chi\u0144czycy z ich rosn\u0105cym zainteresowaniem wieprzowin\u0105. Mo\u017cna tak przerzuca\u0107 win\u0119 bez ko\u0144ca. A mo\u017ce po prostu mamy do czynienia z gr\u0105 popytu i podazy w ko\u0144c\u00f3wce silnego cyklu gospodarczego na \u015bwiecie. Kiedy jednak czytam prognozy czy opinie dotycz\u0105ce perspektyw inflacji z jej \u017cywnosciow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, to odnosze wra\u017cenie \u017ce spotka\u0142o nas co\u015b wyj\u0105tkowego. Swego rodzaju ekonomiczny kataklizm. Ekonomisci nanosz\u0105 do swoich prognoz coraz koszmarniejsze scenariusze zmian st\u00f3p refencyjnych w Polsce oraz dorabiaj\u0105 ideologi\u0119 do stanu bie\u017c\u0105cego. W \u015blad za tym rynek przestaje racjonalnie prognozowa\u0107 scenariusze inflacyjne, a bardziej stara si\u0119 nad\u0105\u017ca\u0107 za tymi czarniejszymi. W efekcie nasza krzywa rentowno\u015bci jest jaka jest.<\/font><\/p>\n Oczywi\u015bcie stan obecny przyczyn inflacji musi by\u0107 solidnie zdiagnozowany i wysnute z tego musza by\u0107 odpowiednie wnioski. Zastanawia mnie jednak to i\u017c zak\u0142ada si\u0119 nieracjonalno\u015b\u0107 rynku. W przypadku rynku \u017cywno\u015bci podstawow\u0105 niewiadom\u0105 s\u0105 warunki meteorologiczne i skala zbior\u00f3w. W zasadzie odpowied\u017a na pytanie otrzymujemy tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem zbior\u00f3w. Obecnie Minister Rolnictwa uprzedzi\u0142, \u017ce wyst\u0105pienia w niekt\u00f3rych regionach kraju kr\u00f3tkotrwa\u0142ej suszy mo\u017ce si\u0119 negatywnie odbi\u0107 na zbiorach. Ale s\u0105 i doniesienia o odwrotnym znaczeniu. Doniesienia z kilku innych kraj\u00f3w UE wskazuj\u0105, \u017ce zbiory b\u0119d\u0105 bardzo udane, a wi\u0119c w razie czego b\u0119dzie sk\u0105d importowa\u0107 zbo\u017ca. Sytuacja na krajowym rynku rolnym nie nastraja optymistycznie. O ile powoli poprawia si\u0119 skup \u017cywca rze\u017anego, to nie przek\u0142ada si\u0119 to na powa\u017cniejsz\u0105 redukcj\u0119 cen skupu. W du\u017cym skr\u00f3cie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ceny skupu podstawowych artyku\u0142\u00f3w rolnych wci\u0105\u017c rosn\u0105, ale na pewno coraz wolniej. Specyficzna sytuacja na rynku doprowadzi\u0142a przyk\u0142adowo do zaburzenia tzw. cyklu \u015bwi\u0144skiego. Liczba sztuk trzody chlewnej spad\u0142a w I kw do 15600 tys sztuk, czyli stanu najni\u017cszego od kilkunastu lat. Raczej nie ma co liczyc na gwa\u0142towny wzrost produkcji, chyba \u017ce spadn\u0105 powa\u017cnie koszty utrzymywania trzody. Cena skupu w maju z trudem przebi\u0142a 4 z\u0142 za kg. I tu dochodzimy do kolejnego czynnika decyduj\u0105cego o \u017cywno\u015bciowej cz\u0119\u015bci koszyka inflacyjnego. Sprzeda\u017c detaliczna i hurtowa artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych oraz wyniki przemys\u0142u spo\u017cywczego wskazuj\u0105, \u017ce coraz trudniej b\u0119dzie sprzeda\u0107 artyku\u0142y \u017cywno\u015bciowe po dowolnej cenie. Ju\u017c w I kw tego roku pojawi\u0142a si\u0119 bariera popytowa, kt\u00f3rej brak w I po\u0142owie ubieg\u0142ego roku przyczyni\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bciowo do przeniesienia na konsument\u00f3w wzrostu cen. Ju\u017c jako ciekawostk\u0119 powiem, \u017ce w tej dekadzie ju\u017c dwa razy wzrost cen koszyka \u017cywno\u015bciowego przekroczy\u0142 swoim tempem obecne 7%. Mowa o latach 2000 i 2004 r. <\/font><\/p>\n Ciekawe czy gdyby medialne dyskusje\u00a0 <\/span>o wzro\u015bcie cen \u017cywno\u015bci zaczyna\u0107 od za\u0142\u0105czonego wykresu, to komentatorzy nadal z takim zapa\u0142em nadawaliby obecnym zjawiskom na rynku \u017cywno\u015bci tak\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107. Jestem przekonany, ze wtedy dyskusja posz\u0142aby w stron\u0119 rozwa\u017ca\u0144 o wp\u0142ywie szeregu zjawisk o charakterze cyklicznym i nie tylko na rynek \u017cywno\u015bci w kraju i na \u015bwiecie. Przebieg linii m\u00f3wi sam za siebie, dla tych kt\u00f3rzy szukaj\u0105 odpowiedzi na pytanie co dalej. Tak jak w poprzednich latach dajmy spokojnie dzia\u0142a\u0107 prawom popytu i poda\u017cy na rynku rolnym. Nie widze powodu by nie mia\u0142y zadzia\u0142a\u0107 w najbli\u017cszych latach. <\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej