{"id":597,"date":"2008-02-07T01:27:05","date_gmt":"2008-02-07T00:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/02\/07\/faktycznie-podyskutujmy-o-tym-do-czego-dazymy\/"},"modified":"2008-02-07T01:27:05","modified_gmt":"2008-02-07T00:27:05","slug":"faktycznie-podyskutujmy-o-tym-do-czego-dazymy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2008\/02\/07\/faktycznie-podyskutujmy-o-tym-do-czego-dazymy\/","title":{"rendered":"Faktycznie, podyskutujmy o tym do czego d\u0105\u017cymy"},"content":{"rendered":"

Chcia\u0142bym poleci\u0107 przedwczorajszy tekst Jacka \u017bakowskiego w Rzeczpospolitej, pod tytu\u0142em „Zwo\u0142ajmy polski szczyt” (http:\/\/www.rp.pl\/artykul\/89572.html<\/a>) . Niejednokrotnie w swoich tekstach zwraca\u0142em uwag\u0119, \u017ce \u015bwiat publicyst\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 komentowaniem codziennych wydarze\u0144 z \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, unika dyskusji o modelu gospodarczym Polski. Owszem, zdarza si\u0119 \u017ce znany z medi\u00f3w dziennikarz poruszy taki czy inny temat, ale na og\u00f3\u0142 jest to tylko wyrwany fragment polskiej rzeczywisto\u015bci. Publicy\u015bci kszta\u0142tuj\u0105cy nasze postrzeganie \u015bwiata znacznie ch\u0119tniej tocz\u0105 spory bardziej natury politycznej czy historyczno-rozliczeniowej ni\u017c ekonomicznej. Je\u015bli ju\u017c, to jako w\u0105tki ekonomiczne bezceremonialnie sprowadzane na pod\u0142o\u017ce polityczne. Ot wystarczy spojrze\u0107 na sp\u00f3r o s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia czy najnowszy hit medialny TVN24, czyli afer\u0119 gazow\u0105. W pierwszym przypadku jest to wzajemnie przerzucanie si\u0119 oskar\u017ceniami o niskiej warto\u015bci merytorycznej, w drugim – kiepski materia\u0142 dziennikarski pr\u00f3buj\u0105cy wm\u00f3wi\u0107 widzom \u017ce handel gazem prowadz\u0105 podejrzane typy w zaciszach nie mniej podejrzanych kawiarenek. Swoj\u0105 drog\u0105 rynek gazu co\u015b nie ma szcz\u0119\u015bcia do rzetelnego przedstawienia go w programach publicystycznych. <\/span><\/p>\n

\n

W\u015br\u00f3d publicyst\u00f3w nadaj\u0105cych ton medialnym debatom, wida\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107 jedynie do przedstawienia kszta\u0142tuj\u0105cego si\u0119 ustroju gospodarczego przez pryzmat afer i podejrze\u0144 ni\u017c niezwykle trudnych spor\u00f3w spo\u0142ecznych i koniecznych wybor\u00f3w, kt\u00f3rych kto\u015b dokona\u0107 musi. Od kilkunastu lat kszta\u0142tujemy nasz model gospodarki wolnorynkowej. Wp\u0142yw na to maj\u0105 naturalne prawa ekonomiczne, na bie\u017c\u0105co i dora\u017anie rozwi\u0105zywane problemy, wydarzenia rozgrywaj\u0105ce si\u0119 w kraju i za granic\u0105, ale i spo\u0142ecze\u0144stwo kt\u00f3re uczestniczy w wyborach czy bezpo\u015brednio (strajki) przedstawia swoje oczekiwania. Kszta\u0142tuj\u0105cy si\u0119 na bie\u017c\u0105co polski model gospodarki wolnorynkowej wydaje si\u0119 chwilami by\u0107 pozostawiony samemu sobie lub jest przedmiotem dyskusji tylko w cz\u0119\u015bci \u015brodowisk ekonomicznych.<\/span><\/p>\n

\n

Tymczasem gospodarka wolnorynkowa, to trudne wybory i sprzeczne interesy wielu grup spo\u0142ecznych. Opowiedzenie si\u0119 za takim czy innym modelem gospodarczym, to wbrew pozorom trudniejsze dla publicyst\u00f3w ni\u017c polityczne spory na zupe\u0142nie ju\u017c czasami wyimaginowane problemy. Ka\u017cdy deklaruje sympatie dla piel\u0119gniarek, ale ma\u0142o kto ma odwag\u0119 powiedzie\u0107 \u017ce oczekiwania 3 tys. z\u0142 dla pocz\u0105tkuj\u0105cej piel\u0119gniarki to nonsens. <\/span><\/p>\n

\n

Na tekst Jacka \u017bakowskiego zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119, bo jest to pr\u00f3ba wzniecenia takiej dyskusji w polskich mediach. Jak na razie nie widz\u0119 jednak by kto\u015b chcia\u0142 j\u0105 kontynuowa\u0107, ale poczekajmy kilka tygodni. <\/span><\/p>\n

\n

„Przez blisko 20 lat najwa\u017cniejsze decyzje podejmowano zwykle z zaskoczenia. Najpierw wa\u017cono projekty w ciszy gabinet\u00f3w, a potem bach! Uchwalano ustaw\u0119 i wprowadzano j\u0105 w \u017cycie, cz\u0119sto stosuj\u0105c rozmaite fortele. Na przyk\u0142ad projekty rz\u0105dowe zg\u0142aszano jako poselskie, \u017ceby unikn\u0105\u0107 wymaganych przez prawo konsultacji. Politycy wierz\u0105cy w „wiedz\u0119””<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

\n

To nie tak. Uwa\u017cam \u017ce autor mocno przesadza. Moim zdaniem wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmian nie mog\u0142a by\u0107 zaskoczeniem, bo by\u0142a dyskutowana w mediach. Nie da si\u0119 tak po prostu ukry\u0107 w Polsce dyskusji o sposobach przekszta\u0142ce\u0144 w elektroenergetyce \u00a0<\/span>i skutkach spo\u0142ecznych (uwolnienie cen) tego faktu. Reforma s\u0142u\u017cby zdrowia r\u00f3wnie\u017c jest jak na widelcu dla ludzi si\u0119 tym interesuj\u0105cych. Lada chwila dojdziemy do tego co b\u0119dziemy mieli za obecn\u0105 sk\u0142adk\u0119, a co za dodatkowe ubezpieczenie. To nie b\u0119dzie \u0142atwa dyskusja. Dotychczas opieka zdrowotna by\u0142a postrzegana jako kanon pa\u0144stwa opieku\u0144czego i sfera chroniona przed komercjalizacj\u0105. Zapowiadane zmiany mog\u0105 przynie\u015b\u0107 powa\u017cne w skutkach konsekwencje. Przyk\u0142ad? W\u015br\u00f3d lekarzy istnieje podejrzenie \u017ce leczenie poparze\u0144 tzw. integr\u0105 mo\u017ce by\u0107 dost\u0119pne dopiero za dodatkowe ubezpieczenie. Przypomnia\u0142em akurat to, bo jeszcze pami\u0119tamy jak w mediach w ubieg\u0142ym roku pokazywano kilkuletnia dziewczynk\u0119 z powa\u017cnym poparzeniem wi\u0119kszo\u015bci cia\u0142a leczon\u0105 w\u0142a\u015bnie t\u0105 metod\u0105. <\/span><\/p>\n

\n

W powy\u017cszym zarzucie ju\u017c szybciej zgodz\u0119 si\u0119 \u017ce niekt\u00f3re z dzia\u0142a\u0144 podejmowano z wiary \u00a0<\/span>w posiadanie najwy\u017cszej wiedzy, ale i tutaj autor powinien pami\u0119ta\u0107 \u017ce mamy demokracj\u0119 i rz\u0105dy s\u0105 po to by rozwi\u0105zywa\u0107 problemy bie\u017c\u0105ce i przysz\u0142e w imieniu swoich wyborc\u00f3w i na miar\u0119 posiadanych \u015brodk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

„Tak zapada\u0142y tak\u017ce decyzje w sprawach, o kt\u00f3rych kandydaci nie zaj\u0105kn\u0119li si\u0119 przed wyborami. Za rz\u0105d\u00f3w PiS, ale z udzia\u0142em PO, zniesiono w ten spos\u00f3b podatek od spadk\u00f3w i darowizn oraz zmniejszono sk\u0142adk\u0119 na ubezpieczenie rentowe.”<\/span><\/u><\/i> Pisze w kolejnych zdaniach autor.<\/span><\/font><\/p>\n

\n

Poprzednia rz\u0105d i parlament maj\u0105 na swoim koncie decyzje faktycznie podj\u0119te ad hoc i bez g\u0142\u0119bszego przemy\u015blenia, ale przyk\u0142ad ze sk\u0142adka rentowa nie jest chyba najlepszy. Od kilku lat narasta\u0142 debata jak zmniejszy\u0107 klin podatkowy i dokonano tego. To czy czas i forma ul\u017cenia przedsi\u0119biorcom by\u0142y najlepsze jest dyskusyjne, ale zaskoczeniem nie by\u0142o. Ju\u017c lepszy by\u0142by przyk\u0142ad z tzw. podw\u00f3jn\u0105 ulg\u0105 na dzieci. Ma jednak auto racj\u0119, \u017ce zmiany w transferach bud\u017cetowych mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 m\u0105drzej i cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy przeznaczy\u0107 na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia. <\/font><\/span><\/p>\n

\n

„Od lat, je\u015bli politycy nie mieli przed oczami widma bliskich wybor\u00f3w lub brutalnej si\u0142y zorganizowanych mniejszo\u015bci, urz\u0105dzali \u015bwiat, jak im si\u0119 podoba\u0142o. Uwa\u017cali, \u017ce maj\u0105 do tego prawo. Nawet na przek\u00f3r wyra\u017anej wi\u0119kszo\u015bci. Tak zapad\u0142a np. decyzja o wys\u0142aniu wojska do Iraku”<\/u><\/font><\/span><\/i><\/p>\n

\n

Poszed\u0142bym o zak\u0142ad, \u017ce dominuj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 zmian i tak musia\u0142a by\u0107 dokonana, a sprzeciw wi\u0119kszo\u015bci niestety, ale nie zawsze jest argumentem. To, na przyk\u0142ad, \u017ce Polacy w sonda\u017cach chc\u0105 jak najwi\u0119cej ( i jan najwi\u0119kszych) ulg podatkowych dla siebie i rodak\u00f3w nie mo\u017ce oznacza\u0107 \u017ce politycy maj\u0105 si\u0119 na to zgodzi\u0107. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo ma nik\u0142\u0105 wiedz\u0119 o makroekonomicznych problemach, wi\u0119c niestety politycy musz\u0105 ryzykowa\u0107 kariery by podejmowa\u0107 niepopularne decyzje.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

„Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyborc\u00f3w d\u0105\u017cy\u0142a zwykle do modyfikowania status quo, a w\u0142adza wola\u0142a (co nie znaczy: realizowa\u0142a) radykalne zmiany zgodne z tezami hegemonii neoliberalnej przebranej w kostium naukowej prawdy<\/u>”<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

\n

To jeden z kluczowych temat\u00f3w artyku\u0142u Jacka \u017bakowskiego – liberalizm, neoliberalizm. Daleki jestem od \u015blepego wyznawania liberalizmu i przyjmowania go bezkrytycznie jak wiary, ale z hegemoni\u0105 neoliberalizmu nie mieli\u015bmy do czynienia. Owszem, to co mnie martwi to fakt i\u017c dla wielu ekonomist\u00f3w i czasami polityk\u00f3w liberalizm jest tak naprawd\u0119 reakcj\u0105 na brak wiedzy i do\u015bwiadczenia w zrozumienia jakie\u015b problemu spo\u0142ecznego oraz daje z\u0142udne poczucie posiadania wiedzy i rozwi\u0105za\u0144 na ka\u017cdy problem. <\/font><\/span><\/p>\n

\n

„Obni\u017canie podatk\u00f3w i deregulacja nale\u017ca\u0142y do neoliberalnej pewno\u015bci. Podobnie prywatyzacja us\u0142ug publicznych i wycofywanie pa\u0144stwa z zabezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Teraz ortodoksyjni wyznawcy og\u0142aszaj\u0105, \u017ce ta recepta nie dzia\u0142a. Nawet MFW przestrzega Polsk\u0119 przed pochopnym obni\u017caniem podatk\u00f3w ..”<\/u><\/font><\/span><\/i><\/p>\n

\n

Mam w\u0105tpliwo\u015b\u0107 na ile ten temat dotyczy Polski, a przytoczone my\u015bli robi\u0105 wra\u017cenie troch\u0119 przebranych i ma\u0142o reprezentatywnych. Autor powinien pami\u0119ta\u0107, \u017ce udzia\u0142 wydatk\u00f3w publicznych w PKB nie lokuje nas bynajmniej w gronie liberalnych gospodarek a ewentualnego ich powa\u017cniejszego wzrostu (w rozumieniu % PKB) ja bym nie zaleca\u0142. Dyskusja mo\u017ce si\u0119 wi\u0119c toczy\u0107 na temat jak racjonalizowa\u0107 transfery bud\u017cetowe i kilka takich propozycji, z kt\u00f3rymi m\u00f3g\u0142bym si\u0119 zgodzi\u0107, autor w tek\u015bcie podaje.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

„Czy w polskiej s\u0142u\u017cbie zdrowia mamy do czynienia z kryzysem czy mo\u017ce z cudem? Przecie\u017c otrzymujemy do\u015b\u0107 nowoczesny system, p\u0142ac\u0105c kilkakrotnie mniej ni\u017c inni mieszka\u0144cy Unii<\/u>”<\/font><\/span><\/i><\/p>\n

\n

To jedna z b\u0142yskotliwszych refleksji w tek\u015bcie. Faktycznie, studiuj\u0105c materia\u0142y o przemianach w krajowej s\u0142u\u017cbie zdrowia, jej stanie i tym co otrzymujemy, to powiem co\u015b niepopularnego, ale rzeczywi\u015bcie bli\u017cej nam do cudu. Platformie nie uda si\u0119 zrobi\u0107 powa\u017cniejszego post\u0119pu bez dodatkowych pieni\u0119dzy na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia i zamiast g\u0142osowa\u0107 za zmniejszeniem sk\u0142adki rentowej, mo\u017cna by\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 tych \u015brodk\u00f3w przenie\u015b\u0107 na sk\u0142adk\u0119 zdrowotn\u0105.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

„W Europie kontynentalnej Polska by\u0142a od roku 1989 krajem najbardziej zapatrzonym w Ameryk\u0119 i jej wizj\u0119 \u015bwiata. Nie mo\u017cemy skopiowa\u0107 Ameryki, ilekro\u0107 jednak polscy politycy i popularni eksperci zabieraj\u0105 si\u0119 do rozwi\u0105zywania zasadniczych problem\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich optuje za zbli\u017ceniem do niej<\/span><\/u><\/i>”<\/span><\/u><\/font><\/p>\n

\n

Ja bym to uj\u0105\u0142 inaczej. To nie kwestia kopiowania Ameryki, ale u\u015bwiadomienie sobie \u017ce funkcjonujemy w pewnym otoczeniu makroekonomicznym i skoro do\u0142\u0105czyli\u015bmy do globalizuj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata, to niestety ale musimy przyj\u0105\u0107 pewne warunki. Wprawdzie mimowolnie b\u0119dziemy kopiowa\u0107 wzory zachodnioeuropejskie, ale na wiele stosowanych tam rozwi\u0105za\u0107 po prostu na nie sta\u0107.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

„w jakim stopniu, skali i formie racjonalna jest wiara Jaros\u0142awa Bauca i Witolda Gadomskiego w uniwersaln\u0105 zbawienno\u015b\u0107 prywatyzacji s\u0142u\u017cby zdrowia”<\/font><\/span><\/p>\n

\n

Rzeczywi\u015bcie to dobry przyk\u0142ad. Ostatnio w G.Wyborczej trafi\u0142em na kilka tekst\u00f3w wskazuj\u0105cych prywatne szpitale jako najlepszy przyk\u0142ad. Panowa\u0142 generalny zachwyt, a autorzy skrz\u0119tnie ukrywali \u017ce prywatna s\u0142u\u017cba zdrowia w obecnej postaci opiera si\u0119 niewydolno\u015bci pa\u0144stwowej s\u0142u\u017cby zdrowia i zabiegach nie wychodz\u0105cych na og\u00f3\u0142 poza poj\u0119cie „ambulatoryjny”. W najdro\u017cszych pakietach (800-1100 z\u0142 miesi\u0119cznie) jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 konsultacji czy zabieg\u00f3w (mocno przebranych), ale za ogromne pieni\u0105dze i za granic\u0105 lub konsultacje u krajowego lekarza. Jacek \u017bakowski wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego wnioskowania opiera\u00a0 <\/span>na – poniek\u0105d dobrym – przyk\u0142adzie s\u0142u\u017cby zdrowia. Zapozna\u0142em si\u0119 niedawno z ofert\u0105 podmiot\u00f3w prywatnych i pa\u0144stwowych (czyli to co mam za p\u0142acon\u0105 sk\u0142adk\u0119). Oferta prywatnej s\u0142u\u017cby zdrowia nie jest nadzwyczaj oryginalna, a do tego do\u015b\u0107 droga. <\/font><\/span><\/p>\n

\n

Nie spos\u00f3b odnie\u015b\u0107 si\u0119 do wszystkich argument\u00f3w zawartych w tekscie Jacka \u017bakowskiego, chocia\u017c s\u0105 tego warte i s\u0105 faktycznie interesuj\u0105ce. Przejd\u0119 wi\u0119c do my\u015bli ko\u0144cowej, czyli pomys\u0142u autora co robi\u0107. Skoro mamy co\u015b przedyskutowa\u0107 i podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, to kto\u015b i gdzie\u015b musi tego dokona\u0107. Kto\u015b musi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 i ustali\u0107 co jest m\u0105dre a co nie. Autor b\u0119d\u0105c rozczarowany parlamentem i komisj\u0105 tr\u00f3jstronn\u0105, proponuje okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142. Moim zdaniem to najs\u0142absza cz\u0119\u015b\u0107 zawartych przemy\u015ble\u0144. Nie potrafi\u0119 sobie wyobrazi\u0107 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u na temat modelu docelowego polskiej gospodarki. Wszyscy uczestnicy przedstawi\u0105 swoje zdania i si\u0119 rozejd\u0105. Skuteczno\u015b\u0107 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u sprzed niemal dwudziestu lat bra\u0142a si\u0119 z tego, \u017ce dyskusja publiczna, parlament czy komisja tr\u00f3jstronna, albo nie podj\u0119\u0142yby si\u0119 tego zadania (zmiany ustroju spo\u0142eczno-gospodarczego) wskutek swojej niereprezentatywno\u015bci albo nie mia\u0142y takich uprawnie\u0144 b\u0105d\u017a nie istnia\u0142y. Po to by sobie podyskutowa\u0107 wystarcz\u0105 media. Nie widz\u0119 powodu, by tak szybko odpuszcza\u0107 parlamentarzystom i rezygnowa\u0107 z komisji tr\u00f3jstronnej.<\/font><\/span><\/p>\n

\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedstawionych przeze mnie refleksji wskazuje pozornie, \u017ce nie zgadzam si\u0119\u00a0z cytowanym g\u0119sto autorem. To nie tak. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce kto\u015b zaryzykowa\u0142 rozpocz\u0119cie takiej dyskusji i odwa\u017cnie postawi\u0142 pod publiczny os\u0105d wiele s\u0142usznych, cho\u0107 niepopularnych my\u015bli. Obawiam si\u0119 jednak \u017ce odzew b\u0119dzie skromny. Polecam lektur\u0119 artyku\u0142u Jacka \u017bakowskiego.<\/font><\/span><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/597"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}