{"id":656,"date":"2007-08-14T23:35:44","date_gmt":"2007-08-14T21:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/08\/14\/placa-minimalna-cz1\/"},"modified":"2007-08-14T23:35:44","modified_gmt":"2007-08-14T21:35:44","slug":"placa-minimalna-cz1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/2007\/08\/14\/placa-minimalna-cz1\/","title":{"rendered":"P\u0142aca minimalna cz1"},"content":{"rendered":"

Jednym z wielu powod\u00f3w dla kt\u00f3rych zdecydowa\u0142em si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 na pocz\u0105tku 2006 r. prowadzenie strony, by\u0142o i jest ch\u0119\u0107 podzielenia si\u0119 wiedz\u0105 i spostrze\u017ceniami na temat otaczaj\u0105cego nas ekonomicznego \u015bwiata. Temat\u00f3w wartych opisania jest mn\u00f3stwo, ale i \u017cycie (codzienne wydarzenia) dostarczaj\u0105 ich w takiej liczbie, \u017ce musz\u0119 co i rusz dokonywa\u0107 selekcji. Jednym z temat\u00f3w jest p\u0142aca minimalna. Niezmiernie intryguj\u0105cy temat z pogranicza \u017cycia spo\u0142ecznego i ekonomicznego. Powodem przedstawienia w\u0142asnej opinii jest artyku\u0142 jaki mia\u0142em okazj\u0119 przeczyta\u0107 w pi\u0105tkowym lub sobotnim „Parkiecie” (czyli z 9 lub 10 sierpnia) pod do\u015b\u0107 odwa\u017cnym tytu\u0142em „Po co komu p\u0142aca minimalna?” Marcina Peterlika z IBnGR. Artyku\u0142 z pozoru odwa\u017cny i proponuj\u0105cy zrzucenie kolejnych barier rzekomo stawianych pod nogi przedsi\u0119biorcom. Okazja do poruszenia trudnego dla ekonomist\u00f3w tematu r\u00f3wnie\u017c i z tego powodu, \u017ce artyku\u0142 przedstawia pewien problem w do\u015b\u0107 charakterystyczny dla liberalnych ekonomist\u00f3w spos\u00f3b. Du\u017co emocji i ma\u0142o merytorycznych argument\u00f3w, co dziwi kiedy bierze si\u0119 pod uwag\u0119 instytucj\u0119 jak\u0105 autor reprezentuje. Innym powodem mojej reakcji jest m\u0119cz\u0105ca ju\u017c maniera liberalizuj\u0105cych ekonomist\u00f3w, kt\u00f3rzy upieraj\u0105 si\u0119 wypowiada\u0107 na wszelkie tematy ale powa\u017cne argumenty zast\u0119powane s\u0105 stale przez wyja\u015bnianie wszystkiego prawem popytu i poda\u017cy<\/u>. Taki czysty ekonomiczny liberalizm ma jedna powa\u017cn\u0105 zalet\u0119: pozwala wielu publikuj\u0105cym ekonomistom zabiera\u0107 g\u0142os w ka\u017cdej sprawie<\/u>. Tym razem prawem popytu i poda\u017cy za\u0142atwia si\u0119 rzekomo socjalistyczny relikt, czyli p\u0142ace minimaln\u0105.<\/font><\/p>\n

Zacznijmy od definicji co to p\u0142aca minimalna. Bardzo og\u00f3lna definicja brzmi mniej wi\u0119cej tak: „p\u0142aca o ustalonej ustawowo wysoko\u015bci, gwarantuj\u0105ca podstawow\u0105 konsumpcj\u0119 pracownika i jego rodziny, kt\u00f3rej zadaniem jest zapewnienie reprodukcji si\u0142y roboczej”.<\/p>\n

<\/span><\/strong><\/font><\/p>\n

W roku bie\u017c\u0105cym p\u0142aca minimalna w Polsce wynosi 936 pln brutto. W uj\u0119ciu netto jest to prawie 690 pln. Za\u0142\u00f3\u017cmy dalej, \u017ce mamy do czynienia z ma\u0142\u017ce\u0144stwem gdzie obydwoje doros\u0142ych tak zarabia, a na dodatek maj\u0105 dwoje dzieci. Bior\u0105c pod uwag\u0119 koszty utrzymania mieszkania i \u017cywno\u015b\u0107, to do podzia\u0142u pozostaje niewiele. W zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tego wariantu taka rodzina mo\u017ce si\u0119 kwalifikowa\u0107 do niewielkich datk\u00f3w z pomocy spo\u0142ecznej. By lepiej zobrazowa\u0107 poziom \u017cycia takiej rodziny, to skala dochod\u00f3w na osob\u0119 mie\u015bci cz\u0142onk\u00f3w rodziny pomi\u0119dzy poj\u0119ciami „minimum egzystencji” a „minimum socjalnym”. Proponuje czytelnikom zapozna\u0107 si\u0119 z definicjami tych poj\u0119\u0107. Przyk\u0142adowo „minimum egzystencji” zak\u0142ada \u017ce obywatel nie ma na bilet miesi\u0119czny, a na przyk\u0142ad m\u00f3j bilet na tramwaj kosztuje prawie 100 pln. Do takich samych wniosk\u00f3w dochodzi si\u0119 bior\u0105c pod uwag\u0119 jednoosobowe gospodarstwo domowe.<\/p>\n

<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Pracy <\/span><\/strong>(UE opiera si\u0119 na regulacjach MOP)<\/span><\/strong> zak\u0142ada, \u017ce p\u0142aca minimalna powinna zapewni\u0107 poziom \u017cycia pozwalaj\u0105cy na uczestnictwo w \u017cyciu danej spo\u0142eczno\u015bci i zapobiegaj\u0105cy pauperyzacji oraz wykluczeniu spo\u0142ecznemu<\/span><\/strong>. Niemniej MOP uznaje, \u017ce poziom p\u0142acy minimalnej mo\u017ce by\u0107 uzale\u017cniony od sytuacji ekonomicznej kraju<\/u>. I szczerze m\u00f3wi\u0105c, Polsce akurat do tego bli\u017cej (tzn. rozwini\u0119cia definicji). Warto doda\u0107, \u017ce poj\u0119cie p\u0142acy minimalnej odnosi si\u0119 do pracy przeci\u0119tnej (prosta, lekka, w warunkach nieuci\u0105\u017cliwych). <\/p>\n

<\/span><\/strong><\/font><\/p>\n

Wracamy do artyku\u0142u. Autor jest oburzony propozycj\u0105 podwy\u017cki p\u0142acy minimalnej, kt\u00f3ra na 2008 rok planowana jest w wysoko\u015bci 1126 pln. Dodam, \u017ce celem rz\u0105du jest doprowadzenie\u00a0 <\/span>wska\u017anika p.minimalna\/p.\u015brednia w gospodarce<\/u>, do poziomu 40%. Autor nie podaje tych warto\u015bci ani nie przytacza innych danych, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby si\u0119 zorientowa\u0107 czytelnikowi du\u017co to czy ma\u0142o. Wszystko zostaje skwitowane zarzutem, \u017ce rz\u0105d „kultywuje relikt socjalizmu, jakim jest p\u0142aca minimalna”. Przyznam, \u017ce w tym momencie zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107 czy autor wie, o czym pisze. „Ustawowe okre\u015blenie p\u0142acy minimalnej mia\u0142o przecie\u017c na celu obron\u0119 klasy robotniczej wyzyskiwanej niecnie przez przebrzyd\u0142ych kapitalist\u00f3w”. Zrobi\u0142em pewien test z wykorzystaniem internetu, ile czasu potrzeba by zdoby\u0107 elementarn\u0105 wiedz\u0119 dla zrozumienia sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a i po co jest p\u0142aca minimalna. W ci\u0105gu kilkunastu minut (max. p\u00f3\u0142 godziny; kwestia zadawanych hase\u0142 w wyszukiwarce internetowej) autor znalaz\u0142by interesuj\u0105cy zestaw opracowa\u0144 i wiadomo\u015bci. Id\u0119 ju\u017c na dalekie ust\u0119pstwo i przyjmuj\u0119, \u017ce autor nie ma kontaktu z krajow\u0105 pras\u0105 ekonomiczn\u0105, bo tam wielokrotnie przybli\u017cano ten problem. Ja proponuj\u0119 ciekawe opracowanie z marca 2005, kt\u00f3re powsta\u0142o w Biurze Studi\u00f3w i Ekspertyz Kancelarii Sejmu (Informacja nr 1129). Poj\u0119cie p\u0142acy minimalnej w \u015bwiecie wolnorynkowym istnieje ju\u017c ponad 100 lat, a rozwini\u0119cie teoretyczne i zastosowanie nabra\u0142o wi\u0119kszego tempa jakie\u015b 80 lat temu. Obecnie swoje stanowisko i metodologie stosowania ma ju\u017c przyk\u0142adowo Komisja Europejska i OECD, czyli \u015bwiat jak najbardziej wolnorynkowy. P\u0142aca minimalna stosowana jest w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w UE i przyk\u0142adowo w USA. W pozosta\u0142ych krajach UE zamiast stricte p\u0142acy minimalnej stosowane s\u0105 inne rozwi\u0105zania maj\u0105ce na celu zapobiec degradacji spo\u0142ecznej pracownik\u00f3w najemnych i wykorzystywaniu ich przez przedsi\u0119biorc\u00f3w. Kraje nale\u017c\u0105ce do wskazanych organizacji do\u015b\u0107 mocno si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 pod wzgl\u0119dem zakresu stosowania p\u0142acy minimalnej. Nawet Wielka Brytania i Irlandia (w 1999 i 2000 r.) wprowadzi\u0142y p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105 (W.Brytania po kilkuletniej przerwie), a trudno te kraje nazwa\u0107 socjalistycznymi. A jak my wygl\u0105damy na tle innych kraj\u00f3w wg wysoko\u015bci i zasi\u0119gu (liczba zatrudnionych) oddzia\u0142ywania? W ostatnich kilku latach p\u0142aca minimalna stanowi\u0142a w Polsce ok. 35% \u015bredniego wynagrodzenia. Wg informacji podanych przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 za 2005 r. wska\u017anik ten dla wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w zawiera\u0142 si\u0119 w przedziale 34%-50% (50% w Irlandii i 44% w S\u0142owenii). Z punktu widzenia odsetka os\u00f3b pobieraj\u0105cych p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105, u nas jest to ok. 4,5% a w krajach OECD wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w zawiera si\u0119 w wide\u0142kach 1,0% – 15,6% (dolna granica to USA; dane za 2005 r.). Bior\u0105c pod uwag\u0119 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 (jedno z opracowa\u0144 podaje je w liczbie big-mack\u00f3w) nasza pozycja ulega niewielkiemu obni\u017ceniu. <\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/656"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opinieekonomiczne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}