![\"\"](\"resources\/2007_X_new_rynFin_IX_07.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dla krajowych obserwator\u00f3w rynku finansowego, najwa\u017cniejsze wydarzenia rozgrywa\u0142y si\u0119 poza krajem. Na rynku mi\u0119dzybankowym i papier\u00f3w d\u0142u\u017cnych nie by\u0142o mro\u017c\u0105cych krew w \u017cy\u0142ach wydarze\u0144 czy oczekiwania czego\u015b spektakularnego. We wrze\u015bniu uwaga skupiona by\u0142a na gie\u0142dach i oczekiwaniu na zachowanie ameryka\u0144skich indeks\u00f3w po spotkaniu FED. Od d\u0142u\u017cszego czasu, nawet ju\u017c w okresie kiedy kilka instytucji ujawni\u0142o swoje problemy finansowe spowodowane rynkiem nieruchomo\u015bci, w\u015br\u00f3d analityk\u00f3w by\u0142y spore rozbie\u017cno\u015bci. Ci\u0105\u0107 stopy w USA? A je\u017celi tak, to o ile. Jeszcze w sierpniu niekt\u00f3rzy analitycy \u00a0<\/span>uwa\u017cali, \u017ce ryzyko kryzysu na rynku finansowym, to za ma\u0142o by FED obni\u017ca\u0142 stopy. Sytuacja makroekonomiczna te\u017c nie dawa\u0142a prostej podpowiedzi. U nas, w Polsce, jest pro\u015bciej. Dyskusje dotycz\u0105 jedynie tego o ile i w jakim tempie podnosi\u0107 stopy. W USA tymczasem, sp\u00f3r toczony by\u0142 w zakresie od podwy\u017csza\u0107 do obni\u017ca\u0107, oczywi\u015bcie z przewa\u017ceniem na zakres od stabilizacji do obni\u017cki. Faktycznie sytuacja makroekonomiczna USA nie jest tak jednoznacznie prosta jak nasza. Do tego dosz\u0142o zamieszanie na rynkach, spowodowane rynkiem hipotecznym. Wska\u017aniki cenowe, czy popyt wcale nie zach\u0119ca\u0142y do tak stanowczej zmiany jak\u0105 wprowadzono 18 wrze\u015bnia. Z drugiej strony, zwalniaj\u0105ca koniunktura, s\u0142abszy poziom inwestycji w kwarta\u0142ach na prze\u0142omie roku, sugerowa\u0142y podj\u0119cie stosownych krok\u00f3w. No i w ko\u0144cu symptomy p\u0119kania ba\u0144ki hipotecznej i pompowanie w rynek sporych pieni\u0119dzy dla ratowania p\u0142ynno\u015bci, sugerowa\u0142o oszacowanie potencjalnych skutk\u00f3w tego dla gospodarki. Przyznam szczerze, \u017ce trudno mi by\u0142o i jest uwierzy\u0107 w jakie\u015b powa\u017cne k\u0142opoty (krach, kryzys gospodarczy) dla gospodarki ameryka\u0144skiej tylko z tego powodu. Mog\u0119 si\u0119 oczywi\u015bcie myli\u0107, szczeg\u00f3lnie je\u017celi chodzi o wp\u0142yw problem\u00f3w na rynku hipotecznym na system finansowy. W ostatnim przypadku, bardziej zwracam uwag\u0119 na ton komentarzy i wypowiedzi, bo jak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 obserwator\u00f3w i ekonomist\u00f3w, nie jestem w stanie samodzielnie oszacowa\u0107 ryzyka ewentualnej utraty p\u0142ynno\u015bci. Pisz\u0119 to r\u00f3wnie\u017c z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia w Departamencie Skarbu Banku \u015al\u0105skiego, gdzie zajmowa\u0142em si\u0119 m.in. p\u0142ynno\u015bci\u0105 na podstawowym rachunku Banku w NBP. Oszacowanie prawdopodobie\u0144stwa utraty p\u0142ynno\u015bci na bazie danych kwartalnych bank\u00f3w, czy statystyk NBP jest niezwykle trudne, \u017ceby nie powiedzie\u0107 – niemo\u017cliwe dla zewn\u0119trznego obserwatora. W przypadku USA, wymaga\u0142oby to przebrni\u0119cia przez grubo wi\u0119ksz\u0105 kopalni\u0119 danych. St\u0105d te\u017c rynek zacz\u0105\u0142 domy\u015bla\u0107 si\u0119 skali problem\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie na podstawie statystyk rynku hipotecznego. Zamieszanie pot\u0119gowa\u0142 sam Alan Greenspan w ostatnim czasie. Wia\u0142o wr\u0119cz groz\u0105. Sugestie o ryzyku kryzysu z prawdopodobie\u0144stwem niewiele mniejszym\u00a0 <\/span>ni\u017c 50% i por\u00f3wnania obecnej sytuacji do krach\u00f3w gie\u0142dowych z lat 1987 czy 1998, o konieczno\u015bci raczej podnoszenia ni\u017c obni\u017cania st\u00f3p, przyprawia\u0142y o dreszcz. Ostatecznie, 18 wrze\u015bnia obni\u017cono stop\u0119 w USA z 5,25% do 4,75%, a wi\u0119c mocno. Nie b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142, \u017ce nie by\u0142em zbyt oryginalny i oczekiwa\u0142em ci\u0119cia do 5,0% i dalszych krok\u00f3w dokonywanych r\u00f3wnocze\u015bnie do nap\u0142ywaj\u0105cych nowych informacji. Czyli czego\u015b podobnego jak w 2001 r., kiedy byli\u015bmy \u015bwiadkami serii spadk\u00f3w o 0,25%. W komunikacie po decyzji nie ukrywano, \u017ce podstawowe powody, to s\u0142abn\u0105ca gospodarka i ryzyko kryzysu na rynku finansowym. Nie po raz pierwszy wi\u0119c, jednym z powod\u00f3w by\u0142y obawy o reakcj\u0119 rynku finansowego. W cz\u0119\u015bci uzasadnione, bo nie ukrywano \u017ce skala problem\u00f3w wywo\u0142anych sytuacj\u0105 na rynku hipotecznym jest wi\u0119ksza ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzono.<\/font><\/p>\n Mimo do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cego ruchu i pojawiaj\u0105cych si\u0119 obawach i\u017c skala obni\u017cki jest zapowiedzi\u0105 problem\u00f3w gospodarczych USA, gie\u0142dy zareagowa\u0142y do\u015b\u0107 entuzjastycznie. 18 i 19 wrze\u015bnia g\u0142\u00f3wne indeksy w USA wzros\u0142y \u0142\u0105cznie o ok. 3%. W kolejnych dniach, a\u017c do ko\u0144ca miesi\u0105ca, \u0142\u0105czne \u00a0<\/span>wzrosty by\u0142y skromniejsze, ale zaznaczmy \u017ce by\u0142y. Oczywi\u015bcie takie wzrosty w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni to \u017cadna rewelacja, ale w obecnej sytuacji – ciekawe zjawisko. Atmosfer\u0119 na rynku chyba dobrze oddaje jeden z tytu\u0142\u00f3w jaki znalaz\u0142em na stronach CNN „Rallying investors drunk on Fed cut”<\/b>. Po prostu rynek stara si\u0119 dyskontowa\u0107 popraw\u0119 gospodarki jak\u0105 ma rzekomo wywo\u0142a\u0107 obecna i oczekiwane, obni\u017cki. Wg moich wylicze\u0144 g\u0142\u00f3wne indeksy ameryka\u0144skie s\u0105 przeszacowane o jakie\u015b 10%<\/b> i w obecnej sytuacji ekonomicznej bardziej odpowiadaj\u0105 mi poziomy z prze\u0142omu zimy i wiosny. G\u0142\u00f3wne indeksy do ko\u0144ca roku nie powinny ju\u017c przekracza\u0107 obecnych poziom\u00f3w, ale co zrobi\u0105 inwestorzy to ju\u017c ich sprawa. Podane przeze mnie przeszacowanie odnosi si\u0119 do sytuacji gospodarczej bez niespodzianek, czyli ujawniaj\u0105cych si\u0119 konsekwencji ba\u0144ki hipotecznej. Z „niespodziankami”, zmiana mo\u017ce by\u0107 i o drugie tyle.<\/font><\/p>\n Zmiana st\u00f3p i nastroj\u00f3w na gie\u0142dach na razie niewiele pomog\u0142a na rynku st\u00f3p procentowych dla dolara. Ceny na rynku depozyt\u00f3w nadal znacznie przekraczaj\u0105 poziom naturalny, czyli b\u0119d\u0105cy bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 poziomu stopy podstawowej. Jeszcze na pocz\u0105tku wrze\u015bnia cena depozytu 1M przekracza\u0142a stop\u0119 podstawow\u0105 o 0,5%. Obecnie jest to ju\u017c „tylko” 0,3%. Tak wi\u0119c problemy na rynku depozyt\u00f3w ci\u0105gn\u0105 si\u0119 ju\u017c niemal dwa miesi\u0105ce. Stawki FRA wskazuj\u0105, \u017ce rynek st\u00f3p dla dolara nie wierzy w jaki\u015b skrajny wariant zmian st\u00f3p. Oczekuje si\u0119 obni\u017cenia o od 0,25% do 0,50% w ci\u0105gu 12 m-cy. To taki ryzykowny kompromis pomi\u0119dzy kszta\u0142tuj\u0105cymi si\u0119 r\u00f3\u017cnymi trendami w ameryka\u0144skiej gospodarce. <\/font><\/p>\n W Polsce najbardziej zaintrygowa\u0142a mnie reakcja gie\u0142dy we wrze\u015bniu<\/b>. 19 wrze\u015bnia, a i owszem, euforia. WIG skoczy\u0142 do g\u00f3ry o 3,3%. W kolejnych dniach, a\u017c do ko\u0144ca miesi\u0105ca, WIG straci\u0142 3,6%, czyli nieco wi\u0119cej ni\u017c zyska\u0142 19 wrze\u015bnia. Podgl\u0105daj\u0105c dzienne (intraday) zmiany indeks\u00f3w, uderza\u0142a bardzo nerwowa reakcja w kraju na zmiany g\u0142\u00f3wnych indeks\u00f3w zagranicznych i wyniki makroekonomiczne w USA. Analiza zmian, wskazuje \u017ce krajowy rynek silniej zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z dziennymi zmianami in minus. W gruncie rzeczy to dobry objaw. Krajowi gracze u\u015bwiadomili sobie, \u017ce nasze przeszacowanie indeks\u00f3w jest ok. dwa razy wi\u0119ksze. Krajowi gracze chyba wiedz\u0105, \u017ce trudno b\u0119dzie obecnie bi\u0107 kolejne rekordy i dok\u0142adniej (czytaj: rzetelniej) wyceniaj\u0105 warto\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ek. Jak by nie by\u0142o, w razie t\u0105pni\u0119cia za granic\u0105, mniej boli spadek z ni\u017cszego poziomu, st\u0105d nasz entuzjazm po ci\u0119ciu st\u00f3p w USA po pierwszej reakcji znacznie och\u0142\u00f3d\u0142. <\/font><\/p>\n Na rynku krajowych st\u00f3p procentowych brak by\u0142o wi\u0119kszych waha\u0144 rentowno\u015bci we wrze\u015bniu. Pewn\u0105 korekt\u0119 (w zasadzie tylko kilkudniow\u0105) wida\u0107 by\u0142o w po\u0142owie miesi\u0105ca po publikacji serii podstawowych danych makroekonomicznych. Wska\u017aniki cenowe (CPI i PPI) by\u0142y na tyle niskie, \u017ce w wypowiedziach ekonomist\u00f3w odczuwa\u0142o si\u0119 atmosfer\u0119 zaktualizowania prognoz dla gospodarki, a co za tym idzie, prognoz decyzji RPP. Pomog\u0142a RPP, w komunikacie po posiedzeniu na koniec miesi\u0105ca i indywidualne wypowiedzi jej cz\u0142onk\u00f3w jakie mo\u017cna by\u0142o pozna\u0107 w ci\u0105gu miesi\u0105ca, wskazuj\u0105 \u017ce prawdopodobnie s\u0142abnie ch\u0119\u0107 do kolejnych podwy\u017cek w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w RPP. Ostro\u017cno\u015b\u0107 da\u0142o si\u0119 wyczu\u0107 w wypowiedzi H.Wasilewskiej-Trenkner (28 IX w Gazecie Wyborczej), kt\u00f3ra do tej pory „robi\u0142a” za „jastrz\u0119bia”. Przypomn\u0119, \u017ce wg stawek z ko\u0144ca miesi\u0105ca, rynek jest przekonany tylko do jednej podwy\u017cki o 0,25% do ko\u0144ca roku i do stopy 5,5% w II po\u0142owie roku 2008. Ciekawy jestem, czy aby i te oczekiwania nie zel\u017c\u0105 je\u017celi kolejny raz wska\u017aniki cenowe oka\u017c\u0105 si\u0119 dobre (niskie). RPP w swoich komunikatach nie ukrywa, \u017ce w utrzymywaniu w ryzach inflacji pomaga nam rynek walutowy (wzmacniaj\u0105cy si\u0119 z\u0142oty) i chyba na tak\u0105 pomoc liczy w przysz\u0142o\u015bci. Dla os\u00f3b prognozuj\u0105cych decyzje RPP, to pewne wyzwanie, poniewa\u017c w takich okoliczno\u015bciach nie ma sensu na si\u0142\u0119 znacznie podnosi\u0107 st\u00f3p. Mog\u0142oby to zreszt\u0105 doprowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnego ko\u0142a: wysokie stopy (i korzystniejsze ni\u017c w dolarze i euro) przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzmocnienia z\u0142otego. Jakiekolwiek t\u0105pni\u0119cie w krajowej gospodarce lub polityce, czy na \u015bwiatowych rynkach, mog\u0142oby wywo\u0142a\u0107 gwa\u0142town\u0105 korekt\u0119 z\u0142otego. To ryzykowna gra, wi\u0119c zaleca\u0142bym ostro\u017cno\u015b\u0107. Niemniej kolejna podwy\u017cka o 0,25% w tym roku by\u0142aby po\u017c\u0105dana moim zdaniem. Wola\u0142bym r\u00f3wnie\u017c, by RPP tak bardzo nie polega\u0142a na rynku walutowym w obecnych okoliczno\u015bciach. Tradycyjnie przypomniano zdanie Leszka Balcerowicza, kt\u00f3ry od blisko ju\u017c dw\u00f3ch lat zach\u0119ca do \u015bmielszego podnoszenia st\u00f3p. Mimo up\u0142ywu czasu i wzro\u015bcie do 4,75% stopy referencyjnej, Balcerowicz nadal pozostaje niezadowolony. <\/font><\/p>\n Do\u015b\u0107 mocno spad\u0142y „kr\u00f3tkie” stopy na krajowym rynku w po\u0142owie i szczeg\u00f3lnie pod koniec miesi\u0105ca (po 24-tym). Wahania overnighta w tym okresach to nie nowo\u015b\u0107, ale w tej skali – rzadko\u015b\u0107. 26 wrze\u015bnia stawka WIBOR dla depozytu tygodniowego by\u0142 na poziomie 4,76%, a WIBID spad\u0142a a\u017c do 4,56%. WIBID dla overnighta spad\u0142 tego dnia do poziomu stopy depozytowej NBP, czyli 3,26%. To \u0142\u0105czny efekt zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 terminu rozliczenia rezerwy obowi\u0105zkowej i rynku walutowego, gdzie z\u0142oty cieszy\u0142 si\u0119 sporym zainteresowaniem, szczeg\u00f3lnie po decyzji o ci\u0119ciu st\u00f3p w USA. Z\u0142oty (waluta referencyjna) wzmocni\u0142 si\u0119 nominalnie w ci\u0105gu miesi\u0105ca o 2,6%, a w relacji z dolarem a\u017c o prawie 5%. 2,66 za dolara p\u0142acono ostatnio w maju 1996 r. Pozostaje tylko wsp\u00f3\u0142czu\u0107 krajowym producentom statk\u00f3w dla zagranicznych armator\u00f3w. Na tym rynku g\u0142\u00f3wn\u0105 walut\u0105 rozliczeniow\u0105 jest dolar USA. Niestety po stronie koszt\u00f3w to g\u0142\u00f3wnie rynek krajowy i dostawcy ze strefy euro.<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej