Niemal rok temu skomentowa\u0142em
\nwyniki bada\u0144 naszej \u015bwiadomo\u015bci podatkowej przeprowadzonych na zlecenie Gazety
\nPrawnej. Ca\u0142kiem niedawno Gazeta Prawna poda\u0142a wyniki kolejnych bada\u0144 (nr 99 z
\ndnia 23 maja 2007). Poni\u017cej przedstawi\u0119 swoj\u0105 opini\u0119 do wybranych wynik\u00f3w.<\/p>\n
Pytanie o
\npreferowane stawki podatkowe wskazuje na niewielkie zmiany preferencji. W 2006
\nr. za podatkiem liniowym (stawka 15%) by\u0142o 26%, za dwoma stawkami (18% i 32%)
\ng\u0142osowa\u0142o 34%, za trzema stawkami (jak obecnie) 30% i na koniec pozycja „trudno
\npowiedzie\u0107” – 10%. Min\u0105\u0142 rok i nasze pogl\u0105dy zmieni\u0142y si\u0119 odpowiednio na: 31%
\n(+ 5%), 27% (-7%), 26% (-4%), 16% (+6%). To do\u015b\u0107 ciekawy rozk\u0142ad zmiany
\npogl\u0105d\u00f3w. Dyskusje o podatku liniowym i generalnie o obni\u017ceniu stawek w PIT
\nspowodowa\u0142y wprawdzie zmian\u0119 naszych pogl\u0105d\u00f3w w stron\u0119 wi\u0119kszego
\nzainteresowania podatkiem liniowym, ale i o tyle samo zwi\u0119kszy\u0142a liczba os\u00f3b niemaj\u0105cych
\nzdania<\/u>. Ciekawy jest r\u00f3wnie\u017c spadek akceptacji skupiaj\u0105cy si\u0119 akurat na
\nsystemie z dwoma mniejszymi progami. Cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w najwyra\u017aniej patrzy na sp\u00f3r
\npodatkowy przez pryzmat stawek proponowanych przez Pis i PO, zapominaj\u0105c o
\nobecnie obowi\u0105zuj\u0105cych. Dla partii promuj\u0105cych podatek liniowy wyniki
\nankiety to wa\u017cny sygna\u0142, \u017ce wspiera ten pomys\u0142 niemal 1\/3 spo\u0142ecze\u0144stwa<\/u>. Niemniej
\nok. 70% nie deklaruje si\u0119 jako zwolennicy, co wskazuje \u017ce przeprowadzenie tego
\npomys\u0142u w Parlamencie nie b\u0119dzie \u0142atwe<\/u>. Nadal s\u0105dz\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 podatnik\u00f3w
\nnie w pe\u0142ni zdaje sobie spraw\u0119, i\u017c podatek liniowy na poziomie 15%-16% oznacza
\nutrat\u0119 wi\u0119kszo\u015bci ulg. <\/p>\n
W 2006 r. i w
\nroku bie\u017c\u0105cym praktycznie tyle samo (ok. 70%) ankietowanych twierdzi, \u017ce US
\ndokonuje interpretacji przepis\u00f3w na w\u0142asn\u0105 korzy\u015b\u0107. Dla mnie tego typu pytanie
\nmia\u0142oby sens tylko wtedy gdyby przebadano grup\u0119 konkretnych przypadk\u00f3w i to
\ntakich „ze wskazaniem” pierwotnie na korzy\u015b\u0107 przedsi\u0119biorcy. Wynik badania
\ninformuje nas jedynie o wizerunku US w oczach badanych<\/u>. W Polsce
\nniezwykle popularne jest utyskiwanie na urz\u0119dnik\u00f3w skarbowych. Mnie akurat
\nuderza fakt, i\u017c w publikacjach o charakterze poradnikowym do\u015b\u0107 trudno znale\u017a\u0107
\nopini\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w na temat zachowa\u0144 przedsi\u0119biorc\u00f3w<\/u>. A ju\u017c po pytaniach do
\nredakcji gazet wida\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w pr\u00f3buje „nagina\u0107” przepisy na
\nw\u0142asn\u0105 korzy\u015b\u0107. Po pytaniach wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w wcale
\nnawet nie stara si\u0119 pozna\u0107 przepis\u00f3w, no bo jak rozumie\u0107 pytanie dotycz\u0105ce
\nstawki VAT na podstawowy produkt \u017cywno\u015bciowy? Jeszcze niedawno w prasie
\npopularny by\u0142 przedsi\u0119biorca, kt\u00f3remu US zniszczy\u0142 finansowo firm\u0119 piekarsk\u0105.
\nPozostawiam ocen\u0119 tego konkretnie przypadku, bo je\u017celi cz\u0142owieka skrzywdzono,
\nto nale\u017cy to naprawi\u0107. Niemniej jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce
\nudowodniono mu sprzeda\u017c poza kas\u0105 fiskaln\u0105, a przedsi\u0119biorcy z tej samej bran\u017cy
\npotwierdzali, \u017ce sprzeda\u017c wg metody „na darowizn\u0119” jest wcale nierzadko stosowana
\ndla zmniejszenia podatku. Nie zamierzam odwraca\u0107 sonda\u017cy, ale widz\u0119 ewidentn\u0105
\nnier\u00f3wno\u015b\u0107 w postrzeganiu przepis\u00f3w i ich przestrzeganiu. Na szcz\u0119\u015bcie w ocenie
\nsk\u0142onno\u015bci do pomocy pracownik\u00f3w US w sprawach podatkowych, niemal 60% twierdzi
\n\u017ce mo\u017cna liczy\u0107 na ich pomoc. Kolejn\u0105 ciekaw\u0105 informacja jest ocena l\u0119ku przed
\nkontaktem z US. W wynikach za 2006 i 2007, niemal 2\/3 respondent\u00f3w nie odczuwa
\nobaw przed kontaktem. Bior\u0105c wi\u0119c pod uwag\u0119 dwa ostatnie przytoczone wyniki,
\npogl\u0105d o niegodziwo\u015bci US\u00f3w jest w znacznym stopniu utrwalany przez media i
\npostrzeganie systemu podatkowego przez pryzmat prywatnych oczekiwa\u0144.<\/p>\n
Trudno mi
\nkomentowa\u0107 wyniki oceny stopnia skomplikowania i sprawiedliwo\u015bci systemu
\npodatkowego. Poczucie skomplikowania ro\u015bnie wraz z rozwojem i skal\u0105
\nskomplikowania w\u0142asnego biznesu. Tak wi\u0119c fakt, i\u017c 17% ocenia system podatkowy
\njako prosty lub raczej prosty, a czterdzie\u015bci kilka jako raczej skomplikowany,
\noceniam jako i tak dobry wynik. Ze sprawiedliwo\u015bci\u0105 natomiast tak to ju\u017c jest,
\n\u017ce ka\u017cdy inaczej j\u0105 postrzega i tu wynik sonda\u017cu zawsze b\u0119dzie kiepski. Podatki
\nza sprawiedliwe lub raczej sprawiedliwe uwa\u017ca\u0142o w 2007 i 2006 ok. 16% pytanych.<\/p>\n
Ponad 95% W pytaniu o struktur\u0119 Po lekturze Czy wi\u0119c co\u015b \u00a0 Czytaj dalej
\nrespondent\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce system podatkowy powinien zawiera\u0107 ulgi. Uwa\u017camy\u00a0 <\/span>r\u00f3wnie\u017c (92%), \u017ce osobie rozpoczynaj\u0105cej
\ndzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 nale\u017cy przyzna\u0107 ulgi. Polacy usilnie nie chc\u0105 dostrzec
\nzale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy liczb\u0105 ulg, skal\u0105 i ich zasi\u0119giem a skomplikowaniem prawa
\npodatkowego i wysoko\u015bci\u0105 podatk\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej oczekujemy tych ulg, kt\u00f3re ju\u017c
\npoznali\u015bmy albo o kt\u00f3rych us\u0142yszeli\u015bmy w mediach. Co najmniej 60% Polak\u00f3w chce
\nulgi na zakup lek\u00f3w, remontowe, edukacyjne, rehabilitacyjne, rodzinne i
\nbudowlane. Jak to pogodzi\u0107 z pretensjami o skomplikowanym systemie podatkowym i
\noczekiwaniu obni\u017cenia podatk\u00f3w? Ja tego nie wiem, a Polacy zdaj\u0105 si\u0119 nie
\nwidzie\u0107 sprzeczno\u015bci. Pod tym wzgl\u0119dem nie zmienili\u015bmy si\u0119 w ci\u0105gu roku. <\/p>\n
\nwp\u0142yw\u00f3w z VAT i podatkiem dochodowym Polacy zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 ostro\u017cniejsi. Nie
\ndziwi\u0119 si\u0119, bo to trudne pytanie dla tzw. „zwyk\u0142ego” obywatela, a i
\nmakroekonomi\u015bci nie s\u0105 zgodni, co do dok\u0142adnej po\u017c\u0105danej struktury obci\u0105\u017ce\u0144.
\nDla porz\u0105dku dodam, \u017ce we wp\u0142ywach bud\u017cetowych w Polsce przewa\u017caj\u0105 wp\u0142ywy z
\npodatk\u00f3w po\u015brednich. A\u017c ok. 40% Polak\u00f3w po prostu nie ma zdania na ten temat. A
\njakich chcemy ulg (tzn. obni\u017conych stawek) w podatku VAT? G\u0142\u00f3wnie tych, z
\nkt\u00f3rymi stykamy si\u0119 w \u017cyciu codziennym, czyli \u017cywno\u015b\u0107, podr\u0119czniki szkolne,
\nksi\u0105\u017cki i materia\u0142y budowlane. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce Polacy nie u\u015bwiadamiaj\u0105 sobie,
\ni\u017c mniejszym VATem obj\u0119tych jest szereg innych produkt\u00f3w i us\u0142ug, z kt\u00f3rych
\nkorzystamy w \u017cyciu codziennym. <\/p>\n
\npostrzegania systemu i oczekiwaniach mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Polacy dziel\u0105
\nsystem podatkowy na dwa \u015bwiaty: sw\u00f3j (co chc\u0119 dla siebie) i otoczenie. Na
\npostrzeganie systemu podatkowego wp\u0142ywaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie nasze do\u015bwiadczenia i by\u0107
\nmo\u017ce nawet w wi\u0119kszym stopniu media. Daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce forsowanie jakiego\u015b
\nrozwi\u0105zania przez autorytety ze \u015bwiata politycznego i ekonomicznego, potrafi
\ndo\u015b\u0107 skutecznie wp\u0142yn\u0105\u0107 na nasze preferencje. Podatek liniowy i oczekiwanie
\nuproszczenia systemu podatkowe, kt\u00f3re Polacy wspieraj\u0105, coraz silniej jest w
\newidentnej sprzeczno\u015bci z ich oczekiwaniami ulg i tym podobnych form pomocy.
\nWola\u0142bym, \u017ceby pomys\u0142odawcy reform podatkowych typu 3×15%, czy 3×16% pe\u0142niej
\ninformowali o skutkach takiego rozwi\u0105zania. Budowanie wsparcia spo\u0142ecznego na
\nbazie niedoinformowania, mo\u017ce tylko w przysz\u0142o\u015bci zniech\u0119ci\u0107 ludzi do
\nniekt\u00f3rych autorytet\u00f3w. \u0106wiczyli\u015bmy to ju\u017c w Polsce. Chodzi mi o unikni\u0119cie
\nsytuacji, kiedy mowa o zr\u00f3wnaniu stawek VAT do 15%, a na kolejnej stronie
\ngazety, w\u0142a\u015bciciel firmy budowlanej czy prywatnej kliniki medycznej za oczywiste
\nuwa\u017ca, i\u017c jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 obj\u0119ta jest ni\u017cszym VATem i je\u017celi oczekuje zmiany
\npodatku to tylko na ni\u017cszy, a reforma podatkowa mu si\u0119 podoba, ale pod
\nwarunkiem, \u017ce nie narusza przyznanych przywilej\u00f3w. <\/p>\n
\nsi\u0119 zmieni\u0142o po roku. Moim zdaniem nic, a mo\u017ce wr\u0119cz pogorszy\u0142o<\/u>. Nadal
\nuwa\u017camy, \u017ce system podatkowy mo\u017cna upro\u015bci\u0107 i zarazem pozostawi\u0107
\nskomplikowanym. Je\u017celi bra\u0107 pod uwag\u0119 zmian\u0119 kilkuprocentow\u0105 na korzy\u015b\u0107 podatku
\nliniowego, to w\u0142a\u015bciwie rozd\u017awi\u0119k o te kilka procent si\u0119 powi\u0119kszy\u0142.<\/p>\n