) pi\u00f3ra dw\u00f3ch ekonomist\u00f3w, Macieja Relugi i Mateusza Szczurka. Pierwszy reprezentuje Bank Zachodni WBK, a drugi ING Bank. Wcze\u015bniej pracowali razem w ING pod wodz\u0105 Krzysztofa Rybi\u0144skiego (obecnie w NBP). Polecam lektur\u0119, poniewa\u017c artyku\u0142 w spos\u00f3b ostro\u017cny i bez narzucania w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w prezentuje problematyk\u0119 reakcji RPP na zmiany inflacji i jej sk\u0142adnik\u00f3w. Autorzy oczywi\u015bcie nie ukrywaj\u0105 swoich pogl\u0105d\u00f3w, ale i z pewn\u0105 zadum\u0105 potraktowali jeden z najciekawszych obecnie problem\u00f3w makroekonomicznych. Poni\u017cej odnios\u0119 si\u0119 do wybranych my\u015bli, przyjmuj\u0105c stosowan\u0105 ju\u017c w moich tekstach zasad\u0119 przytoczenia cytatu z artyku\u0142u i w\u0142asny komentarz. Taka forma wydaje mi si\u0119 do\u015b\u0107 \u0142atwa w odbiorze przez czytelnik\u00f3w, a dla mnie w pisaniu komentarza.<\/font><\/p>\nKomentarze cz\u0142onk\u00f3w Rady po listopadowym posiedzeniu, jak r\u00f3wnie\u017c brak zmiany strategii dzia\u0142ania (stopniowe zacie\u015bnianie co kilka miesi\u0119cy o 25 punkt\u00f3w bazowych) sugeruj\u0105, \u017ce Rada nie podziela tych pogl\u0105d\u00f3w, a my zgadzamy si\u0119 z takim punktem widzenia <\/span><\/u><\/i>Autorzy nie ukrywaj\u0105 w ca\u0142ym artykule \u017ce nie s\u0105 zwolennikami restrykcyjnego podej\u015bcia do inflacji w obecnej sytuacji. Ponadto od razy wskazuj\u0105, \u017ce dotychczasowe reakcje RPP uznaj\u0105 za w\u0142a\u015bciwe. Od razu tez b\u0119d\u0119 broni\u0142 autor\u00f3w przed ewentualnym zarzutem ch\u0119ci podsycania niskimi stopami wzrostu gospodarczego. Przytoczon\u0105 my\u015bl odbieram jako poszukiwanie najlepszej drogi na tle obecnych proces\u00f3w inflacyjnych. Niestety autorzy nie okre\u015blaj\u0105 co rozumiej\u0105 pod has\u0142em restrykcyjnej polityki. A szkoda bo to lepiej pozwoli\u0142oby pozna\u0107 ich pogl\u0105dy.<\/span><\/p>\n\nTrudno bowiem uzna\u0107, \u017ce wzrost inflacji do ok. 4 proc., kt\u00f3ry nast\u0105pi prawdopodobnie na pocz\u0105tku 2008 r., wynika ze zbytnio ekspansywnej polityki pieni\u0119\u017cnej w przesz\u0142o\u015bci<\/span><\/u><\/i>. Tu nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107. Wyzwaniem i podstawowym zadaniem cz\u0142onk\u00f3w RPP jest zarysowanie rozk\u0142adu prawdopodobie\u0144stwa zmian inflacji (dla uproszczenia skupi\u0119 si\u0119 w rozwa\u017caniach na wska\u017anikach cenowych) i reagowanie w odpowiednim stopniu i z odpowiednim wyprzedzeniem. W swoich tekstach nie ukrywa\u0142em, \u017ce RPP mog\u0142a ju\u017c podnie\u015b\u0107 stopy o 25 pkt. rok temu, zgodnie z wol\u0105 czterech jej cz\u0142onk\u00f3w (w tym \u00f3wczesnego prezesa NBP). Kolejna podwy\u017cka by\u0142aby wiosn\u0105 (i by\u0142a) i stopa referencyjna by\u0142aby na poziomie 4,5% przed okresem letnim. Nie ukrywa\u0142em r\u00f3wnie\u017c, \u017ce takie podej\u015bcie nawet je\u017celi okaza\u0142oby si\u0119 lekko przesadne, to i tak przy mocno rozp\u0119dzonej gospodarce nie czyni\u0142o wielkiej krzywdy. Zbyt du\u017co natomiast by\u0142o do stracenia. W III i IV kw wystarczy\u0142o dwa razy podwy\u017cszy\u0107 by doj\u015b\u0107 do 5% i byliby\u015bmy w obecnym punkcie. Tymczasem ca\u0142a seria podwy\u017cek o \u0142\u0105cznie 100 pkt. zawar\u0142a si\u0119 mniej wi\u0119cej w okresie p\u00f3\u0142rocznym, ze skupieniem na II jego cz\u0119\u015b\u0107. Tempo podwy\u017cek i rozk\u0142ad g\u0142osowa\u0144 wskazywa\u0142 \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w RPP ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do czekania do ostatniej chwili na podnoszenie st\u00f3p. Czynniki kt\u00f3re spowodowa\u0142y minione decyzje znane by\u0142y od d\u0142u\u017cszego czasu. <\/span><\/p>\n\nStruktura inflacji wskazuje jednoznacznie, \u017ce za jej wzrost odpowiadaj\u0105 w zdecydowanej mierze czynniki poza kontrol\u0105 banku centralnego (ceny \u017cywno\u015bci, ceny paliw)<\/em><\/span><\/u>. <\/em>Owszem, ale taki podej\u015bcie sugeruje \u017ce RPP mog\u0142aby nie reagowa\u0107 w og\u00f3le na zmiany cen wielu us\u0142ug i produkt\u00f3w. Te rozwa\u017cania musieliby\u015bmy uzupe\u0142ni\u0107 w miar\u0119 dok\u0142adnym wyliczeniem, jak zmiany cen poszczeg\u00f3lnych d\u00f3br i us\u0142ug przenosz\u0105 si\u0119 na otoczenie gospodarcze. Grupom produkt\u00f3w mo\u017cna by wtedy przyporz\u0105dkowa\u0107 wagi i wtedy reakcja NBP uzale\u017cniona by\u0142aby od innego rachunku. Ale mo\u017ce tak naprawd\u0119 takimi wagami, mimo swej u\u0142omno\u015bci, s\u0105 udzia\u0142y dobra w koszyku cen. Zmiany cen poszczeg\u00f3lnych grup w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu przenosz\u0105 si\u0119 na otoczenie gospodarcze. Sektor produkcji i przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci nie pracuje tylko na potrzeby gospodarstw domowych (zreszt\u0105 w tek\u015bcie pada przyk\u0142ad sektora biopaliw). Te ostatnie przyk\u0142adowo lekcewa\u017c\u0105c skok cen \u017cywno\u015bci mog\u0142yby zad\u0142u\u017ca\u0107 si\u0119 na zakup samochodu czy mieszkania, no bo kredyt jest tani. Po drugie wskazywa\u0142em w jednym z ostatnich opracowa\u0144, \u017ce wyniki przemys\u0142u spo\u017cywczego potwierdzaj\u0105 i\u017c do\u015b\u0107 \u0142atwo ceny \u017cywno\u015bci przerzuci\u0107 na gospodarstwa domowe. Dla mnie skok cen to w pewnym stopniu r\u00f3wnie\u017c efekt rosn\u0105cego popytu. Gosp. domowe nie broni\u0105 si\u0119 ju\u017c z takim zapa\u0142em przed ich wzrostem.<\/span><\/p>\n\nPomijaj\u0105c ju\u017c kwesti\u0119 na ile przewidywalny by\u0142 wzrost cen \u017cywno\u015bci na \u015bwiecie, pozostaje pytanie, czy Rada powinna na niego reagowa\u0107 z wyprzedzeniem rok temu<\/span><\/u><\/i>.<\/span><\/i> Tutaj troch\u0119 autorzy pr\u00f3buj\u0105 odwie\u015b\u0107 uwag\u0119 czytelnika specyficznie stawiaj\u0105c pytanie. Ale wpierw odpowiem: oczywi\u015bcie \u017ce z perspektywy roku nie spos\u00f3b przewidzie\u0107 takich skok\u00f3w cen \u017cywno\u015bci, szczeg\u00f3lnie je\u017celi jest to r\u00f3wnie\u017c efekt zmian na rynkach zagranicznych. Uwaga dotyczy r\u00f3wnie\u017c tych ekonomist\u00f3w, kt\u00f3rzy nagle pokazuj\u0105 prognozy cen \u017cywno\u015bci na kolejny rok, zak\u0142adaj\u0105c wysok\u0105 ich dynamik\u0119. Kwestie wyprzedzenia zamian cen widz\u0119 inaczej. Wiele wska\u017anik\u00f3w makroekonomicznych wskazywa\u0142o, \u017ce nie uda nam si\u0119 d\u0142ugookresowo utrzyma\u0107 niskiej inflacji. To czy podniesie j\u0105 taki czy inny element koszyka, czy wska\u017aniki reprezentuj\u0105ce inne sfery gospodarki, ma mniejsze znaczenia. Takie te\u017c za\u0142o\u017cenie przy\u015bwieca\u0142o mi rok temu i obecnie. Przyznam i\u017c ma\u0142ym prawdopodobie\u0144stwem obdarza\u0142em scenariusz jaki wydarzy\u0142 si\u0119 w I po\u0142. roku, czyli niskiej inflacji. Jednak stosownie do tego proponowa\u0142em podnoszenie st\u00f3p szybsze w rozumienie daty decyzji, ale powolne w uj\u0119ciu punkt\u00f3w procentowych. To kompromis pomi\u0119dzy do\u015bwiadczanym stanem obecnym a prawdopodobie\u0144stwem jego zmian. Z obecnej perspektywy wida\u0107, \u017ce chyba s\u0142uszny.<\/span><\/p>\n\nJak wiemy, \u017caden szok nie ma na sobie naklejki z napisem „przej\u015bciowy” lub „trwa\u0142y” i du\u017co zale\u017cy od subiektywnej oceny dalszych perspektyw inflacji. Czy je\u015bli inflacja wzro\u015bnie powy\u017cej 4 proc., to konieczna b\u0119dzie bardziej zdecydowana reakcja banku centralnego<\/span><\/u><\/i>? Je\u015bli chodzi o I zdanie to oczywi\u015bcie \u017ce nie i obecny skok cen \u017cywno\u015bci traktowa\u0142bym jako przej\u015bciowy i je\u017celi ograniczy si\u0119 nadal do \u017cywno\u015bci to nie oczekuje dostosowywania do niej restrykcyjnej stopy procentowej. Obawiam si\u0119 jednak \u017ce z powodu innych sk\u0142adowych CPI czy innych wsk. cenowych\u00a0 <\/span>podwy\u017cki mog\u0105 by\u0107 jeszcze konieczne.<\/span><\/p>\n\nAutorzy zdaj\u0105 si\u0119 zadawa\u0107 ciekawe pytanie i problem. Na ile ceny koszyka \u017cywno\u015bci powinny zaprz\u0105ta\u0107 g\u0142owy cz\u0142onk\u00f3w RPP. Na podstawie w\u0142asnych obserwacji sugeruj\u0105, \u017ce RPP koszykowi \u017cywno\u015bci nadaj zbyt wielkie znaczenie. Na wieloletnim wykresie inflacji cen \u017cywno\u015bci i st\u00f3p NBP wida\u0107 niepokoj\u0105co du\u017c\u0105 korelacj\u0119, co mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce decyzje Rady przez lata sterowane by\u0142y urodzajami. O ile w bardziej odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci \u0142atwo by\u0142o uzasadni\u0107 takie dzia\u0142ania (automatyczna indeksacja p\u0142ac utrzymywa\u0142a du\u017ce prze\u0142o\u017cenie cen \u017cywno\u015bci na p\u0142ace nominalne), o tyle do\u015bwiadczenie z ostatnich lat nakazuj\u0105 zastanowi\u0107 si\u0119 nad ich s\u0142uszno\u015bci\u0105<\/u> . <\/i>Jako przyk\u0142ad \u017ce RPP, w opinii autor\u00f3w, przesadnie reaguje na ceny \u017cywno\u015bci wskazano rok 2004. Proponuj\u0119 spojrze\u0107 na zamieszczon\u0105 ilustracj\u0119. RPP znienacka i do\u015b\u0107 gwa\u0142townie podnios\u0142a stopy z 5,25% do 6,5%. Zaledwie w trzy miesi\u0105ce. Jednak moim zdaniem autorzy nies\u0142usznie ograniczaj\u0105 powody wzrostu st\u00f3p do zmian cen \u017cywno\u015bci. Grubo wcze\u015bniej zacz\u0105\u0142 rosn\u0105\u0107 PPI. Moim zdaniem RPP op\u00f3\u017ania\u0142a podniesienie st\u00f3p z nadziej\u0105, podobnie jak autorzy, \u017ce wzrost cen b\u0119dzie tylko przej\u015bciowy. Po gwa\u0142townym wzro\u015bcie inflacji RPP radykalnie podnios\u0142a stopy. Przede wszystkim seria podwy\u017cek powinna by\u0142a si\u0119 zacz\u0105\u0107 ju\u017c w I kw 2004. \u00d3wczesne os\u0142abienie z\u0142otego rozpocz\u0119te w 2003 r. nie mog\u0142o pozosta\u0107 bez skutku dla cen. RPP zachowa\u0142a si\u0119 nieco zbyt nerwowo. Moim zdaniem mo\u017cna szacowa\u0107, \u017ce RPP przesadzi\u0142a o 25 pkt, do maksymalnie 50 pkt. Dlatego ocena autor\u00f3w, \u017ce lepiej zrobi\u0142y inne banki centralne nie podnosz\u0105c st\u00f3p nie jest wg mnie w\u0142a\u015bciwa. Inna rzecz \u017ce i okoliczno\u015bci nie by\u0142y te same<\/span><\/p>\n\nAutorzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na wska\u017anik inflacji bazowej netto, jako ten kt\u00f3ry pozwala na lepsz\u0105 ocen\u0119 inflacji. Ten w\u0105tek akurat nieco skr\u00f3c\u0119, ale lektur\u0119 polecam gdy\u017c autorzy przypominaj\u0105 nast\u0119puj\u0105cy dylemat: jaki wska\u017anik cenowy jest najbardziej reprezentatywny, jak RPP powinien reagowa\u0107 na zmiany cen. Z artyku\u0142u mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie \u017ce inf.baz.netto jest lepszym wska\u017anikiem przy planowaniu polityki pieni\u0119\u017cnej. Je\u017celi ten wska\u017anik m\u00f3g\u0142 zapobiec znacznym podwy\u017ckom w 2004, to obecnie autorzy w og\u00f3le powinni by\u0107 przeciwni podwy\u017ckom. Zgodnie z prognoz\u0105 Mateusza Szczurka z kwietnia tego roku, inflacja netto raczej nie przekroczy 2,5%, a na koniec roku WIBOR 3M mia\u0142 by\u0107 na poziomie 4,6%. Prognoza by\u0142a pisana w okresie kiedy ekonomi\u015bci ING byli przekonani \u017ce w kwietniu lub maju podwy\u017cka nast\u0105pi. Mo\u017cna wi\u0119c domniemywa\u0107, \u017ce w takim razie zostaje miejsce na tylko jedn\u0105 podwy\u017ck\u0119 o 25 pkt. Po prognoz\u0119 z kwietnia si\u0119gn\u0105\u0142em w trakcie pisani artyku\u0142u, bo jego lektura podsuwa\u0142a mi nieodparcie wniosek, \u017ce autorzy robi\u0105 wra\u017cenie jakby na si\u0142\u0119 pr\u00f3bowali uzasadni\u0107 swoje wcze\u015bniejsze pogl\u0105dy. Zreszt\u0105 nieco dalej w tek\u015bcie jakby starali si\u0119 dokuczy\u0107 tym kt\u00f3rzy okazali si\u0119 by\u0107 bli\u017cej prawdy: Cz\u0119\u015b\u0107 argumentacji za podwy\u017ckami st\u00f3p ju\u017c w 2006 r. brzmia\u0142a niemal\u017ce: „skoro inflacja jest dzi\u015b niska, to nied\u0142ugo wzro\u015bnie”. Zwolennikom teorii „efektu odbicia” warto dzi\u015b przypomnie\u0107 to rozumowanie a rebours<\/u><\/i>.<\/u> <\/b>Tu nie chodzi o efekt odbicia, ale fakt i\u017c ju\u017c wtedy by\u0142o wiadomo, \u017ce w d\u0142u\u017cszym terminie nie utrzymamy niskich wska\u017anik\u00f3w cenowych, lepiej wi\u0119c ostro\u017cnie podnie\u015b\u0107 stopy wcze\u015bniej. I wcale nie na zasadzie „efektu odbicia” ale proces\u00f3w w otoczeniu makroekonomicznym. <\/span><\/p>\n\nAutorzy ko\u0144cz\u0105 artyku\u0142 wr\u0119cz pewn\u0105 z\u0142\u0105 wr\u00f3\u017cb\u0105 : <\/b>Je\u015bli pomimo braku deklaracji rz\u0105du o wej\u015bciu do strefy euro Rada zdecyduje si\u0119 na nadmiernie restrykcyjn\u0105 polityk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105, reaguj\u0105c na przej\u015bciowe szoki, to mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce spowolnieniu gospodarczemu b\u0119dzie w 2009 r. towarzyszy\u0107 ponowny spadek inflacji poni\u017cej celu<\/i>. Prognozowanie z tej perspektywy roku 2009 ma taki sam sens jak prognozowanie skok\u00f3w cen \u017cywno\u015bci z perspektywy roku, czyli \u017caden, jak s\u0142usznie autorzy zauwa\u017cyli. Takie ryzyko oczywi\u015bcie istnieje ale bez przesady. Inna rzecz \u017ce przedstawiaj\u0105c r\u00f3\u017cne scenariusze i hipotezy, autorzy unikali podawania liczb co utrudnia troch\u0119 ich zrozumienie. <\/span><\/p>\n\nGeneralnie po raz kolejny artyku\u0142 polecam. By\u0107 mo\u017ce czyta\u0142oby si\u0119 go lepiej gdyby autorzy nabrali wi\u0119kszego dystansu do obecnej sytuacji i poniechali t\u0142umaczenia swoich wcze\u015bniejszych pogl\u0105d\u00f3w, poniewa\u017c robi to wra\u017cenie\u00a0gniewania si\u0119 na rzeczywisto\u015b\u0107. <\/span><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"]()
Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=607"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"resources\/2007_12_22_cpi_a_stopy.jpg\")
<\/p>\n