{"id":625,"date":"2007-11-05T00:33:40","date_gmt":"2007-11-04T23:33:40","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/11\/05\/panstwo-w-oczach-ekonomistow-for\/"},"modified":"2007-11-05T00:33:40","modified_gmt":"2007-11-04T23:33:40","slug":"panstwo-w-oczach-ekonomistow-for","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/11\/05\/panstwo-w-oczach-ekonomistow-for\/","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo w oczach ekonomist\u00f3w FOR"},"content":{"rendered":"

Kiedy Leszek Balcerowicz ko\u0144czy\u0142 urz\u0119dowanie w NBP, zapowiada\u0142 powstanie organizacji kt\u00f3ra propagowa\u0142aby my\u015bl spo\u0142eczn\u0105 i ekonomiczn\u0105. Znane pogl\u0105dy L.Balcerowicza zapowiada\u0142y, \u017ce z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie to organizacja lewicowa, czy propaguj\u0105ca ingerencj\u0119 w \u017cycie obywateli. \u00a0<\/span>Przyznam, \u017ce wtedy ma\u0142o w to wierzy\u0142em poniewa\u017c media skupia\u0142y si\u0119 raczej na domys\u0142ach gdzie b\u0119dzie L.Balcerowicz pracowa\u0142, tzn. jaka\u017c to renomowana instytucja finansowa go zatrudni. Fundacja zesz\u0142a mediach na plan dalszy i chyba nie traktowano powa\u017cnie pomys\u0142u jej za\u0142o\u017cenia. Tymczasem zapowied\u017a zosta\u0142a zrealizowana. Formalnie idea przybra\u0142a posta\u0107 fundacji i wg Krajowego Rejestru S\u0105dowego, 30 marca zosta\u0142a wpisana do rejestru stowarzysze\u0144 pod nazw\u0105 Forum Obywatelskiego Rozwoju<\/b>. By przybli\u017cy\u0107 cel istnienia fundacji, pozwol\u0119 sobie skopiowa\u0107 „cele FOR” w jej strony internetowej (www.for.org.pl<\/span><\/a>):<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Zasadniczym celem FOR jest zwi\u0119kszenie obywatelskiego zaanga\u017cowania w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie na rzecz propozycji, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 szybkiemu i stabilnemu rozwojowi kraju.<\/p>\n

<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

Sta\u0142y punkt odniesienia dla naszej dzia\u0142alno\u015bci stanowi wizja takiego ustroju, kt\u00f3ry tworzy warunki sprzyjaj\u0105ce prorozwojowym, produktywnym dzia\u0142aniom ludzi, w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n

<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

·\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span>pracy, przedsi\u0119biorczo\u015bci i innowacyjno\u015bci <\/p>\n

<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

·\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span>oszcz\u0119dzaniu i inwestowaniu <\/p>\n

<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

·\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span>zdobywaniu wiedzy <\/p>\n

<\/span><\/u><\/i><\/p>\n

Podstawowymi kierunkami dzia\u0142a\u0144 FOR s\u0105: mobilizowanie do obywatelskiej aktywno\u015bci oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 informacyjno-edukacyjna<\/span><\/u><\/i>.<\/p>\n

<\/span><\/u><\/p>\n

Obecnie na stronie FOR dominuje tematyka ekonomiczna, co mnie akurat najbardziej interesuje i o czym chcia\u0142em napisa\u0107. Dotychczasowy dorobek pisarski FOR to artyku\u0142y prasowe i dwa powa\u017cniejsze opracowania (Raporty). Do tego dochodz\u0105 tre\u015bci i polemiki dost\u0119pne tylko na stronie internetowej, co mo\u017cna traktowa\u0107 jako uzupe\u0142nienie publikacji. Daty publikacji wskazuje, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczna tw\u00f3rc\u00f3w FOR (pod jej imieniem) zacz\u0119\u0142a si\u0119 na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia. Jednym z g\u0142o\u015bniejszych, jest „Raport o konsekwencjach zablokowania prywatyzacji” przes\u0142any do Ministerstwa Skarbu, gdzie okre\u015blono go mianem „ideologiczny”. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

W swoim tek\u015bcie skupi\u0119 si\u0119 na opinii do „Raportu o stanie polskiej gospodarki”. Sadz\u0119, \u017ce prezentuj\u0105 on do\u015b\u0107 dobrze pogl\u0105dy ekonomiczne tw\u00f3rc\u00f3w FOR jak i os\u00f3b z FOR wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych. Nie ukrywam, \u017ce daleko mi do takiego patrzenia na gospodark\u0119 jaki wida\u0107 w raporcie, ale nie b\u0119d\u0119 tez ukrywa\u0142 \u017ce pozytywnie oceniam fakt powstania FOR<\/b>. Nic tak ludziom nie s\u0142u\u017cy jak prezentacja i wymiana w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w, ciesz\u0119 si\u0119 wi\u0119c \u017ce L.Balcerowicz wprowadzi\u0142 w czyn swoje zapowiedzi, nawet je\u017celi pod niema\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tre\u015bci, diagnoz i pogl\u0105d\u00f3w prezentowanych na stronie FOR raczej bym si\u0119 nie podpisa\u0142<\/u>. Sobie i FOR mog\u0119 tylko \u017cyczy\u0107, by dzia\u0142alno\u015b\u0107 ekonomiczna by\u0142a rozwijana. <\/u><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

„Raport o stanie polskiej gospodarki” jest, szczeg\u00f3lnie pocz\u0105tkowo, pisany w formie do\u015b\u0107 lu\u017anej i okraszany zabawnymi – w opinii autor\u00f3w – por\u00f3wnaniami (np. por\u00f3wnanie z hydraulik\u0105 na trzeciej stronie). Na wst\u0119pie autorzy s\u0142usznie zwracali uwag\u0119 na niedorzeczne przypisywanie sobie przez PiS sukces\u00f3w gospodarczych. Jednak w t\u0142umaczeniu przyczyn sukces\u00f3w gospodarczych w swych krytycznym spojrzeniu posun\u0119li si\u0119 za daleko. W kr\u00f3tkiej diagnozie obecnego sukcesu gospodarczego, autorzy wyra\u017anie unikaj\u0105 zarysowania ca\u0142ego spektrum zjawisk makroekonomicznych. Z lektury I cz\u0119\u015bci (wprowadzenie) w zasadzie wynika, \u017ce obecny wzrost gospodarczy to pomieszanie przypadku i czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych oraz kiepskiej z\u0142ej polityki pieni\u0119\u017cnej RPP. Wg autor\u00f3w rozwijali\u015bmy si\u0119 m.in. dzi\u0119ki eksportowi. Przedstawiono to jednak jako skutek popytu zagranicznego, a pomini\u0119to ogromny wysi\u0142ek jaki podj\u0119li przedsi\u0119biorcy i minione rz\u0105dy, by przygotowa\u0107 kraj do wej\u015bcia do UE. Kolejny czynnik sprzyjaj\u0105cy koniunkturze, to fundusze unijne. Wg autor\u00f3w sprzyjaj\u0105 koniunkturze g\u0142\u00f3wnie w kr\u00f3tkim terminie, co wydaje si\u0119 zaskakuj\u0105cym wnioskiem. Faktycznie s\u0142abe „osi\u0105gni\u0119cia” prywatyzacyjne, maj\u0105 rzekomo zniech\u0119ci\u0107 kapita\u0142 zagraniczny do inwestowania w kraju. Sporo miejsca we po\u015bwi\u0119cono RPP i polityce pieni\u0119\u017cnej. To tani pieni\u0105dz i wzrost jego poda\u017cy zasilaj\u0105cy krajowy popyt wraz z inwestycjami zagranicznymi, przyczyni\u0142y si\u0119 do wzrostu gospodarczego. Obecn\u0105 polityk\u0119 RPP, autorzy oceniaj\u0105 krytycznie, tzn. zbyt s\u0142abo i zbyt p\u00f3\u017ano zacz\u0119to podnosi\u0107 stopy procentowe. Tu akurat z opini\u0105 autor\u00f3w si\u0119 zgadzam. W efekcie czeka nas skok inflacji w perspektywie kilkunastu miesi\u0119cy. Zgadzam si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kwestii sektora publicznego. Bior\u0105c pod uwag\u0119 tempo jego wzrostu i PKB, dzia\u0142ania minionego rz\u0105du troch\u0119 mnie r\u00f3wnie\u017c rozczarowuj\u0105, bo najwa\u017cniejsze decyzje pod stronie wydatk\u00f3w zbyt \u0142atwo kreuj\u0105 popyt\u00a0 <\/span>przy niewielkim wysi\u0142kach, by poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 dotychczasowych wydatk\u00f3w. Istnieje wi\u0119c faktycznie ryzyko, \u017ce pope\u0142nimy b\u0142\u0105d polegaj\u0105cy na wzro\u015bcie udzia\u0142u finans\u00f3w publicznych w PKB, przy braku poprawy ich efektywno\u015bci, tu\u017c przed spowolnieniem koniunktury. Zaznaczam, ze jest to tylko ryzyko i scenariusz ten nie musi si\u0119 zrealizowa\u0107. Powt\u00f3rz\u0119, to co ju\u017c pisa\u0142em wcze\u015bniej na swojej stronie, \u017ce wielu ekonomist\u00f3w (w tym \u015brodowisko FOR) nie zauwa\u017ca lub nie chce, \u017ce z racji poprawy koniunktury, niskiemu prawdopodobie\u0144stwu niskiego tempa PKB i cz\u0119\u015bciowo trwa\u0142emu zwi\u0119kszeniu bazy podatkowej, i\u017c por\u00f3wnywanie obecnego okresu do pierwszych lat dekady nie ma sensu. Tak wi\u0119c proponowa\u0142bym zrewidowa\u0107 nieco pogl\u0105d na finanse publiczne i por\u00f3wnywalno\u015b\u0107 z pocz\u0105tkiem obecnej dekady. Na \u00f3smej stronie autorzy robi\u0105 to czego najbardziej nie lubi\u0119 i co podwa\u017ca wiarygodno\u015b\u0107 raportu. Jest szczeg\u00f3lna cech\u0105 liberalizuj\u0105cych ekonomist\u00f3w, przywo\u0142ywanie przyk\u0142adu ma\u0142ych pa\u0144stw Ba\u0142tyckich. Obecna sytuacja ekonomiczna tych pa\u0144stw m\u00f3wi sama za siebie (utrata r\u00f3wnowagi gospodarczej).<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Raport w dalszych, bardziej szczeg\u00f3\u0142owych, cz\u0119\u015bciach jest pisany\u00a0 <\/span>w podobnym tonie. Na przestrzeni lat zauwa\u017cy\u0142em pewn\u0105 tendencj\u0119 w\u015br\u00f3d liberalnych ekonomist\u00f3w. Je\u017celi mia\u0142 miejsce wzrost gospodarczy, niezgodny z wyznawanymi przez nich prawid\u0142owo\u015bciami i zaleceniami, to jest albo przypadkowy albo wywo\u0142any przez czynniki zewn\u0119trzne i niesp\u00f3jn\u0105 polityk\u0119 bud\u017cetow\u0105 i pieni\u0119\u017cn\u0105. Tak autorzy t\u0142umacz\u0105 bodaj wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmian gospodarczych i obecn\u0105 koniunktur\u0119. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, to w trakcie lektury razi\u0142a mnie spora stronniczo\u015b\u0107 w diagnozie sytuacji gospodarczej i spory pesymizm co do przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z autorami Raportu, kt\u00f3rzy proponuj\u0105 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu obni\u017cenie wydatk\u00f3w publicznych. Z tym, \u017ce propozycja autor\u00f3w (w podobnym tonie by\u0142a niedawna publikacja w G.Wyborczej) wskazuje obni\u017cenie wydatk\u00f3w z poziomu 45% do 30%, 35%. Trudna tam znale\u017a\u0107 dok\u0142adne wskaz\u00f3wki, co mia\u0142oby podlega\u0107 a\u017c takiej redukcji. Oznacza to redukcj\u0119 przep\u0142yw\u00f3w publicznych a\u017c o ok. ¼ (ponad 100 mld pln). M\u00f3g\u0142bym wskaza\u0107 par\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w, ale na pewno nie na kwot\u0119 100 mld pln. Zreszt\u0105 po co ja si\u0119 t\u0142umacz\u0119, skoro autorzy te\u017c si\u0119 nie k\u0142opocz\u0105. Przyznam, ze tego typu propozycje, to co\u015b z pogranicza ekonomii i wizjonerstwa pod pozorami profesjonalizmu. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce ekonomiczni wizjonerzy po prostu mniej przejmuj\u0105 si\u0119 faktami i liczbami. Przy obecnym dystansie ekonomicznym Polski do kraj\u00f3w rozwini\u0119tych, zaniedbaniu szeregu sfer \u017cycia publicznego i grup zawodowych, zej\u015bcie do wydatk\u00f3w publicznych do 30%-35% musia\u0142oby by\u0107 wsparte konkretnymi rozwi\u0105zaniami, by zach\u0119ci\u0107 do nich opini\u0119 publiczn\u0105. Propozycja konstytucyjnego uregulowania tempa wzrostu wydatk\u00f3w (artyku\u0142 z G.Wyborczej jednego z autor\u00f3w Raportu) do tempa niewiele ponad wska\u017aniki cenowe, jest ma\u0142o realna. Niemniej ostatnie dwa lata s\u0105 na pewno przyk\u0142adem, \u017ce warto przemy\u015ble\u0107 g\u00f3rne ograniczenie, bo ostatnio wydatki ros\u0142y wyra\u017anie szybciej ni\u017c PKB. Tak wi\u0119c w przypadku redukcji wydatk\u00f3w nie tyle o dynamik\u0119 tu chodzi, ale „redefinicj\u0119 pa\u0144stwa” jak wspominaj\u0105 autorzy, czyli wyprowadzenie cz\u0119\u015bci przep\u0142yw\u00f3w finansowych poza finanse publiczne.<\/u> Szkoda tylko, \u017ce kwestia redefinicji sko\u0144czy\u0142a si\u0119 praktycznie tylko na ha\u015ble. Wygl\u0105da to ta jakby i autorom zabrak\u0142o odwagi w formu\u0142owaniu dalszych wniosk\u00f3w (bo mam nadziej\u0119, \u017ce nie pomys\u0142\u00f3w). Mam nadziej\u0119, \u017ce nie s\u0105 to pomys\u0142y kt\u00f3re mo\u017cna odnale\u017a\u0107 na stronie internetowej FOR, jak chocia\u017cby ankieta o prywatyzacj\u0119 s\u0142u\u017cby zdrowia. Na pytanie czy sprywatyzowa\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia, ok. 85% uczestnik\u00f3w ankiety, odpowiedzia\u0142o „tak”. Ale czy oni wiedz\u0105 o czym decyduj\u0105, czy tylko daj\u0105 „\u015bwiadectwo wiary”. Proponowa\u0142bym por\u00f3wnanie sk\u0142adki zdrowotnej p\u0142aconej przez ka\u017cdego z nas z ofert\u0105 prywatnych plac\u00f3wek s\u0142u\u017cby zdrowia, kt\u00f3rych pakiety maja cechy ubezpiecze\u0144.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, ekonomiczne pogl\u0105dy os\u00f3b publikuj\u0105cych pod patronatem FOR, mo\u017cna w krajowych warunkach okre\u015bli\u0107 jako bardzo liberalne, gdzie praca nad faktami i pokorna zaduma nad meandrami makroekonomii troch\u0119 zbyt \u0142atwo jest zast\u0119powana wiar\u0105 w \u015bwi\u0119te prawid\u0142a liberalnej ekonomii i wiary we w\u0142asn\u0105 racj\u0119. Dla mnie, zwolennika wolnego rynku, pogl\u0105dy makroekonomiczne to nie kwestia wiary, ale ci\u0105g\u0142ego analizowania wydarze\u0144 bie\u017c\u0105cych i minionych, bez ideologicznego spojrzenia na jak zawsze trudn\u0105 do przewidzenia przysz\u0142o\u015b\u0107. Niemniej zach\u0119ca\u0142bym do \u015bledzenia publikacji FOR, z wieloma tezami trudno si\u0119 nie zgodzi\u0107, nawet je\u015bli w r\u00f3\u017cnym stopniu. Mam nadziej\u0119, \u017ce temat redefinicji pa\u0144stwa (w wymiarze ekonomicznym) b\u0119dzie g\u0142\u0119biej rozwini\u0119ty.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/625"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/625\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}