![\"\"](\"resources\/2007_IX_1_kredyty_do_PKB.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kilka dni temu NBP poda\u0142 najnowsze wyniki poda\u017cy pieni\u0105dza (na koniec sierpnia). Przy tej okazji ponownie spojrza\u0142em na dok\u0142adniejsze dane NBP dotycz\u0105ce nale\u017cno\u015bci i zobowi\u0105za\u0144. Te niestety s\u0105 podane dopiero wg stanu na koniec lipca. Nie czekaj\u0105c na uaktualnienie raz jeszcze wr\u00f3ci\u0142em do analizy zmian w zad\u0142u\u017ceniu przedsi\u0119biorstw i gospodarstw domowych. Z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Na jeden zwracam uwag\u0119 ju\u017c od ubieg\u0142ego roku. Przybiera na sile tempo zad\u0142u\u017canie przedsi\u0119biorstw. Drugi – na tle zamieszania na \u015bwiatowych gie\u0142dach, warto pokusi\u0107 si\u0119 o ocen\u0119 naszej sytuacji. W tym przypadku jest mi troch\u0119 g\u0142upio, poniewa\u017c robi\u0119 to czego najbardziej nie lubi\u0119, czyli bior\u0119 udzia\u0142 w powi\u0119kszaniu zamieszania<\/u>. Gdy tylko na \u015bwiecie gruchn\u0119\u0142a w ko\u0144cu wie\u015b\u0107 o problemach z subprimami, w Polsce przyst\u0105piono do poszukiwania odpowiedzi na pytanie jak jest u nas. U nas \u017ale nie jest i bardzo daleko nam do problem\u00f3w jak w USA, ale sam fakt nasilenia dyskusji wprowadza czasami atmosfer\u0119 nerwowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d os\u00f3b kt\u00f3re oceniaj\u0105 skal\u0119 problemu po nat\u0119\u017ceniu dyskusji medialnej, a nie na podstawie fakt\u00f3w. <\/font><\/p>\n Wg danych na koniec sierpnia zad\u0142u\u017cenie gospodarstw domowych wzros\u0142o realnie prawie 40% w ci\u0105gu 12 m-cy.<\/u> Pod wzgl\u0119dem tempa, na pocz\u0105tku 2007 r. przekroczyli\u015bmy dynamik\u0119 jak\u0105 mieli\u015bmy na pocz\u0105tku dekady, a teraz przyst\u0119pujemy do bicia rekord\u00f3w z po\u0142owy lat 90-tych. Te dane to oczywi\u015bcie tylko ciekawostka, poniewa\u017c jeste\u015bmy spo\u0142ecze\u0144stwem stosunkowo nisko zad\u0142u\u017conym, wi\u0119c analiza dynamiki zmian nie mo\u017ce stanowi\u0107 podstawowego kryterium oceny zachowa\u0144 spo\u0142ecze\u0144stwa. Dlatego by pokaza\u0107 jak bardzo pragniemy podnie\u015b\u0107 standard naszego \u017cycia przy wspomaganiu kredytowym, nasze zad\u0142u\u017cenie przyr\u00f3wna\u0142em do PKB. <\/font><\/p>\n Obecnie roczne tempo wzrostu kredyt\u00f3w na zrealizowanie potrzeb mieszkaniowych przekracza 50%. Du\u017co, ale i tak nieco s\u0142abiej ni\u017c przyk\u0142adowo na pocz\u0105tku dekady. Wtedy jednak zad\u0142u\u017cenie by\u0142o wyj\u0105tkowo niskie, st\u0105d powa\u017cniejsze przyrosty skutkowa\u0142y wysok\u0105 dynamik\u0105. Kredyty mieszkaniowe odpowiadaj\u0105 obecnie za 2\/3 przyrostu zad\u0142u\u017cenia gospodarstw domowych. Zad\u0142u\u017camy si\u0119 wi\u0119c ch\u0119tnie, ale trudno si\u0119 dziwi\u0107. Zarabiamy coraz lepiej i \u017cy\u0107 chcemy coraz lepiej. Na dodatek banki upraszczaj\u0105c procedury i zmniejszaj\u0105c wymagania r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142y si\u0119 do zdynamizowania rynku w ostatnich latach. <\/font><\/p>\n W latach 2002-2005 udzia\u0142 kredyt\u00f3w na nieruchomo\u015bci w PKB zwi\u0119ksza\u0142 si\u0119 rocznie o od 0,6% do 0,9%. Natomiast wg stanu na koniec lipca, udzia\u0142 tych\u017ce kredyt\u00f3w wzr\u00f3s\u0142 rocznie o prawie 3% w ci\u0105gu roku. Czy co\u015b nam grozi z tego powodu, \u017ce kredyty tak szybko rosn\u0105 i czy jest jakie\u015b podobie\u0144stwo do sytuacji w USA. Kr\u00f3tka odpowied\u017a brzmi „nie”, ale w d\u0142u\u017cszej wypada dorzuci\u0107 kilka wyja\u015bnie\u0144 i spostrze\u017ce\u0144.<\/b> Nie znam niestety poziomu zagro\u017cenia (klasy ryzyka wg NBP) portfela kredyt\u00f3w mieszkaniowych, ale NBP podaje te warto\u015bci dla portfela og\u00f3\u0142em gospodarstw domowych. W sumie jest dobrze. Na prze\u0142omie lat 2002\/2003 kredyty zagro\u017cone stanowi\u0142y ok. 12% portfela, a obecnie zaledwie 4%. Taka jest mniej wi\u0119cej skala waha\u0144 jako\u015bci portfela pomi\u0119dzy okresami dobrej i s\u0142abej koniunktury w ostatnich 10 latach. Dla uproszczenia przyjmuj\u0119, \u017ce skala zagro\u017cenia kredyt\u00f3w mieszkaniowych nie odbiega zasadniczo od portfela og\u00f3\u0142em. W 2002 mieli\u015bmy spadek PKB przej\u015bciowo do 1% przy stopie bezrobocia prawie 20%, \u00a0<\/span>a obecnie PKB powi\u0119ksza si\u0119 w tempie ponad \u00a0<\/span>6%. W\u0105tpliwe jest by w najbli\u017cszym czasie PKB drastycznie zwolni\u0142 (np. do 0% czy 1%), chocia\u017c teoretycznie nie mo\u017cna tego wykluczy\u0107 w d\u0142u\u017cszej perspektywie. W przypadku bezrobocia, 20% jakie zaliczali\u015bmy kilka lat temu, uwa\u017cam raczej za polsk\u0105 specyfik\u0119 okresu przekszta\u0142ce\u0144 ni\u017c sta\u0142\u0105 cech\u0119 krajowej gospodarki. Nie spodziewam si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u017cadnych nieszcz\u0119\u015b\u0107 na krajowym rynku nieruchomo\u015bci. Rynek mieszka\u0144 mamy mocno nienasycony przy normalniej\u0105cej sytuacji ekonomicznej ludno\u015bci. W pierwszym przypadku mam na my\u015bli oczekiwania spo\u0142eczne, a w drugim – coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 gospodarstw domowych zdolnych do zaci\u0105gni\u0119cia i obs\u0142ugi kredytu. Nie wyklucza to oczywi\u015bcie ma\u0142ych waha\u0144 cen w wi\u0119kszych o\u015brodkach miejskich, gdzie ju\u017c obecnie ceny osi\u0105gn\u0119\u0142y tymczasowy kresy dynamicznych wzrost\u00f3w.\u00a0 <\/span>Finansowanie kredyt\u00f3w hipotecznych nie jest w Polsce tak oderwane od \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania (u nas g\u0142\u00f3wnie depozyty w bankach) jak w USA. Na szcz\u0119\u015bcie krajowe organy nadzorcze dostrzegaj\u0105 ryzyko i staraj\u0105 si\u0119 zapobiec udzielaniu kredyt\u00f3w najs\u0142abszym ekonomicznie gospodarstwom domowym. I na koniec. Zad\u0142u\u017cenie z tytu\u0142u kredyt\u00f3w na cele mieszkaniowe stanowi w Polsce dopiero 10%, a nie 40% do 80% jak w niekt\u00f3rych krajach Europy Zachodniej(a bywa i wyra\u017anie wi\u0119cej). <\/font><\/p>\n Widz\u0119 oczywi\u015bcie i pewne wady. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0142u\u017cby ryzyka w bankach nie maj\u0105 do\u015bwiadcze\u0144 w zarz\u0105dzaniu ryzykiem kredyt\u00f3w hipotecznych na masow\u0105 skal\u0119 w zr\u00f3\u017cnicowanych warunkach makroekonomicznych (wahania koniunktury gospodarczej i\u00a0 <\/span>rynku nieruchomo\u015bci). Ten rynek dopiero si\u0119 w Polsce rodzi. Konkurencja doprowadzi\u0142a banki do udzielania kredyt\u00f3w nawet na 45 i 50 lat, przy tolerowaniu braku \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych nawet na wyposa\u017cenie mieszkania\/domu i przy niewystarczaj\u0105cych \u015brodkach na bie\u017c\u0105ce funkcjonowanie rodziny. Niestety nie brakuje g\u0142os\u00f3w ekonomist\u00f3w czy analityk\u00f3w, kt\u00f3rzy lekcewa\u017c\u0105 to ryzyko (np. w\u00a0lipcu w „Parkiecie” jeden z doradc\u00f3w z BO\u015a niemal wykpi\u0142 sugestie MF i NBP o zaostrzeniu kryteri\u00f3w przyznawania kredyt\u00f3w,\u00a0 <\/span>samemu nie proponuj\u0105c nic poza wolnym rynkiem).<\/font><\/p>\n \u00a0<\/span>A teraz o kredytach dla podmiot\u00f3w gospodarczych<\/u>. Po kwarta\u0142ach t\u0142ustych w got\u00f3wk\u0119 w wyniku dobrej koniunktury, przedsi\u0119biorstwa by dalej si\u0119 rozwija\u0107 musz\u0105 si\u0119ga\u0107 po kredyty bankowe. Z perspektywy dynamiki, zaanga\u017cowanie kredytowe zacz\u0119\u0142o wyra\u017anie przyspiesza\u0107 w II po\u0142. 2006 r. Obecnie podmioty zad\u0142u\u017caj\u0105 si\u0119 ju\u017c w tempie przekraczaj\u0105cym dynamik\u0119 przychod\u00f3w. Spad\u0142o tempo zad\u0142u\u017cenia inwestycyjnego. Uwa\u017cam i\u017c jest to przej\u015bciowe zjawisko. Niestety, w celu pe\u0142niejszego wyt\u0142umaczenia musz\u0119 poczeka\u0107 na wyniki finansowe przedsi\u0119biorstw za III kw. W opisie wynik\u00f3w przedsi\u0119biorstw za II kw zwraca\u0142em uwag\u0119 na wyj\u0105tkowo du\u017cy wzrost zapas\u00f3w. Je\u017celi wyniki z czerwca i lipca uzna\u0107 za dobrze wskazuj\u0105ce trend, to w III kw albo ponownie silnie wzrosn\u0105 aktywa obrotowe, albo dostawcy (zobowi\u0105zania handlowe) nie maj\u0105 ju\u017c ochoty (b\u0105d\u017a mo\u017cliwo\u015bci) w takim samym tempie godzi\u0107 si\u0119 na finansowanie znacznego wzrostu zapas\u00f3w. Od pocz\u0105tku dekady do pocz\u0105tku 2004 r. udzia\u0142 kredyt\u00f3w w PKB spada\u0142 powoli z 16% do 15%. Do pocz\u0105tku 2006 zad\u0142u\u017cenie spad\u0142o a\u017c do 13%.\u00a0 <\/span>W ci\u0105gu roku wzros\u0142o do 13,7%, by na koniec sierpnia bie\u017c\u0105cego roku doj\u015b\u0107 do 15%. Teraz jeste\u015bmy dopiero na poziomie z okresu do\u015b\u0107 s\u0142abego dla polskiej gospodarki (lata 2001 i 2002). Tak wi\u0119c obecny wzrost kredyt\u00f3w to powr\u00f3t do normalno\u015bci, ale i bardziej wyt\u0119\u017conej pracy bankowc\u00f3w.<\/font><\/p>\n Ju\u017c na zako\u0144czenie par\u0119 s\u0142\u00f3w o wzro\u015bcie depozyt\u00f3w w sierpniu<\/u>. Depozyty gospodarstw domowych wzros\u0142y a\u017c o 2,3% w ci\u0105gu miesi\u0105ca. W ostatnich trzech latach, o tej porze\u00a0 <\/span>roku depozyty ros\u0142y o ok. 0,5% (maks. 0,9% w 2006 r.). Gdyby nawet za norm\u0119 dla sierpnia przyj\u0105\u0107 0,9% miesi\u0119cznego wzrostu, to „ponadnormatywnie” depozyty uros\u0142y o 3,3 mld pln. Tu s\u0105 wi\u0119c te pieni\u0105dze, kt\u00f3re Polacy nie ulokowali w sierpniu w TFI czekaj\u0105c na wyja\u015bnienie sytuacji na gie\u0142dach.<\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"resources\/2007_IX_2_kredyty_dunamik.gif\")
<\/p>\nCzytaj dalej