{"id":632,"date":"2007-10-13T02:46:58","date_gmt":"2007-10-13T00:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/10\/13\/gospodarka-spoleczna-ale-co-to-ma-byc-i-czy-politycy-maja-tego-konkretna-wizje\/"},"modified":"2007-10-13T02:46:58","modified_gmt":"2007-10-13T00:46:58","slug":"gospodarka-spoleczna-ale-co-to-ma-byc-i-czy-politycy-maja-tego-konkretna-wizje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/10\/13\/gospodarka-spoleczna-ale-co-to-ma-byc-i-czy-politycy-maja-tego-konkretna-wizje\/","title":{"rendered":"Gospodarka spo\u0142eczna? Ale co to ma by\u0107 i czy politycy maj\u0105 tego konkretn\u0105 wizj\u0119?"},"content":{"rendered":"

PiS w swoim programach wyborczych i mediach przypomina o gospodarce spo\u0142ecznej. Chcia\u0142bym na chwil\u0119 zatrzyma\u0107 si\u0119 przy tym poj\u0119ciu, poniewa\u017c dobra koniunktura gospodarcza spowodowa\u0142a zwi\u0119kszone wp\u0142ywy bud\u017cetowe w skali przekraczaj\u0105cej wcze\u015bniejsze oczekiwania. W okresie d\u0142ugich kilku lat poprzedzaj\u0105cych rozpocz\u0119cie obecnej koniunktury gospodarczej ka\u017cda partia kt\u00f3ra chcia\u0142a uchodzi\u0107 za prospo\u0142eczn\u0105 w rozumieniu ul\u017cenia lub wspomagania finansowego przeci\u0119tnego Polaka, musia\u0142a sko\u0144czy\u0107 na m\u00f3wieniu, poniewa\u017c sytuacja bud\u017cetowa nie pozwala\u0142a na dawania powa\u017cniejszych prezent\u00f3w. Dopiero PiS utrafi\u0142 okresem rz\u0105dzenia w niezwykle korzystn\u0105 (jak na wcze\u015bniejsze lata) sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 i jak ma\u0142o kto m\u00f3g\u0142 szerokim gestem rozdawa\u0107 pieni\u0105dze, co te\u017c cz\u0119\u015bciowo czyni\u0142. Tekst wcale nie b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony krytyce PiSu dla niej samej. Po prostu PiS jest pierwsz\u0105 od lat partia kt\u00f3ra mog\u0142a pokaza\u0107 jaki ma pomys\u0142 na gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i model gospodarki rynkowej (a s\u0142owa „..rynkowej..” unika jak ognia) oraz pokaza\u0107 go w praktyce.<\/u> Artyku\u0142 jest komentarzem ekonomicznym a nie politycznym do bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144. Staram si\u0119 trzyma\u0107 swoj\u0105 stron\u0119 internetow\u0105 z dala od polityki. Za\u0142o\u017ceniem moim jest m.in. komentowanie wydarze\u0144 ze \u015bwiata polityki i medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnie wtedy, kiedy polem ich zainteresowa\u0144 staje si\u0119 gospodarka. <\/font><\/p>\n

Celem artyku\u0142u jest zwr\u00f3cenie uwagi na ciekawy okres ekonomiczny jaki aktualnie przechodzimy, a kt\u00f3ry zar\u00f3wno politycy jak i ekonomi\u015bci powinni sobie gruntownie przemy\u015ble\u0107<\/b>. Wyj\u0105tkowo wysokie wp\u0142ywy podatkowe w ostatnich 2-3 latach wyra\u017anie poprawi\u0142y nasz\u0105 sytuacj\u0119 bud\u017cetow\u0105. Za w znacznym stopniu trwa\u0142e uwa\u017cam: wzrost zatrudnienia i popraw\u0119 bazy podatkowej. \u00a0<\/span>Skala wp\u0142yw\u00f3w podatkowych jest na tyle du\u017ca, \u017ce warto w Polsce powa\u017cniej podyskutowa\u0107 co kto rozumie pod poj\u0119ciem pa\u0144stwo solidarne i ewentualnie w jakiej skali jest ono potrzebne<\/u>. A mo\u017ce to w\u0142a\u015bciwy czas by przys\u0142ucha\u0107 si\u0119 propozycjom liberalnych ekonomist\u00f3w i polityk\u00f3w i postawi\u0107 tam\u0119 zwi\u0119kszaniu przep\u0142yw\u00f3w bud\u017cetowych kierowanych decyzjami polityk\u00f3w.<\/u> Bo mo\u017ce zamiast bud\u017cetowych transfer\u00f3w skuteczniejsze spo\u0142ecznie i efektywniejsze ekonomicznie jest obni\u017canie podatk\u00f3w<\/b>? Podyskutowa\u0107 warto i po to by podejmowa\u0107 rozs\u0105dniejsze decyzje o tym czy obni\u017camy podatki czy te\u017c transferujemy pieni\u0105dze od jednej grupy spo\u0142ecznej czy zawodowej do drugiej. Moja refleksja z pozoru wydaje si\u0119 banalna. Przecie\u017c z dyskusji pozornie nic nie wynika. A ja powiem, \u017ce niekoniecznie. Dyskusje o skali podatk\u00f3w i o potrzebie dostrzegania oczekiwa\u0144 przedsi\u0119biorc\u00f3w, nawet je\u017celi ich poziom bywa chwilami do\u015b\u0107 s\u0142aby (z winy wszystkich stron), spowodowa\u0142y wprowadzenie kwestii wysoko\u015bci podatk\u00f3w i u\u0142atwie\u0144 dla przedsi\u0119biorc\u00f3w do standardu dyskusji o pa\u0144stwie. <\/font><\/p>\n

Czy pod okre\u015bleniem gospodarka spo\u0142eczna kryje si\u0119 zestaw hase\u0142, czy te\u017c konkretna wizja ekonomiczna. Minione dwa lata by\u0142y dobrym testem na wiedz\u0119 i ekonomiczne pogl\u0105dy rz\u0105dz\u0105cych polityk\u00f3w. S\u0105dz\u0119 \u017ce praktycznie ka\u017cda partia kt\u00f3ra ma w programie solidarno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 i socjalne has\u0142a nie zda\u0142aby najlepiej egzaminu jak – w mojej opinii – nie zda\u0142 i PiS. Warto wi\u0119c w du\u017cym skr\u00f3cie prze\u015bledzi\u0107 jak wpisuje si\u0119 takie has\u0142a do program\u00f3w i jak je realizuje w praktyce. Jak w praktyce realizuje si\u0119 has\u0142o solidarno\u015bci spo\u0142ecznej. PiS pe\u0142ni w moim artykule jedynie studium przypadku<\/u>. Zaznaczam od razu, \u017ce nie optuje tu za postaw\u0105 liberaln\u0105 czy socjaln\u0105. Wi\u0119kszy udzia\u0142 finans\u00f3w publicznych w PKB nie musi by\u0107 niczym z\u0142ym (oczywi\u015bcie do pewnego poziomu), je\u017celi jest przeprowadzany rozs\u0105dnie. Je\u017celi jednak wzrost wydatk\u00f3w skupiony jest na pozycjach o charakterze wydatk\u00f3w socjalnych, to moja akceptacja radykalnie spada.<\/font><\/p>\n

W programie z 2005 PiS umie\u015bci\u0142 has\u0142o solidarno\u015bci spo\u0142ecznej i zapewni\u0142, \u017ce wszystko jest dopi\u0119te na ostatni guzik. W cz\u0119\u015bci gospodarczej pad\u0142o pytanie czy podtrzyma\u0107 \u00f3wczesne regu\u0142y gospodarcze i tendencje (akcja dzieje si\u0119 w 2005 r.) co grozi\u0142oby rzekomym kryzysem i zapa\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105, czy te\u017c wybra\u0107 drog\u0119 sprawiedliwo\u015bci i rozwoju. Zaznaczam, \u017ce to nie moje s\u0142owa tylko zaczerpni\u0119te z programu PiS z 2005 r. Zapobiegawczo w programie nie wspomniano jakie to tendencje by\u0142y. I chyba nie by\u0142y takie z\u0142e, skoro profitami z nich tak bardzo PiS chce si\u0119 obecnie chwali\u0107. Na 8 stronie wspomniano, \u017ce jest wzrost gospodarczy, ale oceniono go jako niepewny i zbyt wolny. Po zdefiniowaniu fatalnych skutk\u00f3w transformacji autorzy programu przeszli do przedstawienia pomys\u0142u jak doj\u015b\u0107 do gospodarki spo\u0142ecznej. Przede wszystkim spo\u0142eczny dialog, czyli to co we wszystkich programach. Dalej – to prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107 – zastrze\u017ceniem \u017ce ekonomiczne ograniczenia mog\u0105 powodowa\u0107 konieczno\u015b\u0107 roz\u0142o\u017cenia w czasie realizowania gospodarki spo\u0142ecznej, czyli takiej gdzie owoce wzrostu gospodarczego maj\u0105 konsumowa\u0107 wszyscy. Proponowano ulg\u0119 w CIT w wysoko\u015bci 1 tys. za zatrudnienie nowego pracownika, bo inaczej nie powstan\u0105 nowe miejsca pracy (z perspektywy czasu autorzy programy zauwa\u017cyli chyba \u017ce z makroekonomi\u0105 s\u0105 troch\u0119 na bakier). Dla przedsi\u0119biorc\u00f3w p\u0142ac\u0105cych PIT obiecano obni\u017ck\u0119 podatku do 18%, a dla wszystkich amortyzacj\u0119 przyspieszon\u0105 w rewolucyjnym rozumieniu – jednorazowe odliczenie w kosztach nawet maszyn bez wzgl\u0119du na warto\u015b\u0107, czyli zniesieniu progu 3,5 tys. pln. Ulga w PIT na dzieci mia\u0142a by\u0107 dla rodzin o dochodzie do 500 z\u0142otych na osob\u0119 (!) i uzale\u017cniona od liczby dzieci. PIT mia\u0142 by\u0107 sprowadzony do dw\u00f3ch stawek 18% i 32%, a po czterech latach stawka najwy\u017csza mia\u0142a by\u0107 zredukowana do 28%. Zniesieniu mia\u0142 ulec podatek od zysk\u00f3w kapita\u0142owych. Zwracam na to uwag\u0119, bo PiS chcia\u0142 i\u015b\u0107 w stron\u0119 obni\u017cenia i „sp\u0142aszczenia” stawek, na czym akurat bogatsi podatnicy bardziej by zyskali. Podatek od zysk\u00f3w kapita\u0142owych, kt\u00f3ry jest w rzeczywisto\u015bci uzupe\u0142nieniem obci\u0105\u017cenia bogatszych obywateli mia\u0142 by\u0107 zniesiony (zaznaczono \u017ce ma i tak niewielkie znaczenie). W cz\u0119\u015bci po\u015bwieconej bud\u017cetowi zadeklarowano trzyletni horyzont bud\u017cetowania, co mia\u0142o prowadzi\u0107 do lepszego planowania. Redukcja koszt\u00f3w administracji mia\u0142a da\u0107 3 mld pln jednorazowych wp\u0142yw\u00f3w i 5 mld oszcz\u0119dno\u015bci co roku (to ogromna kwota). Przedsi\u0119biorcom obiecano szybsza prac\u0119 s\u0105d\u00f3w i mo\u017cliwo\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia firmy w 3 dni (jakby to by\u0142 najwi\u0119kszy problem). Generalnie kilkakrotnie przypominanym has\u0142em gospodarczym by\u0142 rozw\u00f3j przez zatrudnienie.<\/font><\/p>\n

W przypadku s\u0142u\u017cy zdrowia r\u00f3wnie\u017c odniesiono si\u0119 do solidarno\u015bci spo\u0142ecznej. Zadeklarowano doj\u015bcie wydatk\u00f3w na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia do 6% PKB pod warunkiem realizacji programu PiS. Niestety nie podano terminu czasowego realizacji tej obietnicy. Co ciekawe w programie z 2005 r. PiS nie deklarowa\u0142 podniesienia wynagrodze\u0144 w s\u0142u\u017cbie zdrowia, a ju\u017c na pewno nie w skali takiej jak tego dokona\u0142 i dokona pod presj\u0105 strajk\u00f3w.<\/font><\/p>\n

Emerytom obiecano waloryzacj\u0119 dostosowan\u0105 do zmian inflacji oraz mechanizm (nie okre\u015blono jaki) pozwalaj\u0105cy na korzystniejsz\u0105 waloryzacj\u0119 w przypadku wzrostu gospodarczego.<\/font><\/p>\n

Przypomnia\u0142em g\u0142\u00f3wnie postulaty zwi\u0105zane z gospodark\u0105 spo\u0142eczn\u0105 a kt\u00f3rych realizacj\u0119 (a raczej jej brak) mogli\u015bmy obserwowa\u0107 w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat.<\/font><\/p>\n

O rz\u0105dzie Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego (a wcze\u015bniej K.Marcinkiewicza) na pewno mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wprowadzi\u0142 w \u017cycie gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105, ale zasady jej realizacji budz\u0105 sporo rozczarowa\u0144 i w\u0105tpliwo\u015bci. Gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w takim rozumieniu, \u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 z nas skorzysta\u0142a ze wzrostu gospodarczego i co\u015b otrzyma\u0142a lub otrzyma od pa\u0144stwa. Jednak por\u00f3wnanie deklaracji z ich realizacj\u0105, rodzi pytanie czy aby partie propaguj\u0105ce gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wiedz\u0105 o co im chodzi. Moim zdaniem jedna z takich partii, mowa o PiS, zacz\u0119\u0142a realizowa\u0107 polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 do\u015b\u0107 chaotycznie i z wizj\u0105 wypracowywan\u0105 „w biegu”. Sytuacja bud\u017cetowa pozwala\u0142a niemal od razu przyst\u0105pi\u0107 do realizacji programowych postulat\u00f3w podatku PIT i od zysk\u00f3w kapita\u0142owych. Tymczasem odnios\u0142em wra\u017cenie, \u017ce podstawowa my\u015bl gospodarki spo\u0142ecznej polega\u0142a na czekaniu i upewnieniu si\u0119 \u017ce zebrana pula \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych jest na tyle du\u017ce ze nie zabraknie na rozdawanie, przy za\u0142o\u017ceniu \u017ce nikomu si\u0119 nie zabierze.<\/b> Powsta\u0142 taki paradoks: im wi\u0119ksze wp\u0142ywy tym mniejsza racjonalno\u015b\u0107 w ich przeznaczaniu.<\/u> Premier poprawi\u0142 los emeryt\u00f3w, ale m\u00f3g\u0142 powalczy\u0107 z niekt\u00f3rymi przywilejami. Tego unika\u0142. W sporze ze s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia i opozycj\u0105 polityczn\u0105, rz\u0105d straci\u0142 zimn\u0105 krew kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 przez kr\u00f3tki okres sporu z piel\u0119gniarkami. Przyznam, \u017ce \u00a0<\/span>radykalizm lekarzy w formach strajku i oczekiwaniach finansowych m\u00f3g\u0142 by\u0107 zaskoczeniem, Ale sam strajk ju\u017c nie. Widz\u0105c popraw\u0119 wp\u0142yw\u00f3w do bud\u017cetu, rz\u0105d powinien przedstawi\u0107 w mediach wizj\u0119 podzia\u0142u profit\u00f3w, co mog\u0142o wzbudzi\u0107 szacunek i os\u0142abi\u0107 co radykalniejsze grupy i partie polityczne. Brak tej wizji\/plan\u00f3w, niestety do\u015b\u0107 skrz\u0119tnie wykorzysta\u0142a politycznie opozycja. Dalsze strajki i kampania wyborcza zmusi\u0142a rz\u0105d do z\u0142o\u017cenia deklaracji osi\u0105gni\u0119cia 6% nak\u0142ad\u00f3w na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia do PKB. Dora\u017anie zadeklarowano przeniesienie \u015brodk\u00f3w z Funduszu Pracy. To zabawne bo w programie z 2005 nak\u0142ady na walk\u0119 z bezrobociem i w og\u00f3le rozw\u00f3j ekonomiczny poprzez zatrudnienie, by\u0142y jednym z istotniejszych hase\u0142.<\/font><\/p>\n

Zmiana obci\u0105\u017ce\u0144 gospodarstw domowych, r\u00f3wnie\u017c przebieg\u0142a chaotycznie. Wszyscy maj\u0105cy dzieci, bez wzgl\u0119du na dochody, maj\u0105 ulg\u0119 w stopniu grubo wi\u0119kszym od deklaracji, natomiast obni\u017cka stawek zosta\u0142a przesuni\u0119ta w czasie (to samo z podatkiem od zysk\u00f3w). Przy okazji okaza\u0142o si\u0119 \u017ce zapomniano o przedsi\u0119biorcach i rolnikach. Podstawowym prezentem dla przedsi\u0119biorc\u00f3w by\u0142a obni\u017cka stawki rentowej, kt\u00f3ra w programie z 2005 wcale nie by\u0142a tak akcentowana. <\/font><\/p>\n

W efekcie tych do\u015b\u0107 nieprzemy\u015blanych decyzji (mam na my\u015bli racjonalno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105) zmniejszyli\u015bmy sobie pole manewru. Przyznaje to minister finans\u00f3w Zyta Gilowska. I mimo i\u017c widzi potrzeb\u0119 obni\u017cki podstawowej stawki VAT (22%), dotychczasowe decyzje to uniemo\u017cliwiaj\u0105 lub powa\u017cnie ograniczaj\u0105 a\u017c do 2009 r. Zaskakuj\u0105c\u0105 postaw\u0119 Z.Gilowskiej w ostatnich tygodniach ju\u017c opisywa\u0142em. <\/font><\/p>\n

Moim zdaniem rz\u0105d PiSu mia\u0142 niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119 zaprezentowa\u0107 g\u0142\u0119bsz\u0105 my\u015bl ekonomiczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z gospodarka spo\u0142eczn\u0105 (gdyby j\u0105 faktycznie mia\u0142) i zapocz\u0105tkowa\u0107 ciekaw\u0105 debat\u0119 ekonomiczn\u0105 nad modelem gospodarczym dla Polski. By\u0142oby i pole do debat politycznych pomi\u0119dzy politykami liberalnymi i propaguj\u0105cymi gospodark\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Jak wy\u017cej wspomnia\u0142em, jeste\u015bmy na etapie kiedy warto podyskutowa\u0107 jak spo\u017cytkowa\u0107 owoce wzrostu gospodarczego lub po prostu zmniejszy\u0107 podatki. Wg moich szacunk\u00f3w i zale\u017cnie od przyj\u0119tej kwoty nadspodziewanych wp\u0142yw\u00f3w i oszcz\u0119dno\u015bci bud\u017cetowych, zamiast przelewa\u0107 pieni\u0105dze przez bud\u017cet, wystarczy\u0142o obni\u017cy\u0107 podatki o od 1% do 2%. Niestety politycy PiS w debacie ekonomicznej czuli si\u0119 jakby niezr\u0119cznie i zdecydowanie ch\u0119tniej funkcjonowali w sztucznych sporach politycznych. Ekonomi\u015bci te\u017c w wi\u0119kszo\u015bci nie sprostali zadaniu, uwa\u017caj\u0105c dyskusj\u0119 o podziale dochodu i poprawie sytuacji poszkodowanych grup spo\u0142ecznych za ekonomiczny nietakt. <\/font><\/p>\n

A wracaj\u0105c do tytu\u0142owego pytania, je\u017celi nie do\u015b\u0107 jasno wyrazi\u0142em si\u0119 powy\u017cej, s\u0105dz\u0119 i\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w z partii o programach "spo\u0142ecznie wra\u017cliwych" w rzeczywisto\u015bci nie posiada sprezyzowanej wizji gospodarki spo\u0142ecznej. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font>\u00a0<\/font><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=632"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}