{"id":639,"date":"2007-09-21T21:47:40","date_gmt":"2007-09-21T19:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/09\/21\/apel-do-ekonomistow\/"},"modified":"2007-09-21T21:47:40","modified_gmt":"2007-09-21T19:47:40","slug":"apel-do-ekonomistow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/09\/21\/apel-do-ekonomistow\/","title":{"rendered":"Apel do ekonomist\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Mia\u0142bym wielk\u0105 pro\u015bb\u0119 do ekonomist\u00f3w przedstawiaj\u0105cych co jaki\u015b czas swoje wizje naprawy pa\u0144stwa: konkrety panowie i panie, konkrety, skoro niekt\u00f3rzy z Was przyjmuj\u0105 pozy wizjoner\u00f3w i reformator\u00f3w<\/b>. Na swojej stronie staram si\u0119 czasami zwraca\u0107 uwag\u0119 na jako\u015b\u0107 dyskusji o problemach spo\u0142eczno-ekonomicznych, a prowadzonych przez ekonomist\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c wielokrotnie zwraca\u0142em uwag\u0119, \u017ce ekonomi\u015bci wzniecaj\u0105c reformatorskie oczekiwanie, niezwykle rzadko operuj\u0105 precyzyjnymi liczbami. Pot\u0119guje to atmosfer\u0119 rozczarowania stanem obecnym, ale i oczekiwania na jaki\u015b cud przy pot\u0119gowaniu niech\u0119ci do Pa\u0144stwa jako instytucji. Najbardziej niepokoi mnie to, \u017ce robi\u0105 to ekonomi\u015bci ze \u015brodowisk – nazwijmy to – najbardziej post\u0119powych. Dyskusja zamiast robi\u0107 si\u0119 bardziej merytoryczna, poziomem ucieka w drug\u0105 stron\u0119. <\/font><\/p>\n

Wracam do tego tematu, poniewa\u017c w dzisiejszym w „Parkiecie” z 20 IX przeczyta\u0142em tekst autorstwa zast\u0119pcy dyrektora Biura Analiz Ekonomicznych Banku BPH pod tytu\u0142em „Gdzie tkwi\u0105 podstawy nowoczesnego pa\u0144stwa”. Autor przedstawi\u0142 diagnoz\u0119 o \u017ale zorganizowanym pa\u0144stwie i rewolucyjn\u0105 teori\u0119 jego odnowy. Teoria ta opiera si\u0119 na zasadach funkcjonowania i zarz\u0105dzania przedsi\u0119biorstwem. Przyznaje, \u017ce jest to nowo\u015b\u0107 (nie ukrywam \u017ce pisz\u0119 to z pewn\u0105 ironi\u0105) . W ten spos\u00f3b nikt jeszcze nie przedstawia\u0142 sposob\u00f3w na napraw\u0119 finans\u00f3w pa\u0144stwa (cokolwiek to w og\u00f3le znaczy). Teoria musia\u0142a si\u0119 spodoba\u0107 i redakcji gazety, poniewa\u017c przeznaczy\u0142a dla autora p\u00f3\u0142torej strony, co oznacza du\u017cy kredyt zaufania.<\/font><\/p>\n

Autor stawiaj\u0105c diagnoz\u0119 o obecnym stanie rzeczy stwierdza, \u017ce w globalizuj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie musimy mie\u0107 nowoczesn\u0105 gospodark\u0119, a kluczem do tego jest nowoczesne pa\u0144stwo. Nowoczesne pa\u0144stwo ma oznacza\u0107 nowoczesne struktury. Co ciekawe autor sugeruje \u017ce mino up\u0142ywu 17 lat brak nam struktur pa\u0144stwa nowoczesnego, a tak naprawd\u0119 struktury mentalnie i realnie tkwi\u0105 w minionej epoce. Przyznam, \u017ce to ju\u017c argumentacja rodem ze \u015bwiata polityki. Czy to ma by\u0107 pocz\u0105tek kreowania has\u0142a IV Rzeczpospolitej \u00a0<\/span>w gospodarce? Przez te lata rola pa\u0144stwa (aparaty pa\u0144stwowego) zmieni\u0142a si\u0119 radykalnie. Zmienili si\u0119 ludzie, ministerstwa i ich rola w gospodarce pa\u0144stwa. Diametralnie zmieni\u0142o si\u0119 ustawodawstwo. Mamy zliberalizowany rynek walutowy i jeste\u015bmy ekonomicznie zwi\u0105zani z zupe\u0142nie inn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata. Je\u017celi autor tego nie zauwa\u017cy\u0142, to nawet przytaczanie tych zmian nic nie zmieni, bo jak widz\u0119 wcale nie o rzeteln\u0105 diagnoz\u0119 tu chodzi. Nie przecz\u0119, \u017ce nie brak anomalii w funkcjonowaniu pa\u0144stwa, ale absolutnie nie przeczy to ogromnym zmianom jakie zasz\u0142y. <\/font><\/p>\n

Zgadzam si\u0119 z autorem, \u017ce w budowie autostrad jeste\u015bmy na ko\u0144cu peletonu (potwierdzaj\u0105 to wska\u017aniki), ale sugerowanie \u017ce ich brak oraz generalnie zbyt s\u0142abo rozwini\u0119ta infrastruktura przyczyni\u0142y si\u0119 do zr\u00f3\u017cnicowania miedzy Polsk\u0105 A i B to chyba efekt nieznajomo\u015bci fakt\u00f3w. Powi\u0119kszanie r\u00f3\u017cnic to nie kwestia dr\u00f3g czy tor\u00f3w. Co ciekawe, gdyby tak autor por\u00f3wna\u0142 nasycenie siatk\u0105 dr\u00f3g i tor\u00f3w Polsk\u0119 z krajami UE by\u0142by mile zaskoczony, kiedy si\u0119 we\u017amie pod uwag\u0119 skal\u0119 r\u00f3\u017cnic ekonomicznych pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a krajami Europy Zachodniej (sugeruj\u0119 tu pewnego rodzaju parytet). Siatk\u0119 dr\u00f3g mamy wiec nienajgorsz\u0105, ale faktycznie ubog\u0105 w autostrady. Niemniej nie rozumiem jaki to ma zwi\u0105zek z niedorozwojem Polski B. Je\u017celi inwestor X zechce budowa\u0107 tam fabryk\u0119 samochod\u00f3w, to i tak nie b\u0119dzie tysi\u0119cy pojazd\u00f3w transportowa\u0142 ulicami, a kolej\u0105. Ta akurat jest tam doci\u0105gni\u0119ta. Na problem dysproporcji rozwoju rzutuj\u0105 naturalne prawa ekonomiczne (rozmieszczenie przemys\u0142u, ludzi, najefektywniejszych rynk\u00f3w rolnych itd.) i gwa\u0142towno\u015b\u0107 przemian ekonomicznych jakich do\u015bwiadczyli\u015bmy w ostatnich kilkunastu latach. <\/font><\/p>\n

Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 odnosi\u0142 do wszystkich argument\u00f3w o jako\u015bci pa\u0144stwa, bo\u00a0 <\/span>na og\u00f3\u0142 s\u0105 one na poziomie oceny wspomnianych wy\u017cej struktury pa\u0144stwa i znajomo\u015bci powod\u00f3w ekonomicznych dysproporcji regionalnych.<\/font><\/p>\n

Autor rozczarowany jest jako\u015bci\u0105 pracownik\u00f3w administracji pa\u0144stwowej i trudno\u015bciami w przyci\u0105gni\u0119ciu najlepszych ludzi. Odpowied\u017a jest prosta. Jako\u015b\u0107 jest g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0105 wynagrodze\u0144. A je\u017celi autor ma pomys\u0142 jak je podnie\u015b\u0107 powy\u017cej na przyk\u0142ad bankowych, to oczekuje podpowiedzi. Niestety jak przysta\u0142o na dobrego „reformatora” nie ma s\u0142owa na ten temat. No, mo\u017ce sugestia \u017ce ograniczenie koszt\u00f3w funkcjonowania administracji i podniesienie efektywno\u015bci. Czyli odpowied\u017a r\u00f3wnie „dy\u017curna”. O \u017ar\u00f3d\u0142ach i efektach finansowych ani s\u0142owa. \u017byj\u0119 w takim zabawnym kraju, gdzie mn\u00f3stwo ekonomist\u00f3w ma pomys\u0142 na reform\u0119, ale absolutnie nie chce poda\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w jak to zrobi\u0107<\/b>. W kwestii p\u0142ac sfery bud\u017cetowej zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce ekonomi\u015bci wyst\u0119puj\u0105cy w mediach s\u0105 po prostu bezsilni. \u00a0<\/span>Dla sfery skomercjalizowanej to proste – poziom wyznacza rynek. Natomiast dla sfery bud\u017cetowej, ekonomi\u015bci musieliby wej\u015b\u0107 w rol\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w (waloryzacje, wska\u017aniki itd.), a na to ma\u0142o kto ma odwag\u0119.<\/font><\/p>\n

Autor kilka razy porusza kwesti\u0119 skomplikowanego prawa. Staram si\u0119 \u015bledzi\u0107 publikacje por\u00f3wnuj\u0105ce nasze rozwi\u0105zania prawne i Europy Zachodniej (szczeg\u00f3lnie obfity by\u0142 tu okres pracy jako analityk bran\u017cowy) i to co mnie uderza\u0142o to brak poczucia by tam \u017cy\u0142o si\u0119 l\u017cej pod tym wzgl\u0119dem. Obawiam si\u0119 \u017ce tam (w tym „lepszym” \u015bwiecie) prawo jest stabilniejsze z racji d\u0142u\u017cszych tradycji wolnorynkowych. My tymczasem dopasowuje prawo do zmienionego ustroju oraz ponosimy koszty (mowa o b\u0142\u0119dach) koniecznej szybko\u015bci tego procesu. Ponadto paradoks polega na tym, \u017ce kapitalizm pod wzgl\u0119dem prawnym jest bardziej skomplikowany od socjalizmu. Mo\u017cna poda\u0107 przyk\u0142ady rynku nieruchomo\u015bci i Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych. Pierwszy by\u0142 lekcewa\u017cony i nie mia\u0142 takiego znaczenia w gospodarce socjalistycznej, a drugie po prostu nie istnia\u0142y. Teraz musimy to szybko nadrabia\u0107. <\/font><\/p>\n

Teraz przejd\u0119 ju\u017c do propozycji autora. „Nowatorsko\u015b\u0107” polega na przeniesieniu na grunt funkcjonowania pa\u0144stwa metod zwi\u0105zanych z zarz\u0105dzaniem przedsi\u0119biorstwem. Dla dodania powagi autor ka\u017cde z poj\u0119\u0107 podaje w j\u0119zyku angielskim, co chyba ma podnie\u015b\u0107 si\u0142\u0119 argument\u00f3w wobec braku ich merytoryczno\u015bci. Problem jednak w tym, \u017ce pa\u0144stwo z mnogo\u015bci\u0105 swoich instytucji, to nie przedsi\u0119biorstwo. Trudno znale\u017a\u0107 podmiot o takiej skali dzia\u0142ania jak pa\u0144stwo przy r\u00f3wnoczesnym pe\u0142nieniu szeregu funkcji. W przeciwie\u0144stwie do pa\u0144stwa, podmiot zajmuje si\u0119 wytwarzaniem grupy us\u0142ug lub towar\u00f3w, tak d\u0142ugo jak to jest op\u0142acalne. Pa\u0144stwo wype\u0142nia nakazane mu funkcje bez wzgl\u0119du na op\u0142acalno\u015b\u0107 w rozumieniu wolnorynkowym. Ponadto przedsi\u0119biorstwo ma jednego (lub grup\u0119) w\u0142a\u015bcicieli, a w pa\u0144stwie najwy\u017csze w\u0142adze s\u0105 efektem wolnych wybor\u00f3w, podobnie jak w\u0142adza w jednostkach samorz\u0105du terytorialnego. Szczeg\u00f3lnie zwracam uwag\u0119 na ostatnie zdanie, poniewa\u017c w reformatorskim zap\u0119dzie ekonomi\u015bci zdaj\u0105 si\u0119 zapomina\u0107 \u017ce mamy w Polsce demokracje, czyli wybieramy do w\u0142adzy ludzi (bardzo r\u00f3\u017cnych ludzi) by reprezentowali nasze pogl\u0105dy i potrzeby chocia\u017cby – niestety – najg\u0142upsze i nieuzasadnione.<\/font><\/p>\n

Na pocz\u0105tek autor proponuje zaimplementowa\u0107 planowanie stosowane w nowoczesnych przedsi\u0119biorstwach. Niestety w artykule \u00a0<\/span>nie podano przyk\u0142adu nowoczesnego przedsi\u0119biorstwa. Nie wiemy wiec czy ono istnieje w realnym \u017cyciu, czy tylko na ksi\u0119garskiej p\u00f3\u0142ce. Z w\u0142asnej praktyki zawodowej wiem, \u017ce z tym planowaniem w przedsi\u0119biorstwach (prywatnych!) wcale znowu nie jest tak idealnie. \u00a0<\/span>Zamiast teoretyzowa\u0107, proponuj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 planowaniu przyk\u0142adowo w jednostkach samorz\u0105du terytorialnego. Uwa\u017cam \u017ce jest to ca\u0142kiem rozs\u0105dnie w Polsce rozwi\u0105zane.<\/font><\/p>\n

Nie wiem jak autor wyobra\u017ca sobie wprowadzenie zarz\u0105dzania \u0142a\u0144cuchem dostaw. Przypominam \u017ce pa\u0144stwo to szereg instytucji rozwleczonych po ca\u0142ym kraju. Czy materia\u0142y biurowe maja by\u0107 kupowane w jednym miejscu i rozwo\u017cone po kraju? Autor wspomina o efekcie skali w zakupach, ale unika wskazania na jakim szczeblu. Gminy, powiatu, regionu, pa\u0144stwa? Autor sugeruje oszcz\u0119dno\u015bci nawet kilkudziesi\u0119ciu miliard\u00f3w z\u0142otych. Zamiast poda\u0107 przyk\u0142ady z \u017cycia, autor wywi\u00f3d\u0142 kwot\u0119 z rzekomych pozytywnych skutk\u00f3w wdro\u017cenia e-prokurement w przedsi\u0119biorstwach (obni\u017cka koszt\u00f3w o 10%-40%). Przepraszam, ale za d\u0142ugo znam praktyk\u0119 \u017cycia gospodarczego by uwierzy\u0107 w 20% czy 40%. Mo\u017ce to jedynie dotyczy\u0107 wybranych pozycji, kt\u00f3re s\u0105 jednymi z bardzo wielu. Ponadto kontrola koszt\u00f3w jest ju\u017c stosowana w JST. <\/font><\/p>\n

Wg autora zanadto jest rozdrobniona ksi\u0119gowo\u015b\u0107 czy administrowanie kadrami w administracji pa\u0144stwowej. Czy wi\u0119c urz\u0119dnik z Warszawy ma decydowa\u0107 o zatrudnianie w urz\u0119dzie gminy Lubliniec? Nie wiem, bo autor kompletnie nie odnosi si\u0119 do jakichkolwiek reali\u00f3w. Im d\u0142u\u017cej czyta\u0142em artyku\u0142, tym coraz trudniej by\u0142o mi si\u0119 obroni\u0107 prze wnioskiem, \u017ce autor ma do\u015b\u0107 s\u0142ab\u0105 wiedz\u0119 z funkcjonowania struktur administracji pa\u0144stwowej. Wobec tego nie wiem czy stworzenie „centr\u00f3w us\u0142ug wsp\u00f3lnych” ma jakikolwiek zwi\u0105zek z \u017cyciem. A mo\u017ce autor chcia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce gmin mamy za du\u017co lub ministerstw? Wtedy mo\u017cemy podyskutowa\u0107. Niestety autor jak ognia unika odniesie\u0144 do reali\u00f3w \u017cycia. <\/font><\/p>\n

Uzyskane \u015brodki z redukcji koszt\u00f3w, b\u0119d\u0105 przeznaczone na podwy\u017cki. W ten „prosty” i teoretyczny spos\u00f3b autor zbilansowa\u0142 przychody i koszty swoich reform. <\/font><\/p>\n

Najciekawsza by\u0142o propozycja obni\u017cenia koszt\u00f3w obs\u0142ugi klient\u00f3w. Nale\u017cy i\u015b\u0107 w kierunku zrozumienia ludzi i firm oraz wykorzystywa\u0107 efektywne metody komunikacji oparte na call center, systemach g\u0142osowych i Internecie, sugeruje autor. Ciekawe czy autor wie, \u017ce niekt\u00f3re gminy wprowadzaj\u0105 w \u017cycie normy ISO. <\/span>Wg autora przyk\u0142adem taniej obs\u0142ugi s\u0105 podobno banki. Problem w tym, \u017ce banki zainteresowane s\u0105 tylko takim produktem i tylko takim klientem kt\u00f3ry przynosi zysk. Administracja pa\u0144stwowa natomiast musi obs\u0142ugiwa\u0107 ludzi korzystaj\u0105cych z pomocy spo\u0142ecznej i przeprowadza\u0107 kosztowne akcje wymiany dowod\u00f3w osobistych, a urz\u0119dnicy skarbowi musz\u0105 analizowa\u0107 skomplikowane zeznania podatkowe, m.in. dlatego ze Polacy chc\u0105 mn\u00f3stwa ulg w podatkach (zalecam lektur\u0119 sonda\u017cy). Niemniej autor tego nie dostrzega i id\u0105c przyk\u0142adem bank\u00f3w, twierdzi \u017ce dzi\u0119ki temu us\u0142ugi s\u0105 w nich kilka-, kilkana\u015bcie razy ta\u0144sze. Jako\u015b\u0107 tego przyk\u0142adu jest wi\u0119c sama w sobie ocen\u0105 merytorycznej strony propozycji autora, kt\u00f3rych wybrane przyk\u0142ady poda\u0142em. Niestety propozycje pomini\u0119te w moim artykule, nie s\u0105 lepsze.<\/font><\/p>\n

B\u0119d\u0119 z uporem przytacza\u0142 tego typu postawy „reformatorskie”, bo pod pozorami naukowo\u015bci wprowadzaj\u0105 one wi\u0119cej zamieszania ni\u017c wartych do \u00a0<\/span>wprowadzenie w \u017cycie propozycji. Informacje o zasadach i kosztach funkcjonowania administracji pa\u0144stwa s\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne, wi\u0119c autor powinien na nich pracowa\u0107, tym bardziej \u017ce postawi\u0142 odwa\u017cn\u0105 tez\u0119 o fatalnej kondycji administracji i rzekomo mo\u017cliwe do osi\u0105gni\u0119cia ci\u0119cia koszt\u00f3w id\u0105ce w dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych. W dokumentach finansowych gmin s\u0105 informacje o kosztach ich funkcjonowania (dost\u0119pne na stronach internetowych). Mo\u017cna wi\u0119c by\u0142o przedstawi\u0107 ciekawa zestawienie, dajmy na to bud\u017cetu miasta Warszawa i koszt\u00f3w bank\u00f3w kt\u00f3re maj\u0105 siedzib\u0119 w stolicy. <\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/639\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}