{"id":568,"date":"2008-05-26T13:54:05","date_gmt":"2008-05-26T11:54:05","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/05\/26\/pozostaje-sie-tylko-z-tym-zgodzic\/"},"modified":"2008-05-26T13:54:05","modified_gmt":"2008-05-26T11:54:05","slug":"pozostaje-sie-tylko-z-tym-zgodzic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/05\/26\/pozostaje-sie-tylko-z-tym-zgodzic\/","title":{"rendered":"Pozostaje si\u0119 tylko z tym zgodzi\u0107"},"content":{"rendered":"

Przyznam, \u017ce by\u0142em mocno zaskoczony, kiedy robi\u0105c wczoraj przegl\u0105d wiadomo\u015bci w internecie (dok\u0142adniej: <\/font>www.gazeta.pl<\/font><\/a>) trafi\u0142em na tekst Grzegorza Rzeczkowskiego z gazety „Polska”, „Medialni eksperci – znani z tego, \u017ce si\u0119 znaj\u0105”. Dla porz\u0105dku dodam, \u017ce zgodnie z zamieszczon\u0105 informacj\u0105, tekst ukaza\u0142 si\u0119 w Miesi\u0119czniku Press.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Tekst jest o zjawisku, na kt\u00f3re ju\u017c kilkakrotnie zwraca\u0142em uwag\u0119, czyli o komentatorach medialnych oraz dziennikarzach. Ja rozwin\u0105\u0142bym tytu\u0142 o dodanie”..znani z tego, \u017ce s\u0105 znani”, bo do prawdy nie wiem co cz\u0119\u015b\u0107 z tzw. medialnych ekspert\u00f3w wnosi do dyskusji i zrozumienia komentowanych wydarze\u0144 i zjawisk. Z racji tematyki mojego bloga, komentarz do tekstu ogranicz\u0119 do komentator\u00f3w ekonomicznych, czy ekonomiczno-spo\u0142ecznych. Z grzeczno\u015bci b\u0119d\u0119 unika\u0142 podawania nazwisk.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Komentarz opr\u0119 na cytatach z autora, dla u\u0142atwienia i z racji szacunku dla odwagi w podj\u0119ciu tematu. W\u0105tpi\u0119 by \u015bwiat dziennikarski wielce si\u0119 tekstem Grzegorza Rzeczkowskiego przej\u0105\u0142, gdy\u017c zjawisko kt\u00f3re opisuje ma ogromny zasi\u0119g i aprobat\u0119 wi\u0119kszo\u015bci dziennikarzy. Nikt wi\u0119c nie b\u0119dzie kpi\u0142 z samego siebie czy w\u0142asnej redakcji oraz ust\u0119powa\u0142 z roli wszechwiedz\u0105cego na rzecz takiego czy innego eksperta. Mimo wszystko to mi\u0142e, \u017ce w\u015br\u00f3d dziennikarzy jest kto\u015b, kto ma odwag\u0119 poruszy\u0107 ten problem, bo jakby nie by\u0142o idzie o co\u015b wielkiego – jako\u015b\u0107 informacji dla os\u00f3b siedz\u0105cych przed telewizorem, czytaj\u0105cych gazety czy s\u0142uchaj\u0105cych radia.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Zaczynamy.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Opr\u00f3cz umiej\u0119tno\u015bci jasnego i zwi\u0119z\u0142ego wypowiadania si\u0119 oraz kompetencji bardzo du\u017ce znaczenie, szczeg\u00f3lnie dla stacji radiowych i telewizji, ma dost\u0119pno\u015b\u0107 eksperta. – Idealny to ten, kt\u00f3ry zawsze odbiera telefon, wie, o co chodzi w sprawie, kt\u00f3ra nas interesuje, i mo\u017ce szybko przyjecha\u0107 do studia – m\u00f3wi Zor\u0107.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wspomniane cechy sa w mediach po\u017c\u0105dane i w gruncie rzeczy oczywiste. Ok. Kolejne jednak staj\u0105 si\u0119 ju\u017c zarzewiem patologii, kt\u00f3ra si\u0119 w mediach pojawia. Pewnego dnia czyta\u0142em tekst o ekonomi\u015bcie (jeden z grona tzw. ekonomist\u00f3w bankowych), kt\u00f3ry za istotne uwa\u017ca\u0142 odbierane telefon\u00f3w od dziennikarzy (w celu skomentowania nowych wydarze\u0144). Po co ? Po to by by\u0107 szybszym od tych koleg\u00f3w po fachu. Z biegiem czasu dziennikarze cz\u0119\u015bciej kontaktuj\u0105 si\u0119 z tak\u0105 osob\u0105. Cz\u0119\u015bciej te\u017c ekonomista pokazywany jest w mediach, a w gazetach coraz cz\u0119\u015bciej do opisywania zjawisk makroekonomicznych oraz innych wplata si\u0119 chocia\u017c jedno zdanie typu „wed\u0142ug X…..”. W przypadku kt\u00f3ry opisa\u0142em, faktycznie ten\u017ce ekonomista jest bardzo cz\u0119sto wymieniany i pokazywany przez media. Miewa to czasami niebezpieczne konsekwencje. Taka osoba (bywa, \u017ce faktycznie jest dobrym ekonomist\u0105), zaczyna wierzy\u0107 \u017ce zna si\u0119 na wszystkim i wszystko mo\u017ce komentowa\u0107. Wtedy zaczyna si\u0119 b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Ekonomista coraz mocniej wierzy w swoj\u0105 wszechwiedz\u0119, a dziennikarze korzystaj\u0105cy z jego komentarzy te\u017c zaczynaj\u0105 w to wierzy\u0107. Tak jest i w tym przypadku, tzn. makroekonomisty X. Pewnego dnia wzi\u0105\u0142 si\u0119 za reformowanie dziedziny b\u0119d\u0105cej obecnie w oku politycznego cyklonu nawet si\u0119 do tekstu nie przygotowuj\u0105c. Skoro pisze, to si\u0119 zna. A poniewa\u017c jest znany, to Gazeta Wyborcza opublikowa\u0142a jego tekst. Zapomina si\u0119 jednak, \u017ce na ko\u0144cu jest czytelnik, kt\u00f3ry wierzy \u017ce nie byle kto jest makroekonomist\u0105 i tekst przechodzi dziennikarskie sito. Tekst jednak przez sito przeszed\u0142, bo sprzyja\u0142 wizji propagowanej w tej\u017ce gazecie (zwraca i na ten problem uwag\u0119 Grzegorz Rzeczkowski),\u00a0 <\/span>no i jest odwa\u017cny. Problem w tym, \u017ce mocno niezgodny z prawd\u0105. Ekonomista X napisa\u0142, co napisa\u0142, bo albo w siebie wierzy, ale na pewno zna mechanizm dzia\u0142ania medi\u00f3w. Ten przypadek pokazuje te\u017c kolejny problem. Ekonomi\u015bci kt\u00f3rzy s\u0105 medialnie popularni, przestaj\u0105 si\u0119 przejmowa\u0107 tym \u017ce nie s\u0105 do wszystkich temat\u00f3w przygotowani. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Ostatnie zdanie cytatu to\u00a0 <\/span>ju\u017c efekt wy\u015bcigu o widza. Kto szybciej rzuci komentarz, ten jest lepszy. \u00a0<\/span>W efekcie pierwsze komentarze w kolejnym newsie s\u0105 bardzo og\u00f3lne, ale widz i tak tego nie zauwa\u017ca bo kojarzy komentarz z twarz\u0105 a nie a jako\u015bci\u0105 wypowiedzi. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Problemem niekt\u00f3rych elektronicznych medi\u00f3w jest pole wyboru ograniczone g\u0142\u00f3wnie do Warszawy, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 siedziby najwi\u0119kszych redakcji. Ich pracownicy t\u0142umacz\u0105, \u017ce je\u015bli co\u015b si\u0119 dzieje, nie ma czasu na szukanie nowych twarzy<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

To nie tak. Wprawdzie mieszkam daleko od Warszawy, ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 w Warszawie nie brakuje z dziedziny ekonomii i problem\u00f3w bran\u017cowych \u015bwietnych fachowc\u00f3w. Tu problemem s\u0105 dziennikarze. Ich niska wiedza i niech\u0119\u0107 do jej powi\u0119kszania, powoduje \u017ce id\u0105 na powazn\u0105 \u0142atwizn\u0119. Moim zdaniem dziennikarze opracowuj\u0105cy tematy ekonomiczne powinni mie\u0107 wiedz\u0119 co najmniej tak\u0105, kt\u00f3ra pozwoli im oceni\u0107 jako\u015b\u0107 eksperta z kt\u00f3rego korzystaj\u0105 by odsia\u0107 osoby przypadkowe lub „pchaj\u0105ce” si\u0119 na wizj\u0119. Mam na my\u015bli przynajmniej taki poziom wiedzy, kt\u00f3ry pozwoli odsia\u0107 osoby kt\u00f3re zamiast wyt\u0142umaczy\u0107 problem, improwizuj\u0105 przed kamer\u0105.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Szef dzia\u0142u krajowego "Dziennika" Jakub Kumoch poprosi\u0142 dziennikarzy, by unikali zbyt cz\u0119stego cytowania komentator\u00f3w, kt\u00f3rzy non stop wyst\u0119puj\u0105 w innych mediach. – Je\u017celi widz\u0119, \u017ce w tej samej sprawie dziennikarz dzwoni do jednej i tej samej osoby, to mam spore w\u0105tpliwo\u015bci co do jego warsztatu. Autor tekstu powinien stara\u0107 si\u0119 by\u0107 oryginalny, tak\u017ce pod wzgl\u0119dem doboru wyst\u0119puj\u0105cych w nim rozm\u00f3wc\u00f3w.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

Tego w\u0142a\u015bnie nie rozumiem. W ko\u0144cu ka\u017cdej gazecie powinno zale\u017ce\u0107 na pokazaniu, \u017ce potrafi sama dotrze\u0107 do szerokiego grona ekspert\u00f3w. Moim zdaniem nie jest trudno dziennikarzowi ekonomicznemu z biegiem lat stworzy\u0107 list\u0119 os\u00f3b i instytucji, gdzie mo\u017ce pozyska\u0107 kompetentny komentarz na dany temat. Skr\u00f3cenie listy do kilku os\u00f3b powoduje, \u017ce komentarze sa w wi\u0119kszo\u015bci niezwykle og\u00f3lne, bo w ko\u0144cu nie ma nikogo, kto zna si\u0119 na wszystkich problemach ekonomicznych. Komentatorzy nigdy nie zrezygnuj\u0105 z odpowiadania na ofert\u0119 i szans pokazania si\u0119 mediach<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Bierze si\u0119 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 znani, by pokaza\u0107, \u017ce gazeta wsp\u00f3\u0142pracuje z dobrymi nazwiskami. Cz\u0119sto nie ma czasu na znalezienie nowego komentatora<\/span><\/i>.<\/p>\n

<\/span><\/font><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie daje efekt b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, kt\u00f3re w \u015bwiecie ekonomist\u00f3w doprowadza do wykreowania medialnego danej osoby na kogo\u015b kim nie jest. Zaliczyli\u015bmy ju\u017c kilka przypadk\u00f3w, gdzie ekonomicznym medialnym gwiazdom oferowano (skutecznie) powa\u017cne stanowiska. Kiedy si\u0119 okazywa\u0142o, \u017ce przerasta to dan\u0105 osob\u0119 to \u015bwiat dziennikarski troch\u0119 jakby ze wstydu wola\u0142 tego nie komentowa\u0107.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Zaliczyli\u015bmy tez ju\u017c i przykry przypadek, kt\u00f3ry dziennikarzy chyba niczego nie nauczy\u0142. Mowa o Warszawskiej Grupie Inwestycyjnej. Przedstawiciele tej instytucji byli tak skuteczni w podboju medi\u00f3w, \u017ce jej pracownik\u00f3w oraz komentarze rynkowe trudno by\u0142o nie zauwa\u017cy\u0107 w mediach. Dzia\u0142anie by\u0142o \u015bwiadome i mia\u0142o si\u0119 przenosi\u0107 na wizerunek, a dok\u0142adniej – ma podniesienie wiarygodno\u015bci. Dzia\u0142anie by\u0142o skuteczne, ale wykorzystane do niecnych cel\u00f3w. Grupa WGI upad\u0142a, przy okazji oszukuj\u0105c d\u0142ugi czas swoich klient\u00f3w.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

– Redakcje, maj\u0105c okre\u015blony stosunek do wydarze\u0144, za po\u015brednictwem komentator\u00f3w chc\u0105 je pokaza\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b. Dlatego zapraszaj\u0105 tych, kt\u00f3rych opinie mo\u017cna przewidzie\u0107 i s\u0105 zgodne z lini\u0105 gazety<\/span><\/i>.<\/p>\n

<\/span><\/font><\/p>\n

To niestety prawda r\u00f3wnie\u017c w prasie ekonomicznej, kt\u00f3ra stanowi rozszerzenie dzia\u0142\u00f3w polityczno-spo\u0142ecznych. Na to niestety nie ma innego lekarstwa pr\u00f3cz dbania o r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 medi\u00f3w. Pytanie tylko ilu Polak\u00f3w z tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci korzysta. Przyznam jednak, \u017ce w gazetach tematycznych (ekonomia, prawo itd.), zasi\u0119g tego zjawiska jest raczej niewielki. Niestety spo\u0142eczne postrzeganie problem\u00f3w ekonomiczno-spo\u0142ecznych oparte jest na gazetach o mieszanym profilu i tym, co proponuje telewizja. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Zapotrzebowanie na publicyst\u00f3w komentator\u00f3w radykalnie wzros\u0142o w ostatnich latach, wraz z rozwojem kana\u0142\u00f3w informacyjnych. Telewizje i stacje radiowe w du\u017cej cz\u0119\u015bci \u017cywi\u0105 si\u0119 bowiem tym, co oni powiedz\u0105, przy czym im mniej si\u0119 dzieje, tym rola komentator\u00f3w ro\u015bnie – po prostu trzeba czym\u015b zapcha\u0107 ram\u00f3wk\u0119<\/span><\/i>. <\/p>\n

<\/span><\/font><\/p>\n

To nie jest wyt\u0142umaczenie. Liczba wszelakich odmian i specjalno\u015bci ekonomist\u00f3w dost\u0119pnych w Warszawie jest tak du\u017ca, \u017ce to tylko kwestia ch\u0119ci stworzenia sobie swego rodzaju bazy ekspert\u00f3w. Dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 TVN biznes, kt\u00f3ry to kana\u0142 przyzwoicie radzi sobie z zachowaniem odpowiedniego wachlarza zapraszanych go\u015bci. Pewnie dlatego \u017ce w tym przypadku widzowie oczekuj\u0105 tre\u015bci na odpowiednim poziomie. Tak dochodzimy do innej smutnej prawdy – tre\u015b\u0107 i poziom jej skomplikowania dopasowane s\u0105 do poziomu widza. W takim wypadku z przykro\u015bci\u0105 powiem, \u017ce dziennikarze maja niskie mniemanie o widzach, ale tez i widzowie nie domagaj\u0105 si\u0119 zbyt wiele. Jednak tematyka ekonomiczna, to nie polityka czy rozrywka. Tu idzie o fakty lub bardzo cz\u0119sto o tematy, gdzie problemem jest odpowiednia kalkulacja ryzyk zwi\u0105zanych z dokonywan\u0105 reform\u0105, zmian\u0105 ustawy itp. Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 zapowiadane ju\u017c w mediach zmiany w s\u0142u\u017cbie zdrowia. Zyskujemy najprawdopodobniej bilansuj\u0105c\u0105 si\u0119 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia, ryzykujemy – utrudniony dost\u0119p do us\u0142ug medycznych s\u0142abiej uposa\u017conych obywateli. Temat powa\u017cny i wymagaj\u0105cy sporej wiedzy od medialnych dyskutant\u00f3w. Tymczasem jeden z popularniejszych dziennikarzy (wymieniony w opisywanym artykule w cytacie Magdaleny \u015arody), na problemy s\u0142u\u017cby zdrowia patrzy przez pryzmat nies\u0142awnej pos\u0142anki Sawickiej. Czyli wszystko jest podejrzane i polityczne (czyli te\u017c podejrzane wg dziennikarzy). Gdyby ten\u017ce dziennikarz posiada\u0142 cho\u0107 elementarna wiedze, wiedzia\u0142by \u017ce by\u0142a pos\u0142anka i ewentualny „uk\u0142ad” nie mo\u017ce tak po prostu przej\u0105\u0107 wszystkich szpitali.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Prof. Kazimierz Kik z kieleckiego uniwersytetu wini za to media: – One opieraj\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na wypowiedziach polityk\u00f3w i dziennikarzy. Tylko w wyj\u0105tkowych sytuacjach, na przyk\u0142ad przed wyborami, silniej przebija si\u0119 g\u0142os ekspert\u00f3w. Dlatego to, co produkuj\u0105, jest dalekie od rzeczywisto\u015bci<\/font><\/span><\/i>.
Niestety to prawda. W efekcie mamy w mediach informacyjn\u0105 papk\u0119, z kt\u00f3rej nic nie wynika. Nawet gorzej. Prezentowane s\u0105 skrajne stanowiska, co bez obiektywnej oceny eksperta czy odpowiednio wyedukowanego dziennikarza robi wra\u017cenie totalnego zam\u0119tu i niekompetencji decydent\u00f3w. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci program\u00f3w publicystycznych modnym jest nie przybli\u017cenie problemu, a podkre\u015blanie r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy dyskutantami. Ci za\u015b, szczeg\u00f3lnie gdy s\u0105 politykami, k\u0142ad\u0105 nacisk na wr\u0119cz sztuczne uwypuklanie r\u00f3\u017cnic w pogl\u0105dach. Z tego powodu zesz\u0142a nieco na plan dalszy informacja, \u017ce w obecnej dekadzie w planach reformowania s\u0142u\u017cby zdrowia, ka\u017cda du\u017ca partia chcia\u0142a wprowadzi\u0107 komercjalizacj\u0119 plac\u00f3wek s\u0142u\u017cby zdrowia w zr\u00f3\u017cnicowanym stopniu. <\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

Zdaniem prof. Mrozowskiego wraz z post\u0119puj\u0105c\u0105 tabloidyzacj\u0105 g\u0142\u00f3wnych medi\u00f3w poziom wyg\u0142aszanych w nich opinii jeszcze b\u0119dzie si\u0119 obni\u017ca\u0142. – Coraz wi\u0119cej powa\u017cnych komentarzy b\u0119dzie si\u0119 pojawia\u0107 w portalach internetowych i telewizyjnych kana\u0142ach tematycznych.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Z przykro\u015bci\u0105 potwierdzam s\u0142uszno\u015b\u0107 tej prognozy. By\u0107 mo\u017ce moim b\u0142\u0119dem jest brak akceptacji rzeczywisto\u015bci i tego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi chce tylko uproszczonego przekazu, kt\u00f3ry pozwala im przyj\u0105\u0107, \u017ce znaj\u0105 si\u0119 na wszystkim. Kana\u0142y tematyczne si\u0119 dopiero rozwijaj\u0105 i skupiaj\u0105 g\u0142ownie na problematyce rynku finansowego, czyli te\u017c dopasowuj\u0105 si\u0119 do okre\u015blonego widza, kt\u00f3ry poszukuje informacji o stopach procentowych indeksach gie\u0142dowych, wycenach sp\u00f3\u0142ek itd. W Internecie jest ju\u017c spore bogactwo portali ekonomicznych, ale g\u0142\u00f3wne spory ekonomiczne i dyskusje d\u0142ugo jeszcze b\u0119d\u0105 si\u0119 odbywa\u0107 na \u0142amach prasy i przed kamerami telewizji.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}