![\"\"](\"resources\/2008_03_1_wynagr_prcenty.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"resources\/2008_03_2_wyn_decyle.jpg\")
<\/p>\n
Na pocz\u0105tku roku GUS opublikowa\u0142 obszerne opracowanie, prezentuj\u0105ce problematyk\u0119 wynagrodze\u0144. Po\u015blizg z jakim dane s\u0105 prezentowane jest wi\u0119c olbrzymi. Szkoda, bo a\u017c do pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku b\u0119d\u0119 musia\u0142 czeka\u0107 na dane na koniec 2007 r., a chcia\u0142em prze\u015bledzi\u0107 zmiany w wynagrodzeniach w okresie koniunktury gospodarczej. Do analizy wzi\u0105\u0142em wi\u0119c dane z pa\u017adziernika 2004 r. no i wspomniane ju\u017c dane z pa\u017adziernika 2006 r. W 2004 roku nie mieli\u015bmy ju\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce weszli\u015bmy na \u015bcie\u017ck\u0119 co najmniej \u015brednioterminowego wzrostu gospodarczego. W 2006 r. realna dynamika \u015bredniego wynagrodzenia by\u0142a na poziomie zbli\u017conym do 4%, czyli na poziomie minimalnie wy\u017cszym od \u015bredniej dla okresu 1994-2005. Chyba dopiero pod koniec 2006 r. ekonomi\u015bci zacz\u0119li zauwa\u017ca\u0107, \u017ce dynamika wynagrodze\u0144 mo\u017ce przyspieszy\u0107 i to w stopniu niebezpiecznym dla gospodarki. Utrzymuj\u0105cy si\u0119 wzrost gospodarczy, szybki spadek bezrobocia czy emigracja zarobkowa Polak\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142y na presj\u0119 na wzrost wynagrodze\u0144 w 2007 r.<\/font><\/p>\n Z punktu widzenia analizy trend\u00f3w w wynagrodzeniach, dwa lata to nie jest zbyt du\u017co, ale wystarczy by zaobserwowa\u0107 ciekawe zjawiska. S\u0105dz\u0119, \u017ce wiele z tych trend\u00f3w o kt\u00f3rych wspominam dalej, utrzyma\u0142o si\u0119 w 2007 r. Na potwierdzenie przyjdzie mi niestety poczeka\u0107 a\u017c rok.<\/font><\/p>\n W analizie ograniczy\u0142em si\u0119 do podstawowych trend\u00f3w, na grupach na najwy\u017cszych stopniach agregacji. W efekcie niekt\u00f3re z wynik\u00f3w, wskutek zmian w grupowaniach, mog\u0105 nieco dziwi\u0107 lub wydawa\u0107 sprzeczne. Ograniczenie to wynika z prostej przyczyny. Tablice z danymi zajmuj\u0105 sto kilkadziesi\u0105t stron. Trudno wr\u0119cz ten bogaty materia\u0142 ogarn\u0105\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o przekazaniu wniosk\u00f3w na blogu. Na pocz\u0105tku musz\u0119 te\u017c wspomnie\u0107 o inflacji, kt\u00f3r\u0105 urealnia\u0142em dane. Inflacja za 24 miesi\u0105ce si\u0119gn\u0119\u0142a 2,7%. To warto\u015b\u0107 bardzo niska, wynikaj\u0105 z odniesienia do 2004 roku kiedy do jesieni zaliczyli\u015bmy bardzo silne wzrosty cen oraz wzmacniaj\u0105cego si\u0119 z\u0142otego, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 trzyma\u0107 inflacj\u0119 na niskim poziomie.<\/font><\/p>\n Zaczn\u0119 od wykszta\u0142cenia. W okresie od X 2004 do X 2006 realne wynagrodzenie wzros\u0142o o 9,4%. Pensje wzros\u0142y oczywi\u015bcie wszystkim, ale najbardziej zyska\u0142y osoby o wykszta\u0142ceniu zasadniczym zawodowym oraz podstawowym. Odpowiednio 11,5% i 10,9%. Co ciekawe, osoby o wykszta\u0142ceniu og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym zyska\u0142y tylko 3,4%. Osoby o wykszta\u0142ceniu wy\u017cszym do\u015bwiadczy\u0142y wzrostu wynagrodzenia od 4% do 9%, a o wykszta\u0142ceniu policealnym i \u015brednim zawodowym po ok. 8%. Jak wida\u0107 najwi\u0119cej na wzro\u015bcie gospodarczym zyska\u0142y osoby o niskim wykszta\u0142ceniu, ale trzeba przyzna\u0107 \u017ce jest to te\u017c efekt czasowej emigracji zarobkowej os\u00f3b z tej grupy do kraj\u00f3w Europy Zachodniej. Mimo, \u017ce „statystycznie” jest to wyra\u017ana poprawa, to warto jednak pami\u0119ta\u0107 \u017ce \u015brednie wynagrodzenie w tej grupie w X 2006 to 1,86 tys. z\u0142. Nie s\u0105 to wi\u0119c wci\u0105\u017c pieni\u0105dze budz\u0105ce zazdro\u015b\u0107 czy b\u0119d\u0105ce przedmiotem marze\u0144 dla os\u00f3b z wi\u0119kszym do\u015bwiadczeniem zawodowym czy wykszta\u0142ceniem.<\/font><\/p>\n Pod wzgl\u0119dem kategorii wiekowych najlepiej by\u0142o osobom z przedzia\u0142u wiekowego od „do 24 lat” (nomenklatura GUS) do 44 lat. \u015aredni wzrost to ok. 12%. GUS wskaza\u0142 tu trzy podgrupy. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w grupach „do 24 lat” i od 35 do 44 lat, wzrost si\u0119gn\u0105\u0142 odpowiednio 12% i 13,3%. Osoby z grupy 25-34 lata zyska\u0142y ok. 11%. R\u00f3\u017cnice na poziomie tak mocno zagregowanych grupy wydaj\u0105 si\u0119 minimalne, ale moim zdaniem wida\u0107 \u017ce wzros\u0142o zainteresowanie osobami najm\u0142odszymi z grupy o znacznym bezrobociu i niskim do\u015bwiadczeniu zawodowym oraz pracownikami do\u015bwiadczonymi. Jeszcze kilka lat temu nie by\u0142a rzadko\u015bci\u0105 wstawianie warunku: „wiek: max 35 lat”. Dzisiaj ma\u0142o kto ju\u017c sobie na to pozwala. Grupa 45-54 do\u015bwiadczy\u0142a ju\u017c tylko 7% wzrostu wynagrodze\u0144, a w wy\u017cszych kategoriach wynagrodzenia realne spad\u0142y kilka procent wg zasady im starsi tym mocniej. Jestem przekonany, \u017ce w 2007 wzrost wynagrodze\u0144 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na osoby w starszym wieku, nie tylko z racji ich do\u015bwiadczenia, ale i powa\u017cnego ssania na rynku pracy. <\/font><\/p>\n Analiza zmian wynagrodze\u0144, wg sta\u017cu zatrudnienia wskazuje \u017ce podwy\u017cki dostali wszyscy. Odchylenie od \u015bredniego wzrostu (przypominam: 9,4%) si\u0119ga\u0142o do 1% do 4%. Nie ma co jednak ukrywa\u0107, \u017ce pracodawcy ch\u0119tniej podnosili wynagrodzenia osobom o sta\u017cu pracy od kilku do kilkunastu lat. <\/font><\/p>\n Niezbyt mi\u0142ych refleksji dostarcza analiza wzrostu wynagrodze\u0144 wg wielko\u015bci firm mierzonej wielko\u015bci\u0105 zatrudnienia. Firmy o zatrudnieniu\u00a0 <\/span>do 99 os\u00f3b podnosi\u0142y wynagrodzenia od prawie 6% do niemal 8%.\u00a0 <\/span>Podmioty o zatrudnieniu od 100 do 249 os\u00f3b – 9%. W grupie od 250 do 5 tys. os\u00f3b. wynagrodzenia wzros\u0142y \u015brednio o prawie 14%. W firmach o zatrudnieniu od 500 do 999 os\u00f3b by\u0142o to a\u017c 22,5%. Wida\u0107 wi\u0119c wyra\u017anie, \u017ce w pocz\u0105tkowej fazie wzrostu gospodarczego zdecydowanie \u0142atwiej, chocia\u017cby z racji pozycji rynkowej, podnosi si\u0119 wynagrodzenia w wi\u0119kszych firmach. Dla ma\u0142ych podmiot\u00f3w nawet lata wysokiego wzrostu gospodarczego nie s\u0105, jak wida\u0107, \u0142atwe. <\/font><\/p>\n Na zako\u0144czenie rozk\u0142ad wynagrodze\u0144 decylowy i w uj\u0119ciu cz\u0119\u015bci oraz krotno\u015bci wynagrodzenia \u015bredniego. Zacznijmy od drugiej klasyfikacji. W 2004 r. a\u017c 65,4% Polak\u00f3w zarabia\u0142o nie wi\u0119cej ni\u017c \u015brednia krajowa (w gospodarce) czyli 2,37 tys. z\u0142 brutto. Po dw\u00f3ch latach, pomimo wzrostu zatrudnienia, odsetek ten wzr\u00f3s\u0142 do 65,7%. I tu ciekawostka. Ot\u00f3\u017c w grupie od 50% do 100% \u015bredniego wynagrodzenia odnotowano spadek udzia\u0142u o 1,4% (g\u0142\u00f3wnie grupa 50%-75%), za\u015b w grupie do 50% skok o 1,7%. Podstawowe wyt\u0142umaczenie, to wzrost liczby zatrudnionych z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 to osoby o najni\u017cszych wynagrodzeniach. Analiza zmian wynagrodze\u0144 w grupach decylowych rozwiewa w\u0105tpliwo\u015bci kto najbardziej skorzysta\u0142 na wzro\u015bcie gospodarczym. Dla u\u0142atwienia podam, \u017ce \u015brednie wynagrodzenie plasuje si\u0119 w I po\u0142. si\u00f3dmego decyla. W pierwszym decylu wzrost wyni\u00f3s\u0142 zaledwie 1,4%. Wzrosty zbli\u017cone do \u015bredniego lub nieco wy\u017csze, do\u015bwiadczy\u0142y osoby z trzeciego i czwartego oraz sz\u00f3stego, si\u00f3dmego i \u00f3smego. Niewielka przewag\u0119 mia\u0142y osoby z drugiej grupy czyli decyle od sz\u00f3stego do \u00f3smego. M\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem prostszym, to najwi\u0119ksze korzy\u015bci ze wzrostu gospodarczego odnios\u0142y na og\u00f3\u0142 osoby o ju\u017c wysokich wynagrodzeniach. Pomijam analiz\u0119 os\u00f3b o najwy\u017cszych wynagrodzeniach. W dziewi\u0105tej grupie decylowej wzrost by\u0142 zaledwie o nieca\u0142e 4% w co trudno uwierzy\u0107. Dziesi\u0105ty decyl z racji podawania dolnej warto\u015bci wynagrodze\u0144 trudno jest rzetelnie mierzy\u0107.<\/font><\/p>\n\n Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce powi\u0119kszy\u0142o si\u0119 w niewielkim stopniu rozwarstwienie ekonomiczne ludno\u015bci. To budzi na og\u00f3\u0142 najwi\u0119ksze zaciekawienie Polak\u00f3w i prowokuje pytanie o tzw. sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Mo\u017ce to zabrzmi zaskakuj\u0105co dla os\u00f3b o przekonaniach lewicowych, kt\u00f3re gustuj\u0105 w instrumentach powoduj\u0105cych przemieszczenie dochod\u00f3w z grup lepiej zarabiaj\u0105cych do bardziej upo\u015bledzonych, ale na wspomniane zjawisko zareagowa\u0142bym pozytywnie. Przynajmniej na razie. Nawet pomimo \u015bwie\u017cej informacji, \u017ce jeste\u015bmy w czo\u0142\u00f3wce kraj\u00f3w UE o najwy\u017cszym zagro\u017ceniu ub\u00f3stwem w\u015br\u00f3d dzieci. Proponowa\u0142bym by\u015bmy w obecnych okoliczno\u015bciach dali jeszcze podzia\u0142a\u0107 rynkowi zanim przyst\u0105pimy do ustawowego transferu wynagrodze\u0144 do grup upo\u015bledzonych. <\/font><\/p>\n W opisywanych dw\u00f3ch latach mieli\u015bmy do czynienia ze zwi\u0119kszaniem zatrudnienia i zwi\u0119kszeniem wynagrodze\u0144 w wi\u0119kszo\u015bci definiowanych wy\u017cej grup. Zr\u00f3\u017cnicowanie dochod\u00f3w zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 w tempie zasadniczo podobnym do lat wcze\u015bniejszych tej dekady. Jest to proces naturalny na naszym etapie rozwoju. Z jednej strony rynek zwi\u0119kszy\u0142 zatrudnienie, ale i lepiej wynagrodzi\u0142 w okresie wzrostu gospodarczego osoby o wi\u0119kszej wiedzy, do\u015bwiadczeniu i z racji funkcji, ponosz\u0105ce wi\u0119ksze ryzyko. \u00a0<\/span>Wg wsk. Giniego w Polsce post\u0119puje spo\u0142eczne rozwarstwienie i obecnie plasujemy si\u0119 nieco powy\u017cej \u015bredniej w UE. Do wspomnianego wska\u017anika i kwestii rozwarstwienia powr\u00f3c\u0119 \u00a0<\/span>ci\u0105gu najbli\u017cszych tygodni, co b\u0119dzie stanowi\u0142o uzupe\u0142nienie do bie\u017c\u0105cego wpisu.<\/font><\/p>\n O problematyce wynagrodze\u0144 w gospodarce pisa\u0142em ju\u017c wielokrotnie, zach\u0119cam wi\u0119c do przejrzenia archiwum.<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej