![\"\"](\"resources\/2007_VI_pln_i_eur_usd.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
W „Parkiecie” z 20 czerwca 2007 r. ukaza\u0142 si\u0119 tekst Adama Krussa dotycz\u0105cy z\u0142otego, w kt\u00f3rym pojawi\u0142o si\u0119 sporo nie\u015bcis\u0142o\u015bci i nieporozumie\u0144, kt\u00f3re wymagaj\u0105 komentarza. <\/font><\/p>\n Autor s\u0142usznie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na rol\u0119 eksportu w rozwoju gospodarczym Polski, ale z twierdzeniem \u017ce warto\u015b\u0107 z\u0142otego zale\u017ca\u0142a od warto\u015bci eksportu zgodzi\u0107 si\u0119 ju\u017c nie mo\u017cna. Przychody eksportowe to jedynie sk\u0142adnik, chocia\u017c dominuj\u0105cy, strony przychod\u00f3w reprezentuj\u0105cych obroty bie\u017c\u0105ce. Dopiero w dalszej cz\u0119\u015bci autor wymienia w skr\u00f3cie szereg pozosta\u0142ych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na zmiany kursu walutowego. Mam na my\u015bli inwestycje zagraniczne, przelewy z tytu\u0142u turystyki czy przelewy Polak\u00f3w pracuj\u0105cych za granic\u0105. Wymienione elementy oczywi\u015bcie nie wyczerpuj\u0105 pozycji, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na kurs walutowy. Nie b\u0119d\u0119 tu ju\u017c przytacza\u0142 pozycji ze statystyk NBP czy GUS, bo s\u0105 one powszechnie dost\u0119pne. Zwracam na to uwag\u0119, bo niezorientowany w temacie czytelnik, m\u00f3g\u0142by faktycznie uwierzy\u0107 w \u015bcis\u0142\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 kursu od eksportu rozlicznego w danej walucie, bo tak jest to przedstawione w tek\u015bcie, i przyst\u0105pi\u0107 do prognozowania zmian kursu na tej podstawie. Na kszta\u0142towanie si\u0119 kursu walutowego ma wp\u0142yw szereg innych dodatkowych czynnik\u00f3w, w tym zachowanie graczy na poszczeg\u00f3lnych segmentach rynku finansowego czy przep\u0142ywy generowane przez Pa\u0144stwo, jak fundusze europejskie czy przep\u0142ywy zwi\u0105zane z obs\u0142ug\u0105 i zaci\u0105ganiem d\u0142ugu. Wraz z post\u0119powaniem globalizacji i rozwojem rynk\u00f3w finansowych rola tradycyjnej towarowej wymiany handlowej w kreowanie zmian kurs\u00f3w maleje. Ponadto, je\u017celi ju\u017c mowa tylko o wymianie handlowej, to u\u015bci\u015blijmy \u017ce powinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o saldzie wymiany a nie tylko o eksporcie. Warto doda\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 transakcji rozliczana jest w euro i na op\u0142acalno\u015b\u0107 eksportu maj\u0105 wp\u0142yw zmiany na rynku EUR\/USD. Dla nas nie jest oboj\u0119tne czy wskazana relacja wynosi 0,83 czy 1,30. Zwracam na to uwag\u0119, bo o ile nie ma w\u0105tpliwo\u015bci \u017ce kurs uzale\u017cniony jest przede wszystkim od fundament\u00f3w gospodarki, to si\u0142a korelacji ze wzgl\u0119du na wp\u0142yw innych czynnik\u00f3w, jest zmienna w czasie. I ta zmienna zale\u017cno\u015b\u0107 powoduje, \u017ce rynek walutowy cieszy si\u0119 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 nieprzewidywalnego, a z drugiej strony przyci\u0105ga ryzykant\u00f3w i amator\u00f3w silnych wra\u017ce\u0144. Niemniej wbrew wielu legendom, rynek ten daje si\u0119 zrozumie\u0107.<\/font><\/p>\n W dalszej cz\u0119\u015bci autor, podkre\u015blaj\u0105c to wykrzyknikiem, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na ci\u0119\u017ck\u0105 dol\u0119 eksporter\u00f3w. Mowa o skutkach wzmocnienia z\u0142otego i by pom\u00f3c czytelnikowi\u00a0 <\/span>zrozumie\u0107 skal\u0119 problemu autor wyliczy\u0142 o ile wzmocni\u0142 si\u0119 z\u0142oty w relacji do euro. Od lutego 2004 do chwili obecnej z\u0142oty z 4,91 wzmocni\u0142 si\u0119 do 3,81. Takie obliczenie jest zaskakuj\u0105ce co najmniej z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, dlaczego dobrano akurat taki okres. Po drugie, z zaprezentowan\u0105 metod\u0105 liczenia warto\u015bci zmiany waluty trudno si\u0119 zgodzi\u0107, bo dorobek makroekonomii wskazuje w jaki spos\u00f3b mo\u017cna to robi\u0107. Tym bardziej, \u017ce autor analizuje zmiany kurs\u00f3w nie od strony analizy technicznej, a odnosi je do proces\u00f3w makroekonomicznych.<\/font><\/p>\n Zaczn\u0119 od drugiej z zasygnalizowanych w\u0105tpliwo\u015bci. By okre\u015bli\u0107 i oceni\u0107 zmiany waluty krajowej musimy dokona\u0107 oceny tego procesu na tle kilku innych kategorii ekonomicznych. Mam g\u0142\u00f3wnie na my\u015bli wska\u017aniki przedstawiaj\u0105ce procesy zmian cen i wydajno\u015bci w gospodarce. Oczywi\u015bcie instrumentarium do oceny zmian kursu walutowego warto i nale\u017cy poszerza\u0107. Dopiero w takim uj\u0119ciu mo\u017cemy przyst\u0105pi\u0107 do oceny zmian waluty. Do rozwa\u017ca\u0144 przyjmuje, \u017ce od ok. 10 lat mamy w Polsce system wolnorynkowy kszta\u0142towania kursu. To pewne uproszczenie, szczeg\u00f3lnie je\u017celi chodzi o pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 tego okresu. Polska gospodarka, jak ka\u017cda w okresie transformacji i globalizacji oraz otwieraj\u0105ca rynek walutowy, nara\u017cona by\u0142a na proces trwa\u0142ego wzmocnienia z\u0142otego. Pod tym wzgl\u0119dem Polska jest niemal przyk\u0142adem podr\u0119cznikowym. \u015arednie tempo wzmocnienia waluty referencyjnej (w takim uj\u0119ciu b\u0119d\u0119 prowadzi\u0142 dalej rozwa\u017cania), jest zbli\u017cone do tempa wydajno\u015bci liczonego dla ostatnich 10 lat. Niestety, jak to z rynkiem walutowym bywa, proces ten podlega\u0142 wahaniom, kt\u00f3re mia\u0142y bardzo zmienny zwi\u0105zek z eksportem. <\/font><\/p>\n Tu dochodzimy do mojej pierwszej w\u0105tpliwo\u015bci. Autor, jakby z premedytacj\u0105, wybra\u0142 dla przyk\u0142adu kurs euro z okresu kiedy by\u0142 on rekordowe wysoki. To by\u0142 dok\u0142adnie jeden z tych moment\u00f3w w naszej najnowszej historii gospodarczej, kiedy z\u0142oty na kr\u00f3tko bardzo mocno si\u0119 os\u0142abi\u0142 i z makroekonomicznego punktu widzenia wiadomo by\u0142o, \u017ce wkr\u00f3tce zmieni kierunek. Co do tego nie by\u0142o \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci. Na wyj\u0105tkowe os\u0142abienie z\u0142otego w relacji z euro dodatkowy wp\u0142yw mia\u0142a zmiana na rynku EUR\/USD, kt\u00f3ry w lutym 2004 r. by\u0142 na poziomie 1,26 (\u015brednia z lutego 2004 r.). Oko\u0142o trzy lata wcze\u015bniej relacja tych walut wynosi\u0142a 0,86. Po lekturze artyku\u0142u zastanawia\u0142o mnie dlaczego autor wybra\u0142 akurat kurs z lutego 2004 r., a nie na przyk\u0142ad z lutego 1999 r.(4,23) albo z czerwca 2001 r. (3,39). Bior\u0105c przecie\u017c \u015bredni kurs z czerwca 2001 r. mog\u0119 udowadnia\u0107 co\u015b dok\u0142adnie odwrotnego ni\u017c autor, czyli \u017ce z\u0142oty si\u0119 os\u0142abi\u0142 wiec jest dobrze. Moim zdaniem ta data jest kompletnie niereprezentatywna dla rynku walutowego i opisywanego przez autora wzmocnienia. No, chyba \u017ce na zasadzie „wyj\u0105tek potwierdza regu\u0142\u0119”. Czy\u017cby procesy ekonomiczne, kt\u00f3re wywindowa\u0142y z\u0142otego na 4,91 mog\u0105 stanowi\u0107 punkt odniesienia? Moim zdaniem, nie. By\u0107 mo\u017ce powodem by\u0142o wywo\u0142anie silniejszego wra\u017cenia na czytelnikach. Tak\u0105 metod\u0119 stosuj\u0105 czasami zwolennicy wej\u015bcia do strefy euro (te\u017c bior\u0105 kurs z pocz\u0105tku 2004 r.), szukaj\u0105c przyk\u0142ad\u00f3w na ogromn\u0105 i zgubn\u0105 zmienno\u015b\u0107 waluty. A przecie\u017c mo\u017cna inaczej.<\/font><\/p>\n Id\u017amy dalej. W ci\u0105gu zaledwie roku, rynek dokona\u0142 silnej korekty. Lekko zreszt\u0105 przesadzaj\u0105c w drug\u0105 stron\u0119. Od kilkunastu miesi\u0119cy z\u0142oty oscyluje wok\u00f3\u0142 charakterystycznego dla polskiej gospodarki tempa wzmocnienia waluty, z lekk\u0105 tendencj\u0105 do wi\u0119kszego wzmocnienia. Zaznaczam, \u017ce mowa o zmianach waluty na tle proces\u00f3w makroekonomicznych i pr\u00f3ba weryfikacji tego co pisz\u0119 za pomoc\u0105 analizy technicznej nominalnych kurs\u00f3w nie ma sensu.<\/font><\/p>\n A teraz o eksporterach. Jak wykaza\u0142em, odniesienie do lutego 2004 r jest niew\u0142a\u015bciwe.\u00a0 <\/span>Nadmiernie os\u0142abiony z\u0142oty akurat \u015bwietnie pom\u00f3g\u0142 polskim eksporterom w tamtym okresie. Gdyby eksporterzy rzeczywi\u015bcie mieli zamortyzowa\u0107 nominalne wzmocnienie z\u0142otego o ¼, eksport by\u0142by obecnie marginalny, bo nienadrobiliby\u015bmy takiej straty wydajno\u015bci\u0105. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, pocz\u0105tek 2004 r. na rynku walutowym nale\u017cy traktowa\u0107 jako premi\u0119 dla eksporter\u00f3w a nie poziom wyj\u015bciowy do okre\u015blania zmian euro i oceny obecnego kursu. Najlepsz\u0105 ocen\u0105 eksporter\u00f3w jest dynamika eksportu wyra\u017cona w euro. Niemal 20% rocznego wzrostu przez trzy lata z rz\u0119du (2004-2007), to mistrzostwo \u015bwiata. Do tego eksporterzy wykazuj\u0105 rentowno\u015b\u0107 wy\u017csz\u0105 ni\u017c podmioty dzia\u0142aj\u0105ce tylko na terenie kraju, co wystawia im \u015bwietn\u0105 not\u0119. Z\u0142oty nie rozpieszcza eksporter\u00f3w od II po\u0142. 2004 r. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce eksporterzy s\u0105 te\u017c niekiedy importerami, a dodatkowo mog\u0105 zaci\u0105ga\u0107 kredyty walutowe i korzysta\u0107 z instrument\u00f3w ograniczaj\u0105cych ryzyko walutowe. To radykalnie zmniejsza ekspozycj\u0119 walutow\u0105 i razem ze zmianami wydajno\u015bci jest wyja\u015bnieniem, dlaczego nie jest tak \u017ale jak wynika z komentowanego artyku\u0142u. <\/font><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czytaj dalej