{"id":561,"date":"2008-06-26T01:42:54","date_gmt":"2008-06-25T23:42:54","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/06\/26\/trwa-poszukiwanie-winnych-inflacji\/"},"modified":"2008-06-26T01:42:54","modified_gmt":"2008-06-25T23:42:54","slug":"trwa-poszukiwanie-winnych-inflacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/06\/26\/trwa-poszukiwanie-winnych-inflacji\/","title":{"rendered":"Trwa poszukiwanie winnych inflacji"},"content":{"rendered":"

Tematem numer 1 w debacie publicznej z dzia\u0142u „ekonomia” staje si\u0119 inflacja. W mniejszym czy wi\u0119kszym stopniu, wzrost cen doskwiera chyba ka\u017cdemu. Skala uci\u0105\u017cliwo\u015bci jest funkcj\u0105 struktury koszyka nabywanych d\u00f3br i zasobno\u015bci portfela. Zjawisko jest tym bardziej intryguj\u0105ce, gdy\u017c z problemu makroekonomicznego, inflacja wyj\u0105tkowo szybko przeradza si\u0119 w problem polityczny. W skr\u00f3cie wygl\u0105da to tak: Minister Finans\u00f3w wymienia razy (ciosy?) z Prezesem NBP, a politycy opozycji domagaj\u0105 si\u0119 reakcji rz\u0105du. Co zabawniejsze, rz\u0105d (a przynajmniej jego przedstawiciele) tak\u0105 reakcj\u0119 obiecuj\u0105. A co na to obywatel? Kiedy na to patrzy, faktycznie ma prawo wierzy\u0107, \u017ce inflacja to wina polityk\u00f3w. Oni spowodowali inflacji, a wi\u0119c oni powinni pokry\u0107 straty obywatelowi. W mediach ma miejsce teatr absurdu i to bardzo rozwojowy. Na lipiec planowana jest debata sejmowa o inflacji. Nietrudno si\u0119 domy\u015ble\u0107 jej poziomu. Wystarczy\u0142o przyjrze\u0107 si\u0119 publicznym deklaracjom, sk\u0142adanym przez przedstawicieli najwi\u0119kszych partii przed kamerami. <\/font><\/p>\n

Jeszcze na prze\u0142omie 2005 i 2006 r. inflacja (operuje wska\u017anikiem rocznym) utrzymywa\u0142a si\u0119 nawet poni\u017cej 1%. Z biegiem czasu inflacja zacz\u0119\u0142a bardzo powoli rosn\u0105\u0107. W I kw 2007 inflacja przebi\u0142a 2%. Ju\u017c wtedy w dyskusjach makroekonomist\u00f3w pojawia\u0142 si\u0119 problem inflacji: jak d\u0142ugo uda nam si\u0119 utrzyma\u0107 inflacj\u0119 na niskim poziomie. Bardzo modne by\u0142y w\u00f3wczas teorie o wydajno\u015bci pracy i korzystnym wp\u0142ywie towar\u00f3w importowanych na inflacje (tzn. przyczynianie si\u0119 do utrzymywanie jej niskiego poziomu). Nie twierdz\u0119, ze nie by\u0142o w tym racji, ale zauwa\u017cy\u0142em \u017ce u\u015bpi\u0142o to czujno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci ekonomist\u00f3w, w tym z RPP. Ja te\u017c nie przewidzia\u0142em precyzyjnie inflacji, ale zwraca\u0142em uwag\u0119 w 2007 \u017ce wiara cz\u0119\u015bci cz\u0142onk\u00f3w RPP i\u017c uda si\u0119 tak d\u0142ugi okres koniunktury w kraju i za granic\u0105 i silnego wzrostu p\u0142ac prze\u017cy\u0107 bez wi\u0119kszych problem\u00f3w z inflacj\u0105 by\u0142a chyba zbyt du\u017ca. Mo\u017cna by\u0142o ju\u017c na prze\u0142omie 2006 i 2007 rozpocz\u0105\u0107 proces podnoszenia st\u00f3p procentowych. Powoli i w celach prewencyjnych. Podnoszenie st\u00f3p na dobre zacz\u0119\u0142o dopiero w okresie letnim. Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie spos\u00f3b przewidzie\u0107 wszystkich szok\u00f3w cenowych, szczeg\u00f3lnie tych importowanych. Ale przecie\u017c po zmianach cen \u017cywno\u015bci \u00a0<\/span>w ubieg\u0142ym roku wida\u0107 by\u0142o \u017ce ryzyko ich dalszego wzrostu i tak jest niema\u0142e, nawet bez wp\u0142ywu zagranicy. Czekanie na potwierdzenie tego faktu a\u017c do okresu lato-jesie\u0144 by\u0142o niepotrzebnym wystawianiem si\u0119 na ryzyko. Tymczasem czas podj\u0119cia decyzji przez RPP wskazuje, \u017ce kilku jej cz\u0142onk\u00f3w wola\u0142o czeka\u0107 na potwierdzenie si\u0119 zagro\u017cenia i dopiero wtedy ze spokojnym sumieniem g\u0142osowa\u0142o za podniesieniem st\u00f3p. Gdyby proces podnoszenia st\u00f3p rozpocz\u0119to ju\u017c w 2006 jak chcia\u0142a czw\u00f3rka cz\u0142onk\u00f3w RPP w tamtym czasie, to przypuszczam \u017ce dzisiaj mo\u017ce i mieliby\u015bmy inflacj\u0119 \u00a0<\/span>na poziomie 4%, ale znacznie mniej l\u0119k\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107 i mniej niepewno\u015bci na rynku. <\/font><\/p>\n

Dyskusja o inflacji pewnie i tak by nas nie omin\u0119\u0142a, niemniej jej jako\u015b\u0107 mog\u0142a by\u0107 lepsza. Nie wytrzyma\u0142 Minister Finans\u00f3w i zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na op\u00f3\u017anienie w dzia\u0142aniach RPP. Z jednej strony mamy wypracowywan\u0105 przez lata poprawno\u015b\u0107 w \u015bwiecie finans\u00f3w, czyli unikanie przerzucania si\u0119 win\u0105 przez najwy\u017cszym urz\u0119dnik\u00f3w ze sfery finans\u00f3w oraz unikanie krytyki Prezesa NBP w imi\u0119 jego niezale\u017cno\u015bci , z drugiej za\u015b – nabieraj\u0105c\u0105 tempa polityczn\u0105 dyskusj\u0119. Stronami sporu s\u0105 g\u0142\u00f3wnie PO i PiS i tak si\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwie sk\u0142ada, \u017ce o ile Minister Finans\u00f3w – co oczywiste – reprezentuje rz\u0105d czyli polityk\u00f3w, to w przypadku Prezesa NBP te\u017c trudno broni\u0107 jego apolityczno\u015bci. S.Skrzypek nie by\u0142 kandydatem merytorycznym, co te\u017c potwierdzi\u0142 swoimi g\u0142osowaniami na spotkaniach RPP. Przyznam szczerze, ze trudno si\u0119 obroni\u0107 przed wra\u017ceniem \u017ce Prezes Skrzypek nie orientowa\u0142 si\u0119 za dobrze w tym co si\u0119 dzieje w gospodarce w 2007 r. Wprawdzie za efekt g\u0142osowania odpowiadaj\u0105 wszyscy cz\u0142onkowie RPP (czyli ka\u017cdy za sw\u00f3j g\u0142os), jednak dok\u0142adna analiza wskazuje, \u017ce S.Skrzypek przyczyni\u0142 si\u0119 do op\u00f3\u017anienia tego procesu, tzn. op\u00f3\u017anienia tempa podnoszenia st\u00f3p. <\/font><\/p>\n

Prezes NBP nie pozosta\u0142 d\u0142u\u017cny i wystosowa\u0142 o\u015bwiadczenie, gdzie nie odnosi si\u0119 do zarzut\u00f3w pod swoim adresem, ale apeluje o w\u0142a\u015bciw\u0105 policy mix. Je\u017celi tak, to o\u015bwiadczenie ( a jednocze\u015bnie zarzut) \u00a0<\/span>jest przede wszystkim skierowane do \u015brodowiska politycznego kt\u00f3re wystawi\u0142o jego kandydatur\u0119. W wymianie cios\u00f3w Prezes NBP chyba tego nie zauwa\u017cy\u0142, po\u015bpiesznie broni\u0105c swojej pozycji. Faktem jednak jest, \u017ce do tablicy wywo\u0142a\u0142y go zarzuty Ministra Finans\u00f3w. Tak wi\u0119c niestety, sp\u00f3r o winnych inflacji przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na grunt polityczny, ale przyznam \u017ce sam bym chyba nie wytrzyma\u0142, bo jak by nie m\u00f3wi\u0105c, g\u0142osowa\u0144 Prezesa NBP z ubieg\u0142ego roku doprawdy trudno jest broni\u0107 i w dyskusjach o inflacji nie spos\u00f3b omin\u0105\u0107 oceny dzia\u0142a\u0144 niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w RPP. <\/font><\/p>\n

Wyst\u0119powanie PiS w roli obro\u0144cy uci\u015bnionych i apelowanie o debat\u0119 sejmow\u0105 jest o tyle niepowa\u017cne, \u017ce inflacja zacz\u0119\u0142a rosn\u0105\u0107 w tamtym roku, za czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w PiS. Od grudnia inflacja stabilizuje si\u0119 na poziomie 4%. Trwaj\u0105cy od kilku dni wy\u015bcig polityk\u00f3w opozycji o to kto bardziej chroni obywateli przed wzrostem cen wywo\u0142a\u0142 do\u015b\u0107 dziwn\u0105 reakcj\u0119 PO. We wczorajszym o\u015bwiadczeniu Z.Chlebowski, potwierdzi\u0142 oczywi\u015bcie \u017ce w lipcu odb\u0119dzie si\u0119 debata sejmowa o inflacji, jej przyczynach i formie pomocy najubo\u017cszym, ale w ten spos\u00f3b dokona\u0142 czego\u015b niezmiernie nieszcz\u0119\u015bliwego. Kiedy wys\u0142ucha\u0142em o\u015bwiadcze\u0144 stron sporu, zaskoczy\u0142a mnie w\u0142a\u015bnie reakcja PO. Z.Chlebowski najwyra\u017aniej ba\u0142 si\u0119 wczoraj powiedzie\u0107 (mowa o konferencji dot. sektora stoczniowego) \u017ce niestety inflacja jest zjawiskiem zdarzaj\u0105cym si\u0119 w gospodarce wolnorynkowej i debata lipcowa nie b\u0119dzie o obronie najubo\u017cszych a o wiedzy makroekonomicznej polityk\u00f3w i odwadze w jej prezentowaniu. <\/font><\/p>\n

Wzrostom inflacji nie da si\u0119 ca\u0142kowicie zapobiec w gospodarce wolnorynkowej. Ni mniej ni wi\u0119cej jest to pr\u00f3ba dopasowania si\u0119 popytu do poda\u017cy. Po prostu immanentna cecha gospodarki wolnorynkowej. I niestety ka\u017cdy z nas jest uczestnikiem tego procesu. By ten proces nie rozgrywa\u0142 si\u0119 tylko na tym polu, stosuje si\u0119 polityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105. Dzi\u0119ki temu stabilizowanie cen jest \u0142agodniejsze, a przynajmniej powinno. Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dla niekt\u00f3rych gospodarstw domowych koszty \u017cycia mog\u0142y wzrosn\u0105\u0107 (lub wkr\u00f3tce wzrosn\u0105) nawet o 10%-15% w skali roku, ale to na takie przypadki w\u0142a\u015bnie jest pomoc pa\u0144stwa, potocznie zwana pomoc\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Nie da si\u0119 prowadzi\u0107 gospodarki opartej na wolnym rynku i jednocze\u015bnie chroni\u0107 wszystkich obywateli przed wzrostem cen. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ze skoku inflacji z ostatnich trzech kwarta\u0142\u00f3w by\u0142a w zasadzie nieunikniona. Ukrywanie tego przed spo\u0142ecze\u0144stwem nie ma sensu. Zmiany cen s\u0105 immanentn\u0105 cech\u0105 gospodarki wolnorynkowej i jest to r\u00f3wnie\u017c sygna\u0142 dla nas, gospodarstw domowych, by przykr\u00f3ci\u0107 swoje apetyty konsumpcyjne tam gdzie to mo\u017cliwe. Dla os\u00f3b mniej zorientowanych w ekonomii, zaznaczam \u017ce nie sugeruje zaprzestania jedzenia, ale by\u0107 mo\u017ce zwr\u00f3cenia uwagi czy aby nie mo\u017cna kupi\u0107 ta\u0144szego przetworu spo\u017cywczego tego samego gatunku. <\/font><\/p>\n

Ze wczorajszej wymiany cios\u00f3w przed kamerami, mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce inflacja w Polsce jest efektem tylko i wy\u0142\u0105cznie niedbalstwa polityk\u00f3w i \u017ce wszystkich mo\u017cna obroni\u0107 przed jej skutkami. Przy tej okazji przypomnia\u0142em sobie debat\u0119 Tusk-Kwa\u015bniewski, z ubieg\u0142ego roku. D.Tusk pr\u00f3bowa\u0142 zaskoczy\u0107 A.Kwa\u015bniewskiego pytaniem o rosn\u0105c\u0105 inflacj\u0119 (z podkre\u015bleniem koszt\u00f3w \u017cywno\u015bci) i co kandydat na prezydenta z tym zrobi. Dok\u0142adnie w takim stylu jak obecnie stawia ten problem opozycja. A.Kwasniewski odpowiedzia\u0142 wyj\u0105tkowo przytomnie, przypominaj\u0105c \u017ce to naturalna konsekwencja dzia\u0142ania praw popytu i poda\u017cy i czy pytanie Tuska ma oznacza\u0107, \u017ce zmieni\u0142 pogl\u0105dy ekonomiczne (przypominam, \u017ce D.Tuskowi przypisywano pogl\u0105dy liberalne). No c\u00f3\u017c, zbiera si\u0119 wi\u0119c teraz owoce swoich wypowiedzi.<\/font><\/p>\n

Wszystkie strony sporu mocno wczoraj przesadzi\u0142y. Politycy maj\u0105 obowi\u0105zek wyt\u0142umaczy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu co to jest inflacja i jakie s\u0105 jej obecne przyczyny. Pomoc finansowa powinna by\u0107 kierowana tylko do najubo\u017cszych gospodarstw domowych. Sugerowanie \u017ce inflacja to efekt b\u0142\u0119dnego rz\u0105dzenia i \u017ce ludziom nale\u017cy si\u0119 rekompensata (pomoc spo\u0142eczna? wy\u017csze wynagrodzenie?), mo\u017ce mie\u0107 tragiczne konsekwencje w przysz\u0142o\u015bci. Pomijam ju\u017c to, \u017ce takie podej\u015bcie jest naigrywaniem si\u0119 z ludzkiej niewiedzy.<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=561"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}