{"id":574,"date":"2008-05-02T01:21:15","date_gmt":"2008-05-01T23:21:15","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/05\/02\/nie-zdalismy-egzaminu-z-reprywatyzacji\/"},"modified":"2008-05-02T01:21:15","modified_gmt":"2008-05-01T23:21:15","slug":"nie-zdalismy-egzaminu-z-reprywatyzacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/05\/02\/nie-zdalismy-egzaminu-z-reprywatyzacji\/","title":{"rendered":"Nie zdalismy egzaminu z reprywatyzacji"},"content":{"rendered":"

Jednym z fundament\u00f3w gospodarki wolnorynkowej jest w\u0142asno\u015b\u0107, jak najmniejsze bariery w dysponowaniu ni\u0105 i godziwa rekompensata za jej utrat\u0119 w przypadku zaj\u015bcia takiej konieczno\u015bci. Z pozoru temat jest \u0142atwy i oczywisty, a zasady praktykowane. <\/font><\/p>\n

Kiedy jednak na \u0142amy medi\u00f3w powr\u00f3ci\u0142 niedawno temat reprywatyzacji, to daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 \u00a0<\/span>\u00a0<\/span>rozdwojenie w podej\u015bciu do rekompensaty za utracon\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 (b\u0105d\u017a odebranie w\u0142asno\u015bci za krzywdz\u0105co nisk\u0105 warto\u015b\u0107). <\/font><\/p>\n

Nie zamierzam dokonywa\u0107 szacunk\u00f3w os\u00f3b pokrzywdzonych przez PRL, ani szacunk\u00f3w warto\u015bci kwot lub d\u00f3br, kt\u00f3re pa\u0144stwo powinno zwr\u00f3ci\u0107. Chocia\u017c warto przytoczy\u0107 granice, zakres zjawiska, jakie problem reprywatyzacji obejmuje. W zale\u017cno\u015bci od zdefiniowania os\u00f3b pokrzywdzonych (notabene sprowadzenie tego to poj\u0119cia PRL ju\u017c jest pewnym uproszczeniem) podaje si\u0119 liczb\u0119 pokrzywdzonych od 50 tys. do 250 tys. Oczywi\u015bcie nie brakuje opinii, w kt\u00f3rych podawana jest nawet krotno\u015b\u0107 drugiej z podanych wielko\u015bci. W uj\u0119ciu kwotowym, mowa by\u0142a od kilkudziesi\u0119ciu mld z\u0142 do nawet i 200 mld z\u0142. Jakkolwiek b\u0119dzie to zdefiniowane, to i tak proces zwrotu warto\u015bci mo\u017ce si\u0119 rozci\u0105gn\u0105\u0107 na kilkadziesi\u0105t lat. To ju\u017c funkcja zasad zwrotu i okre\u015blania wydolno\u015bci bud\u017cetu na ten cel. <\/font><\/p>\n

Jak wspomnia\u0142em, nie zamierzam precyzowa\u0107 skali zwrotu, bo nie mam takiej wiedzy, ale na pewno mo\u017cna wskaza\u0107 ramy kt\u00f3re pomog\u0105 wyznaczy\u0107 zakres kwotowy. Zreszt\u0105 i w tym punkcie nie b\u0119d\u0119 m\u0105drzejszy ni\u017c eksperci wielu poprzednich rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re podchodzi\u0142y do rozwi\u0105zania tego problemu. <\/font><\/p>\n

Doln\u0105 granic\u0105 warto\u015bci rekompensat jest skuteczno\u015b\u0107 w dochodzeniu swoich praw przez by\u0142ych w\u0142a\u015bcicieli. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, toczy\u0142o si\u0119\u00a0 <\/span>i toczy mn\u00f3stwo proces\u00f3w o zwrot w\u0142asno\u015bci, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 jest skuteczna i wypracowywane na tej podstawie wyk\u0142adnie toruj\u0105 drog\u0119 kolejnym zainteresowanym. Tak wi\u0119c pa\u0144stwo i tak b\u0119dzie p\u0142aci\u0107 za zabran\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i nieuregulowane zobowi\u0105zania. \u015awietnym przyk\u0142adem jest wykup obligacji przedwojennych, gdzie obecnie pa\u0144stwo robi co mo\u017ce \u017ceby utrudni\u0107 ten proces, ale jak si\u0119 okazuje posiadacze niekt\u00f3rych papier\u00f3w nie s\u0105 bez szans. Doln\u0105 granic\u0105 rekompensat jest to, co i tak jest do wygrania w s\u0105dzie przez poszkodowanych. G\u00f3rn\u0105 za\u015b wyznaczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetowe oraz polityczne i spo\u0142eczne ch\u0119ci. Z tych kt\u00f3rzy temat podejmowali, \u0142acznie z obecnym rz\u0105dem, nikt nie mia\u0142 zamiaru w pe\u0142ni rekompensowa\u0107 krzywd obywateli. Pojawia\u0142y si\u0119 wyliczenia, \u017ce \u015brednio rekompensata stanowi\u0142aby kilka, najwy\u017cej kilkana\u015bcie procent utraconej warto\u015bci. <\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n

\n

Jeden z internetowych komentator\u00f3w z niesmakiem cytuje s\u0142owa obecnego premiera:<\/font><\/p>\n

„Wed\u0142ug p. Tuska w reprywatyzacji „chodzi raczej o przywr\u00f3cenie ludziom poczucia sprawiedliwo\u015bci”. Zaiste, dziwna to sprawiedliwo\u015b\u0107.”<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

\n

<\/span><\/p>\n

\n

Bo szczerze m\u00f3wi\u0105c, bior\u0105c pod uwag\u0119 najszersz\u0105 definicj\u0119 poszkodowanych i warto\u015b\u0107 strat oraz to co pa\u0144stwo jest w stanie obecnie zrekompensowa\u0107, to warto\u015b\u0107 rekompensat b\u0119dzie mia\u0142a raczej znaczenie symboliczne. I o ten symbol w\u0142a\u015bnie mi chodzi. Zreszt\u0105 rekompensaty w innych krajach regionu, na og\u00f3\u0142 tez nie by\u0142y zbyt hojne i zdeterminowane bie\u017c\u0105cymi mo\u017cliwo\u015bciami, gdzie – tak jak u nas – bie\u017c\u0105ce problemy spo\u0142eczno gospodarcze maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed finansowymi rekompensatami. <\/font><\/span><\/p>\n

\n

Mnie jednak najbardziej zaintrygowa\u0142a reakcja na plany rz\u0105du, najwi\u0119kszej obecnie partii opozycyjnej. W pierwszych reakcjach obecnie pracuj\u0105cy, skromnie \u017cyj\u0105cy Polacy, nie powinni p\u0142aci\u0107 na bogaczy. To bardzo niebezpieczne stwierdzenie. Tak naprawd\u0119 idzie tu o szacunek do pa\u0144stwa i szacunek pa\u0144stwa do obywatela. Jak wspomnia\u0142em, rekompensaty maj\u0105 bardziej wymiar moralny. Pozosta\u0142e partie i komentatorzy raczej unikaj\u0105 tego tematu. To zabawne, bo przecie\u017c bardzo popularne jest rozwa\u017canie krzywd moralnych i politycznych sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat. Tyle si\u0119 m\u00f3wi przyk\u0142adowo o szacunku do przetrzebionego ziemia\u0144stwa, ograbionego po wojnie z majatku. Mo\u017cna i wypada u\u017cala\u0107 si\u0119 nad jego losem po wojnie, ale kiedy dochodzi do rekompensowania krzywd ekonomicznych, wsp\u00f3\u0142czucie si\u0119 ko\u0144czy i wprowadza w przestrze\u0144 medialn\u0105 bardzo niebezpieczne has\u0142a.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

Rekompensaty i reprywatyzacja to \u015bwietny papierek lakmusowy na gospodarcze pogl\u0105dy. Przytaczany przez przedstawicieli partii opozycyjnych argumenty \u017ce to dawne krzywdy i \u017ce biedni obecnie Polacy nie powinni zbiera\u0107 si\u0119 na dawanie dawnym „kapitalistom”, nie by\u0142y wcale takie rzadkie. Kto w takim razie ustala kiedy krzywdy s\u0105 „dawne”. Bo sprzed 60 lat? A kiedy pewnemu pos\u0142owi SLD, kt\u00f3ry szed\u0142 tym tropem (jest prawnikiem!), kto\u015b zabierze dzia\u0142k\u0119 i zburzy dom, bo przez jego teren planowana jest autostrada, to nale\u017cy wyp\u0142aci\u0107 rynkow\u0105 warto\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci czy nie. A mo\u017ce zwlekac 20, 30 lat a potem powiedzie\u0107, \u017ce kapitalistom po tylu latach nie zwracamy. Bo nowe pokolenie nie b\u0119dzie p\u0142aci\u0107 za dzia\u0142ania sprzed tylu lat. Tu chodzi o szacunek i poczucie bezpiecze\u0144stwa obywateli. A je\u017celi ja kupie obligacje detaliczne Skarbu Pa\u0144stwa w celu oszcz\u0119dzania na emerytur\u0119, to po kilkudziesi\u0119ciu latach kto\u015b mi zmienia zasady i powie, \u017ce nie dostane nic b\u0105d\u017a cz\u0119\u015b\u0107, bo czasy si\u0119 zmieni\u0142y? PiS spr\u00f3bowa\u0142 podej\u015b\u0107 do problemu wg starej zasady konfrontacji interes\u00f3w biednych, kt\u00f3rzy z trudem sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na obecny bud\u017cet i bogatych, kt\u00f3rzy chc\u0105 rekompensaty krzywd kosztem biednych. To wyj\u0105tkowo niebezpieczne podej\u015bcie, przesi\u0105kni\u0119te na dodatek do\u015b\u0107 socjalistycznym\u00a0stosunkiem do gospodarki i relacji jej uczestnik\u00f3w. \u00a0<\/span>\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/font><\/span><\/p>\n

\n

\n

\u00a0<\/font>Jak wida\u0107, egzamin z szacunku do zasad i norm jakie powinny by\u0107 fundamentem gospodarki wolnorynkowej nie wyszed\u0142 na najlepiej.<\/font><\/p>\n

\n

\u00a0<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=574"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}