{"id":63,"date":"2019-02-24T23:25:28","date_gmt":"2019-02-24T22:25:28","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2019\/02\/24\/modern-monetary-theory-nowa-droga-czy-radosna-ekonomia\/"},"modified":"2019-02-24T23:25:28","modified_gmt":"2019-02-24T22:25:28","slug":"modern-monetary-theory-nowa-droga-czy-radosna-ekonomia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2019\/02\/24\/modern-monetary-theory-nowa-droga-czy-radosna-ekonomia\/","title":{"rendered":"Modern Monetary Theory. Nowa droga czy radosna ekonomia?"},"content":{"rendered":"

Z\u0142o\u015b\u0107 na pewne ograniczenia w rozdawaniu pieni\u0119dzy w\u015br\u00f3d sympatyk\u00f3w teorii lewicowych powoduje poszukiwanie alternatywnych pomys\u0142\u00f3w. Modern Monetary Theory  (MMT), w wersji polskiej: Nowoczesna Teoria Pieni\u0105dza, jest przedstawiana jako alternatywa m.in. dla systemu bankowego wg obecnych rozwi\u0105za\u0144. A przypomn\u0119, \u017ce (w pot\u0119\u017cnym uproszczeniu), mamy teraz niezale\u017cny bank centralny i skomercjalizowany sektor bankowy. MMT ma swoj\u0105 do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 histori\u0119 i nie ogranicza si\u0119 tylko do dzia\u0142ania sektora bankowego i emisji pieni\u0105dza. Moje ograniczenie do tego zakresu wynika g\u0142\u00f3wnie z trafienia na stronach Krytyki Politycznej (link pod tekstem) na wpis popularyzuj\u0105cy MMT. „MMT, CZYLI WOJNA O PIENI\u0104DZE”, Maciej Wr\u00f3blewski<\/em>.  Ponadto MMT zaczyna by\u0107 wymieniania jako alternatywa dla sektora bankowego takiego jaki znamy z gospodarki wolnorynkowej, przez lewicowych komentator\u00f3w w Polsce.<\/p>\n

W \u015brodowiskach lewicowych nie tylko banki i b\u0119d\u0105ca poza zasi\u0119giem rz\u0105du emisja pieni\u0105dza wzbudzaj\u0105 rozdra\u017cnienie. Wysoce lekkomy\u015blnie podchodzi si\u0119 te\u017c do deficytu finans\u00f3w publicznych i  d\u0142ugu publicznego. Nowo\u015bci\u0105 dla mnie jest g\u0142os jednego z czo\u0142owych lewicowych publicyst\u00f3w, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 lekcewa\u017cy\u0107 bardzo wysok\u0105 inflacj\u0119. Zapewne dlatego, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wysoka inflacja jest efektem lewicowych eksperyment\u00f3w, a lewicowy dorobek makroekonomiczny nie jest zbyt obfity w pomys\u0142y na walk\u0119 z wysok\u0105 inflacj\u0119. Tu ju\u017c do akcji musz\u0105 wej\u015b\u0107 libera\u0142owie.<\/p>\n

Zanim zacznie si\u0119 poszukiwa\u0107 nowej formu\u0142y na bankowo\u015b\u0107 i emisj\u0119 pieni\u0105dza, warto sobie zada\u0107 pytanie, czy obecna faktycznie jest wadliwa, nawet z perspektywy krytyka. I tu doznaje rozczarowania, bo autor artyku\u0142u, o kt\u00f3rym wy\u017cej wspominam, w bardzo nierzetelny spos\u00f3b opisuje dzia\u0142anie sektora bankowego i zasady emisji pieni\u0105dza. Artyku\u0142, jak i w niema\u0142ych stopniu MMT, pe\u0142en jest opis\u00f3w rzeczywisto\u015bci opartych na teoriach spiskowych.<\/p>\n

Wg autora, Bank Centralny w marginalnym stopniu kontroluje emisje pieni\u0105dza. Za t\u0105 ostatni\u0105 odpowiada sektor bankowy (wiadomo, skomercjalizowany), kt\u00f3ry rzekomo z emisj\u0105 pieni\u0105dza robi co chce, co powoduje \u017ce emisja jest poza kontrol\u0105. Jest to nieprawdopodobna bzdura i to na takim poziomie, \u017ce nie wiem od czego mia\u0142bym zacz\u0105\u0107 polemik\u0119. W pewnym sensie jestem tu na przegranej pozycji, bo obalenie twierdze\u0144 autora wymaga\u0142oby przynajmniej kilku stron trudnego merytorycznie tekstu i mn\u00f3stwa danych. Dane s\u0105 dost\u0119pne na stronach NBP i polecam ich przestudiowanie. Je\u017celi kto\u015b nawet w zarysie zna ilo\u015bciow\u0105 teori\u0119 pieni\u0105dza, zasady dzia\u0142ania sektora bankowego i banku centralnego, to szybko zauwa\u017ca, \u017ce autor tekstu zdrowo sobie pofolgowa\u0142. Moim zdaniem, od autor\u00f3w tego typu teorii powinni\u015bmy si\u0119 bezwzgl\u0119dnie domaga\u0107 dowod\u00f3w.<\/p>\n

Wg sympatyk\u00f3w MMT, emisja pieni\u0105dza i odpowiedzialno\u015b\u0107 za ni\u0105 mia\u0142aby by\u0107 przej\u0119ta przez rz\u0105d. Dlaczego? Bo w obecnym uk\u0142adzie rz\u0105dy s\u0105 rzekomo petentami na rynku kapita\u0142owym, nie maj\u0105 wp\u0142ywu na emisj\u0119 pieni\u0105dza i nie mog\u0105 decydowa\u0107 o polityce inwestycyjnej bank\u00f3w. W tym ostatnim przypadku chodzi o to ile i komu (jakiej bran\u017cy) udzielamy kredyt\u00f3w.<\/p>\n

S\u0142abo\u015bci\u0105 MMT, w przekazie Macieja Wr\u00f3blewskiego, jest wiara w to, \u017ce politycy podejmuj\u0105 tylko trafne decyzje i \u017ce wiedz\u0105 co jest potrzebne gospodarce oraz w kt\u00f3r\u0105 bran\u017c\u0119 nale\u017cy inwestowa\u0107, a w kt\u00f3r\u0105 nie.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci dost\u0119p do finansowania deficytu finans\u00f3w publicznych nie jest problemem o ile rz\u0105d prowadzi racjonaln\u0105 polityk\u0119. Wtedy, hojn\u0105 r\u0119k\u0105, pieni\u0105dze po\u017cycza nawet kapita\u0142 zagraniczny. Problemy z finansowaniem maj\u0105 g\u0142\u00f3wnie te kraje, w kt\u00f3rych politycy za aprobat\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, zaczynaj\u0105 narusza\u0107 zasady bezpiecze\u0144stwa finansowego kraju. A ju\u017c tak na marginesie, nigdy nie rozumia\u0142em jak (z ideologicznego punktu widzenia) to mo\u017cliwe, \u017ce ludzie z antypati\u0105 do zagranicznego kapita\u0142u chc\u0105 finansowa\u0107 swoje lewicowe wizje tym\u017ce kapita\u0142em.<\/p>\n

Nie wiem sk\u0105d przekonanie, \u017ce politycy wiedz\u0105 w co i ile inwestowa\u0107, co kredytowa\u0107. Mo\u017cemy za wad\u0119 kapitalizmu uwa\u017ca\u0107, \u017ce posiadacze kapita\u0142u sami decyduj\u0105 w co daj\u0105 pieni\u0105dze. Owszem, kieruj\u0105 si\u0119 stop\u0105 zwrotu, ale jak wskazuj\u0105 do\u015bwiadczenia wielu kraj\u00f3w, spo\u0142ecze\u0144stwa z gospodark\u0105 wolnorynkow\u0105 \u017cyj\u0105 lepiej ni\u017c te z gospodark\u0105 silnie regulowan\u0105. Zreszt\u0105 autor tekstu ma tu problem z argumentacj\u0105, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na czasy powojenne. O ile zaraz po wojnie silny udzia\u0142 pa\u0144stwa w gospodarce jest uzasadniony, to p\u00f3\u017aniej ju\u017c niekoniecznie.<\/p>\n

Pa\u0144stwo jest s\u0142abym inwestorem. Autor nieopatrznie przywo\u0142a\u0142 przyk\u0142ad sektora stoczniowego. Politycy po 89-tym usilnie pr\u00f3bowali odtworzy\u0107 silny sektor stoczniowy i niestety sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to pora\u017ck\u0105. Przyczyn\u0105 by\u0142o kierowanie si\u0119 czynnikami politycznymi,  a nie ekonomicznymi. Podobnie z lotniskami regionalnymi. Kilka z nich to nietrafione inwestycje. S\u0142ynne lotnisko w Radomiu powsta\u0142o tylko dlatego, \u017ce \u017caden z politycznych decydent\u00f3w nie ryzykowa\u0142 w\u0142asnych pieni\u0119dzy. Publicznych pieni\u0119dzy si\u0119 nie szanuje.<\/p>\n

Rozbawi\u0142a mnie teoria o zbieraniu ewentualnej nadwy\u017cki pieni\u0119dzy wyemitowanych przez rz\u0105d. Mia\u0142yby w tym pom\u00f3c podatki. Sp\u00f3jrzmy wi\u0119c jak to wygl\u0105da obecnie. Za spraw\u0105 PiS nar\u00f3d sta\u0142 si\u0119 lewicowy. Polakom spodoba\u0142o si\u0119 rozdawanie pieni\u0119dzy w postaci 500+ itd. Wszyscy uwierzyli, \u017ce mo\u017cemy mie\u0107 pa\u0144stwo socjalne bez podnoszenia podatk\u00f3w. Nie jest niestety tak, \u017ce 500+ jest oboj\u0119tne dla finans\u00f3w publicznych i nie jest tak, \u017ce podatki nie s\u0105 podnoszone. PiS wprowadzi\u0142 podatek bankowy, nie obni\u017cy\u0142 lub nie zni\u00f3s\u0142 (wbrew obietnicom) podatk\u00f3w jak VAT i tzw. podatku od kopalin. Ma\u0142o kto zauwa\u017ca, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 prog\u00f3w w przypadku \u015bwiadcze\u0144 lub podatk\u00f3w (w tym PIT) nie zosta\u0142a zmieniona w ostatnich trzech latach. Politycy PiS s\u0105 \u015bwiadomi, \u017ce otwarte m\u00f3wienie o podnoszeniu podatk\u00f3w grozi polityczn\u0105 kl\u0119sk\u0105. Nawet lewicuj\u0105cy Robert Biedro\u0144 w niedawnej inauguracji nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 wspomnie\u0107 o podwy\u017ckach podatk\u00f3w, za to ch\u0119tnie m\u00f3wi\u0142 o wydatkach. Jak w takim razie rz\u0105d, wg MMT, b\u0119dzie \u015bci\u0105ga\u0142 nadwy\u017cki pieni\u0105dza podatkami? Jaki polityk si\u0119 odwa\u017cy?<\/p>\n

Zanim lewicuj\u0105cy komentatorzy zaczn\u0105 zmienia\u0107 zasady funkcjonowania sektora bankowego i pa\u0144stwa, proponuje przyjrze\u0107 si\u0119 obecnym. Przede wszystkim rozwi\u0105zania makroekonomiczne w ramach gospodarki wolnorynkowej s\u0105 niebywale zr\u00f3\u017cnicowane w poszczeg\u00f3lnych krajach. Sektor bankowy jest pod siln\u0105 kontrol\u0105 dedykowanych organ\u00f3w nadzorczych i bank\u00f3w centralnych. St\u0105d opowie\u015bci, jak to bankowcy robi\u0105 co chc\u0105, mo\u017cna sobie mi\u0119dzy bajki w\u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\n

Wbrew sugestiom artyku\u0142u z kt\u00f3rym polemizuj\u0119, pa\u0144stwo jest aktywne w wielu obszarach gospodarki. Ustala podatki, p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105, inwestuje w infrastruktur\u0119, reguluje zasady funkcjonowania sektor\u00f3w gospodarki i udzia\u0142 w nich jako wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel, udziela gwarancji. Itd. itd.<\/p>\n

Nie widz\u0119 potrzeby by pa\u0144stwo, przejmuj\u0105c niekt\u00f3re funkcje sektora bankowego i banku centralnego, mia\u0142o inwestowa\u0107\/kredytowa\u0107 wybrane sektory gospodarki. B\u0119dzie to pewnie temat spor\u00f3w do ko\u0144ca \u015bwiata, ale mamy a\u017c nadto nawet w\u0142asnych przyk\u0142ad\u00f3w by zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pa\u0144stwo niekoniecznie jest lepsze od rynku. Nie twierdz\u0119, \u017ce jestem przeciwnikiem pa\u0144stwa w og\u00f3le w gospodarce jako w\u0142a\u015bciciela i inwestora. S\u0105 sektory strategiczne i mog\u0105 by\u0107 przypadki gdy inwestor prywatny nie b\u0119dzie chcia\u0142 ryzykowa\u0107 swojego kapita\u0142u. Jednak co do zasady, inwestor pa\u0144stwowy s\u0142abo si\u0119 sprawdza. Gdyby jednak pa\u0144stwo mia\u0142o decydowa\u0107 o tym, kt\u00f3re sektory finansowa\u0107 i rozwija\u0107, a kt\u00f3re nie, to na jakich zasadach? Kto i jak\u0105 poniesie odpowiedzialno\u015b\u0107 za nietrafione inwestycje?<\/p>\n

W komentowanym artykule o MMT jest te\u017c mowa o sektorze bankowym nale\u017c\u0105cym do pa\u0144stwa lub sp\u00f3\u0142dzielczym. Jak kto\u015b chce, to mo\u017cemy poeksperymentowa\u0107 z bankiem, kt\u00f3ry finansuje to co politycy mu wska\u017c\u0105. Pytanie tylko jak ryzyko takiej dzia\u0142alno\u015bci oceni\u0105 organy nadzorcze (np. KNF). Czy taki bank b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 dowolnie kszta\u0142towa\u0107 struktur\u0119 portfela i nie b\u0119dzie podlega\u0142 zaleceniom ostro\u017cno\u015bciowym? Czy taki bank b\u0119dzie przepompowywa\u0142 oszcz\u0119dno\u015bci Polak\u00f3w w nierentowne sektory? Kto w ostateczno\u015bci za to zap\u0142aci. Autor tekstu mile wypowiada si\u0119 o bankach sp\u00f3\u0142dzielczych. Ale nasze do\u015bwiadczenia nie wskazuj\u0105 by mia\u0142y one odegra\u0107 wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Do\u015bwiadczenia ze SKOK-ami s\u0105 z\u0142e. Ingerencja polityk\u00f3w w SKOK-i sko\u0144czy\u0142a si\u0119 tragicznie. Kosztami b\u0142\u0119d\u00f3w zosta\u0142y obci\u0105\u017cone banki komercyjne, a nie politycy.<\/p>\n

 <\/p>\n

Link do artyku\u0142u<\/p>\n

http:\/\/krytykapolityczna.pl\/gospodarka\/mmt-wojna-o-pieniadze\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}